کمیته حسابرسی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

کمیته حسابرسی نقش مهمی در راهبرد شرکت‌های سهامی از زمان ظهورشان در اوایل دهه ۱۹۴۰ میلادی داشته‌اند و در سالهای اخیر اهمیت کمک‌هایی که کرده‌اند بیشتر به چشم می‌آید. کمیته‌های حسابرسی به عنوان محافظان سازمان در صادقانه بودن وضعیت مالی شناخته شده‌اند. از منظر قانونی، سازمان‌های دولتی این قدرت را دارند که تا برای صادر کنندگان اوراق بهادار یعنی شرکت‌های سهامی مقررات وضع نمایند. کمیسیون اوراق بهادار SES در تأسیس و نظارت بر کمیته‌های حسابرسی شرکت‌های سهامی عام از سالهای ابتدایی مشارکت داشته است.

هر چند بازارهای سهام به عنوان مؤسسات خود کنترلی، (Self- regulatory) به صورت مستقیم در بسیاری از جزئیات الزاماتی که SEC اجبار کرده است که کمیته‌های حسابرسی باید از آنها پیروی کنند، نقش داشته‌اند. یک مجموعه‌ای از بهترین اقدامات نیز در ورای الزامات قانونی و مقرراتی در نتیجه کار مشترک رهبران حرفه‌های حقوقی، سرمایه گذاری و حسابرسی توسعه یافته است.

حرفه حسابداری عمومی از طریق انجمن حسابداران خبره امریکا (AICPA) نیز فعالیت‌های حمایتی طولانی از نیاز به نقش پر اهمیت کمیته‌های حسابرسی داشته‌اند. به دلیل شدت تأکیدهای اعمال شده بر راهبرد شرکت‌های سهامی در هزاره قبلی به ویژه آن شرکتهایی که توسط عموم در آنها سرمایه گذاری شده است، کمیته‌های حسابرسی در بسیاری از سازمان‌های غیر انتفاعی وضعیت ویژه‌ای یافته و توجهات بیشتری را به خود جلب نموده‌اند و نفوذ تأثیر آنها در سازمان‌ها با این روند مطابق بوده است.

رویدادهای ابتدایی[ویرایش]

بازار بورس نیویورک (NYSE) در اوایل سال ۱۹۴۰ پیشنهاد تشکیل کمیته‌های حسابرسی از اعضای غیر موظف یا مستقل هیأت مدیره را به SEC دارد و SEC نیز با آن موافقت نمود. در آن زمان مسئولیت‌های پیش بینی شده برای کمیته‌های حسابرسی بسیار ناچیز بوده و اساساً محدود به انتصابات و بکارگیری حسابرسان بیرونی (مستقل) و هماهنگ نمودن برخی از اقدامات کار حسابرسی آنها می‌شد. انجمن حسابداران خبره امریکا(AICPA) نیز در بحث‌های نیاز به کمیته‌های حسابرسی فعال بود و در سال ۱۹۶۷ با انتشار یک بیانیه عمومی توصیه کرد که شرکت‌های سهامی عام کمیته‌های حسابرسی متشکل از اعضای هیأت مدیره بیرونی (غیر موظف) تشکیل دهند.

در سال ۱۹۷۴، SE¬C۱ الزام کرد که شرکت‌های سهامی عام در آن زمان در بیانیه نمایندگی خود، وجود و ترکیب کمیته‌های حسابرسی را افشاء نمایند. بازار بورس نیویورک (NYSE)۲ تقریباً در همان زمان پیش نویسی صادر کرد که به صورت اکید توصیه تشکیل کمیته‌های حسابرسی را برای تمامی شرکتهای پذیرفته شده داده بود.

