کولر آبی
کولر آبی، کولری است که با تبخیر آب، هوا را خنک میکند.
کولرهای آبی با فرایند سرمایش تبخیری کار میکنند.
سرمایش تبخیری فرایندی است که در ان از پدیدهٔ تبخیر به عنوان یک جاذب گرمایی طبیعی استفاده میشود. در این فرایند گرمای محسوس هوا جذب شده و به عنوان گرمای نهان لازم برای تبخیر اب استفاده میشود.مقدار گرمای محسوس جذب شده به مقدار ابی که تبخیر میشود بستگی دارد.
سرمایش تبخیری یک فرایند بسیار قدیمی است که منشا ان به هزاران سال قبل، در تمدنهای باستانی ایران و مصر بازمی گردد. خنک کنندههای تبخیری نوین بر اساس نمونههای اولیهای که در دههٔ ۱۹۰۰ امریکا ساخته شد تولید میشوند. سرمایش تبخیری میتواند بصورت مستقیم یا غیر مستقیم و خودبخودی یا مختلط، انجام شود.در سرمایش تبخیری مستقیم، مقدار آب موجود در هوای خنک شده افزایش مییابد.در سرمایش تبخیری غیرمستقیم، تبخیر در درون یک مبدل حرارتی انجام میشود و مقدار رطوبت موجود در هوای خنک شده، تغییری نمیکند.از آنجایی که بالا بودن نرخ تبخیر رطوبت نسبی را افزایش داده و ممکن است موجب عدم آسایش محیط شود روش سرمایش تبخیری مستقیم باید در مناطقی اجرا شود که رطوبت نسبی در آنجا کم باشد.هرگاه فرایند تبخیر بطور طبیعی انجام شود تبخیر خودبخودی انجام میشود.در صورتی میتوان یک فضا را با تبخیر خود بخودی خنک نمود که در ان سدی از اب راکد یا در جریان مانند حوضچه یا فوارهٔ اب وجود داشته باشد. در مواردی که تبخیر توسط دستگاههای مکانیکی انجام شود تبخیر مختلط است.واضح است که در این نوع تبخیر انرژی مصرف میشود، ولی مقدار انرژی مصرفی در مقایسه با تهویهٔ مطبوع بسیار کمتر است.اساس روش سرمایش تبخیری، ترمودینامیک تبخیر اب یا به عبارت دیگر تغییر حالت اب از مایع به بخار است. [۱]
محتویات |
نامگذاری [ویرایش]
به دلیل استفاده از این نوع کولر در ایران بیشتر از هر جای دیگری در جهان، گاه این نوع کولرها با عنوان کولر ایرانی شناخته میشوند.[۲]
پیشینه [ویرایش]
قدیمیترین نمونهٔ کولر آبی در جهان، که همان بادگیر است در حدود هزاران سال پیش در ایران اختراع شد.[۳] کارکرد بادگیرها به این ترتیب میباشد که هوای جاری بیرون از خانه را به داخل خود میکشد و با تشتهای آبی که درونش تعبیه شده، هوا را خنک و سبک کرده و به داخل خانه هدایت میکند.
اجزای اصلی [ویرایش]
- کانال خروجی کولر: این کانال بین دریچه هوا و برزنت قرار داشته و هرچقدر بتوان از برخورد نور آفتاب با این قسمت جلوگیری نمود، سرمای به وجود آمده، تلفات کمتری داشته و راندمان خنک کنندگی کولر آبی افزایش خواهد یافت. -کانال داخلی: این کانال داخل کولر قراردارد و پروانه در مقابل آن میباشد.
- بدنه کولر -پارچه برزنتی:جهت جلوگیری از انتقال لرزشهای کولر وه کانال خارجی الزاما باید از برزنت استفاده شود.بدهی است این پاچه باید کاملا سالم باشد.
- ناودانها: بر روی هر یک از درپوشهای کولر مسیری جهت ورود و توزیع اب وجود دارد که به ناودانی معروف است. -آب پخش کن (سه راه آب)-پولی بزرگ و پولی کوچک: توسط دو پولی و تسمه راابط بین آنها نیروی مکانیکی به وجود آمده در الکتروموتور به محور فن منتقل میشود.ه م راستا بودن دو پولی بسیار فوق العاده با اهمیت است.
- شناور (فلوتر): با استفاده از شناور میزان آب داخل مخزن کولر همواره ثابت است. اجزا الکتریکی کولر آبی -کابل رابط چهارسیم: جهت انتقال برق از کلید به کولر.
- فیوز:جهت حفاظت الکتریکی کولر در برابر خطراتی چون اضافه بار.
- جعبه ترمینال: جهت ایجاد اتصالات مطمئن و عایق از بدنه کولر. -کلید مخصوص کولر:جهت راه اندازی و کنترل موتور دو دور و واتر پمپ.
- الکترو موتور دوسرعته: جهت به چرخش در آوردن فن در کولر آبی.که شامل قسمتهای زیر میباشد:
- خازن راه انداز/خازن اصلاح ضریب قدرت/کلید گریز از مرکز/سیم پیچ راه انداز/سیم پیچ دور کند/ سیم پیچ دور تند.
