کوروش کوچک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از کورش کوچک)
پرش به: ناوبری، جستجو

در دست ویرایش است.

"کوروش جوان" یا "کوروش کوچک"(کوروش کهتر) یکی از شاهزادگان هخامنشی، پسر داریوش دوم و پروشات و برادر کوچکتر اردشیر دوم بود. تاریخدانان به این دلیل به او لقب کوچک داده اند که با کوروش بزرگ هخامنشی اشتباه گرفته نشود.

در زمان حیات پدر، کوروش به موازات تیسافرن فرمانداری سواحل و مناطق یونانی نشین آسیای صغیر را به عهده داشت. وی بعد از مرگ پدر به امید دست یافتن به مقام پادشاهی و با دلگرمی از پشتیبانی مادر صاحب نفوذ خود ملکه پروشات، دست به شورش علیه برادر بزرگترش اردشیر دوم زد. کوروش کوچک از آن شخصیت های تاریخی است که به هنگام ضعف و زوال شکوه یک دولت و امپراتوری بزرگ در صحنه تاریخ ظهور پیدا می کنند. او به عینه شاهد بود که چگونه امپراتوری معظم و شکوهمند هخامنشی به دلیل بی اعتنایی ها، بی تجربگی ها، ندانم کاری ها و بی کفایتی های پادشاهان متاخر آن _ و از جمله اردشیر دوم _ در سراشیبی سقوط و اضمحلال قرار گرفته است و می دانست که تداوم این وضع به سقوط آن حکومت خواهد انجامید. از همین رو تصمیم گرفته بود که آن را از سقوط و نابودی نجات دهد و وضع پریشانش را سامان بخشد. از شواهد و قراین موجود چنین بر می آید که آن دسته از اشراف حکومتی که خواهان نجات امپراتوری از منجلاب بودند، هم به کوروش امیدوار بودند و از او توقع داشتند که حتماً کاری انجام دهد. بی گمان خود کوروش هم در سر سودای سلطنت می پخت و حتی یک بار در معبد آناهیتا تشبث به قتل اردشیر کرده بود، عملی که عقیم و نافرجام ماند. عمده نقطه اتکای کوروش سربازان و جنگاوران مزدور یونانی بودند که به عنوان نیروی نظامی در اختیار داشت و به آنها پشت گرم بود. این سربازان در مقایسه با سربازان دیگر مناطق قلمرو هخامنشی از توان و قابلیت های نظامی بیشتری برخوردار بودند. وی نیروهای نظامی تحت فرمان خود را گرد آورد و بدون این که قصد خویش را که جنگ با پادشاه بود آشکار کند، شروع به حرکت به سوی پایتخت کرد. مدتی بعد سربازانش در بین راه از قصد و تصمیم وی آگاه شدند. آنها ابتدا با نظر کوروش مخالفت کردند، ولی مدتی بعد قانع شدند که به مسیر خود ادامه دهند و به خواسته او تن در دادند. اردشیر هم با سپاهی بزرگ به مقابله او شتافت. در محلی به نام کوناکسا در بین النهرین در سال ۴۰۱ (پیش از میلاد) بین دو سپاه جنگی درگرفت که در تاریخ آن را جنگ کوناکسا می نامند. در این نبرد، کوروش کوچک به سخنان و راهنمایی های سردسته یونانیان _ که به او توصیه کرده بود برای در امان ماندن از حملات دشمن، در جای کم خطری از قشون خود جای گیرد، _ اعتنا نکرد و خود را بی پروا در برابر مخاطرات نبرد قرار داد و سرانجام هم از همین رو کشته شد. با کشته شدن وی، سپاهش بی سر و سالار ماند و چون رهبر و مقتدای خود را از دست داده بود، دیگر انگیزه ای برای ادامه جنگ نداشت. این گونه بود که حکومت هخامنشی -که در زمان پادشاهانی مانند داریوش بزرگ بسیار قدرتمند و پر شکوه بود،- همچنان به مسیر سراشیب خود ادامه داد تا اینکه سرانجام در زمان پادشاهی داریوش سوم به دست اسکندر مقدونی (اسکندر بزرگ) برافتاد.

منابع[ویرایش]

  • ایران باستان، حسن پیرنیا (مشیرالدوله)، جلد ۲.
  • Rüdiger Schmitt. «Cyrus the Younger». Encyclopædia Iranica، December 15, 1993. بازبینی‌شده در 12/27/2013.