زبان کچوا

کِچوآ (Qhichwa، Qiĉwa، Quechua) نام خانواده‌ای از زبان‌های بومی سرخ‌پوستان آمریکای جنوبی است که بیشتر در رشته‌کوه‌های آند رواج دارد. کچوآ، پرگویشورترین زبان سرخ‌پوستی در قاره آمریکا است و برآورد شمار گویشوران آن از ۶ تا ۱۳ میلیون نفر فرق می‌کند.

برخی از کچوآ-زبانان به این گروه زبانی اصطلاحاً «رونا سمی» (زبان مردم) می‌گویند.

زبان‌های کچوآ از جنوب کلمبیا تا آرژانتین رواج دارند ما بیشتر گویشوران آن در پرو (۴٫۵ میلیون نفر)، اکوادور (۱٫۵ میلیون) و بولیوی (۲٫۹ میلیون) هستند. کچوآ در سده‌های ۱۵ و ۱۶ میلادی زبان اصلی امپراتوری اینکا بود و هم‌اینک نیز زبان میانجی آند مرکزی به شمار می‌آید. کچوآ با خط لاتین نوشته می‌شود و از دسته زبان‌های آندی-استوایی است.

به خاطر نفوذ روزافزون زبان‌های اسپانیایی و پرتغالی، همواره از گستره و کاربرد کچوآ کاسته شده و می‌شود.

نمونه زبان

فارسی	گویش آیاکوچو	گویش کوزکو	گویش جنوبی کجوآ
آشامیدن	upyay	uhyay	upyay
سریع	utqa	usqha	utqha
کار کردن	llamkay	llank'ay	llamk'ay
ما	ñuqanchik	nuqanchis	ñuqanchik
(پسوند افزاینده)	-chka-	-sha-	-chka-
روز	punchaw	p'unchay	p'unchaw

منابع

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ زبان کچوا موجود است.

• Wikipedia contributors, "Quechua languages," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Quechua_languages&oldid=401427886 (accessed December 23, 2010).

پیوند به بیرون

• تلفظ در زبان‌های کجوآ و آیمارا
• گزارش اتنولوگ از زبان کچوآ
• بلاگی به زبان کچوآ