- پمپ آب کولر: به کمک واتر پمپ، آب از مجزن به سه راه آب منتقل و از آنجا به ناودانها هدایت میشود.
الکتروموتور [ویرایش]
موتور کولرهای آبی از نوع قفس سنجابیاند که راهانداز خازنی یا مقاومتی دارند و دو-دور هستند. دور موتور در این کولرها در حدود ۱۰۰۰ (در دور کند) و ۱۵۰۰ دور بر دقیقه (در دور تند) است که در هر کدام به ترتیب جریانی حدود ۲ و ۴ آمپر مصرف میکند. موتور دارای سه سیمپیچ راهانداز، دور کند و دور تند است که در بدنهٔ موتور (طوقه) جای میگیرند. معمولاً برای راهاندازی موتور از کلید گریز از مرکزی استفاده میشود که کناکتهای آن روی محور روتور قرار دارند.[۴]
خازن راهانداز [ویرایش]
خازن راهانداز کولر آبی با سیمپیچ موتور آن به صورت سری قرار میگیرد و تنها هنگام راهاندازی در مدار است. این خازن اختلاففاز لازم برای راهاندازی موتور را فراهم میکند و سپس توسط کلید گریز از مرکز از مدار خارج میشود.[۵] موتورهای زیر ۳/۴ اسب بخار معمولاً خازن راهانداز ندارند و موتورهای پرقدرتتر معمولاً خازنی با ظرفیت ۱۳۰ تا ۱۴۰ میکروفاراد و ۱۱۰ ولت استفاده میکنند.[۶]
طرز کار [ویرایش]
آب توسط الکتروپمپ از تشتک به ناودانهای در بالای پوشالها هدایت میشود و سپس بر روی پوشالها میریزد و آنها را خیس نگه میدارد. با کار الکترو فن هوا از روی پوشالهای مرطوب عبور کرده به طرف کانال و یا داخل سالن هدایت میشود عبور هوا از روی پوشالهای مرطوب موجب تبخیر آب پوشالها شده و آب برای تبخیر شدن گرمای هوا را جذب میکند و در نتیجه موجب خنک شدن هوا میشود هوای خنک با رطوبت حدود ۹۰ درصد وارد سالن میگردد این کولر در نقاطی که دارای آب و هوای خشک هستند با بازده خوب کار میکنند. در نقاط مرطوب و کنار دریا کارایی ندارند.
ظرفیت کولر [ویرایش]
کولرهای آبی را در اندازههای مختلف تا ظرفیت ۱۳۰۰ میسازند و آنها را بر اساس ظرفیت میشناسند عبارت کولر ۴۵۰۰ به معنی این است که ظرفیت هوادهی کولر ۴۵۰۰ فوت مکعب در دقیقهاست.
نکات بهداشتی [ویرایش]
کولرهای آبی میتوانند با دور تند ریزگردها را وارد اتاق کنند. باز بودن قسمتی از هواگیر کولر باعث وارد شدن ریزگردها به محوطه کولر و ورود به ساختمان میشود و باید پس از هر بار افزایش غلظت ریزگردها در هوا، پوشالهای کولر شستشو و آب محفظه آن تخلیه شود. برای جلوگیری از ورود ریزگردها و هوای گرم از طریق کولرهای آبی باید قسمتهای هواگیر کولر کاملاً به وسیله پوشال گرفته شده و مقدار کافی آب داشته باشند. [۷]
پیوند به بیرون [ویرایش]
پانویس [ویرایش]
- ↑ مرتضی کسمایی، اقلیم و معماری، نشر خاک
- ↑ History of Air Conditioning Source: Jones Jr., Malcolm. «Air Conditioning». Newsweek. Winter 1997 v130 n24-A p42(2). Retrieved ۱ ژانویه 2007.
- ↑ lobakgo. Badgirs--Windcatchers. . MetaFilter Network LLC, 2003. Retrieved on 2006-07-14.
- ↑ حیدری و دیگران، «کولر آبی»، تکنولوژی و کارگاه تعمیر لوازم خانگی.
- ↑ حیدری و دیگران، تکنولوژی و کارگاه تعمیر لوازم خانگی، ۳۶۱.
- ↑ حیدری و دیگران، تکنولوژی و کارگاه تعمیر لوازم خانگی، ۳۶۲.
- ↑ ريزگردها باعث تشدید آسم، برونشیت، آمفیزم و بیماریهای قلبی میشوند؛ پایگاه خبری وزارت بهداشت؛ ۲۰ خرداد ۱۳۹۱
منابع [ویرایش]
- حیدری، محمد، فریدون عربپوریان، فریدون قیطرانی و علیاکبر مطیع بیرجندی. تکنولوژی و کارگاه تعمیر لوازم خانگی. شرکت چاپ و نشر کتابهای درسی ایران، ۱۳۸۵. شابک ۹۶۴-۰۵-۱۲۶۵-۶.
- تعمیر و نگهداری کولر آبی؛ مولف: لاری گالپین؛ مترجم: کوروش امیراصلانی؛ ویراستار: بابک بختی. تهران، شرکت تولیدی و صنعتی کشور، ۱۳۸۷.