در اواخر دهه ۱۹۷۰ میلادی چندین اتفاق که باعث توسعه و گسترش این امر شد، رخ داد، کمیته ویژه کمیته‌های حسابرسی(AICPA)۳ حمایت پیشین خود از تأسیس کمیته‌های حسابرسی که اعضای آن تماماً از اعضای هیأت مدیره مستقل باشند را مجدداً مطرح نمود. در اواخر سال ۱۹۷۷ بازار بورس نیویورک(NYSE) فهرستی از الزامات که در آن همه شرکت‌های پذیرفته شده در بورس نسبت به انتصاب یک کمیته حسابرسی متشکل از اعضای هیأت مدیره مستقل و غیر موظف، اقدام نمایند را منتشر نمود تا این شرکت‌ها کماکان بتوانند جزء شرکت‌های پذیرفته شده در بورس باقی بمانند. SEC در تکمیل این طرح نقش بسیار مهمی ایفا کرد.

در سال ۱۹۷8(NYSE) الزامات جداگانه خود را برای اعضای کمیته حسابرسی منتشر نمود.

کمیته‌های حسابرسی باید صرفاً از اعضای هیأت مدیره‌ای تشکیل می‌شد که مستقل از مدیریت و فاقد هر گونه ارتباطی که بتواند قضاوت در مستقل بودن را برای اعضای کمبته حسابرسی، خدشه دار نماید، بودند. تقریباً در همان دوران بازار بورس امریکا (ASE) توصیه غیر اجباری برای تمامی شرکتهای پذیرفته شده خود کرد که تمام آنها نسبت به تشکیل کمیته حسابرسی اقدام نمایند. بازار بورس انجمن ملی مبادله کنندگان اوراق بهادار (Nasdaq)۴ نیز در سال ۱۹۸۹الزاماتی برای کمیته حسابرسی تعیین نمود.

به این امر باید توجه شود که در دهه ۱۹۷۰ نفوذ و تأثیر اعضای غیر موظف یا مستقل هیأت مدیره به صورت اساسی کمتر از آن چیزی که در سالهای اخیر شاهد آن هستیم بود. این ایده که کارکرد اصلی هیأت مدیره فراهم نمودن منافع مالکان سهام می‌باشد، حاکم نبود. بنابراین اعضای کمیته حسابرسی احتمالاً تنها اعضای مستقل هیأت مدیره بودند. در بسیاری از نمونه‌ها حتی تمامی استقلال کمیته حسابرسی از مدیریت بیشتر یک هدف بود تا واقعیت.

در سال ۱۹۷۸ توسط حرفه‌های حقوقی حمایت دیرهنگامی از مفهوم کمیته حسابرسی در شرکت‌های سهامی عام و به واسطه کتاب راهنمای اعضای هیأت مدیره شرکت‌های سهامی (Corporate director's Guide book) که به وسیله انجمن حقوق دانان امریکا (ABA)۵ منتشر گردیده، به عمل آمد. دو سال بعد کمیته قوانین شرکت‌های سهامی انجمن حقوقدانان ABA)) توصیه‌های ویژه‌ای را برای عضویت، مسئولیت‌ها و تعهدات احتمالی کمیته‌های حسابرسی و اعضای آن منتشر نمود.

قوانین و مقررات SEC و مؤسسات بخش خصوصی[ویرایش]

SEC حمایت خود را از کمیته‌های مستقل حسابرسی طی دهه ۱۹۷۰ میلادی ادامه داد و از موضوعات مرتبط به پاسخگویی شرکتی و همچنین کفایت کنترلهای داخلی در شرکت‌های سهامی امریکا و پشتیبانی به عمل آورد. SEC "اهمیت ویژه یک کمیته حسابرسی مستقل در کارکرد مناسب شرکت‌های سهامی مؤثر است را مورد تأکید قرار داد."

طبق قوانین اوراق بهادار تعریف فعلی کمیته حسابرسی به این شکل می‌باشد:

  1. یک کمیته (با یک مجموعه معادل آن) که در درون یک هیأت مدیره صادر کننده اوراق بهادار تشکیل می‌گردد و اعضای آن صرفاً اعضای هیأت مدیره می‌باشند. هدف آن نظارت و سرپرستی فرایندهای گزارشگری مالی و حسابداری صادر کننده (اوراق بهادار) و حسابرسی صورتهای مالی وی می‌باشد.
  2. چنانچه کمیته‌ای برای یک صادر کننده وجود نداشته باشد، آنگاه کل مجموعه هیأت مدیره (این وظایف را بعهده) خواهند داشت.

در اواخر دهه ۱۹۷۰ میلادی، تلاش‌هایی انجام شد تا افشای بیشتر کفایت کنترلهای داخلی و عملکرد کمیته حسابرسی را الزام کند لیکن در جذب حمایت عمومی ناکام ماند. تلاش نهایی و مهمتر، مدیریت را الزام کرد تا نسبت به افشای ارزیابی و گزارش اثربخشی سیستم‌های کنترل داخلی و همچنین واکنش‌های مدیریت به توصیه‌های کنترلهای داخلی که توسط حسابرسان داخلی و حسابرسان بیرونی انجام شده بودند برای عموم اقدام نماید.

تشکیل "کمیسیون گزارشگری متقلبانه"۶ در سال ۱۹۸۵ که همچنین به خاطر رئیس هیأت مدیره آن به کمیسیون" تردوی" معروف است، باعث گردید که توجه استفاده کنندگان، تهیه کنندگان، حسابرسان و قانونگذاران صورتهای مالی و عموم مردم به کمیته حسابرسی جلب گردد. گزارش "تردوی" نشان داد که چگونه کمیته حسابرسی می‌توانست از گزارشگری متقلبانه صورتهای مالی جلوگیری یا آن را شناسایی نماید و حاوی ۱۱ توصیه ویژه درباره چگونگی تشکیل و انجام آن از جمله توصیه‌هایی که درباره ارزیابی مدیریت از کنترلهای داخلی بودند می‌شد. توصیه‌های "تردوی" شامل موضوعاتی نظیر این بود که کمیته حسابرسی باید:

  1. مراقب و آگاه باشد.
  2. مسئولیت‌ها و وظایف خود را در یک منشور۷، مکتوب نماید. و
  3. دارای منابع و اختیارات کافی برای ایفای مسئولیت‌هایش باشد.

رهنمودهای دیگری به غیر از گزارش "تردوی"، حاوی توصیه‌های زیر بودند که کمیته‌های حسابرسی باید:

  1. کمتر از ۳ عضو نداشته باشد.
  2. جلسات خصوصی با حسابرسان داخلی و حسابرسان بیرونی تشکیل دهند.
  3. به کل هیأت مدیره گزارش دهند.
  4. در جلسات خود از مشاوران شرکت یا مشاوران بیرونی استفاده نمایند.
  5. دانش کافی از طرح‌ها و برنامه‌های حسابرسان بیرونی داشته باشند.
  6. لزوم به داشتن دانش پردازش اطلاعات الکترونیکی و بررسی اقدامات ایمنی داشته باشند.
  7. کنترل استفاده از سایر حسابرسان به علاوه حسابرسان اصلی را به تأیید برسانند.
  8. نظارت و سرپرستی بر نواحی حساس، مانند هزینه‌ها و خریدهای مدیران داشته باشند.
  9. بر تمامی نواحی مورد نیاز توجه، نظارت و سرپرستی داشته باشند.

طبق توصیه‌های کمیسیون تردوی در سال ۱۹۸۹ بازار بورس (Nasdaq) شرکت‌های پذیرفته شده خود را الزام کرد که تا نسبت به تعیین و نگهداری کمیته‌های حسابرسی با اکثریت اعضای مستقل آن، اقدام نمایند. پس از چندین سال بحث و توجه، انجمن حقوق امریکا، سازمانی متشکل از قضاوت، وکلا و دانشگاههای حقوق، در سال ۱۹۹۲ "اصول حاکمیت شرکتی، تحلیل‌ها و توصیه ها" را مورد پذیرش قرارداد اما در سال ۱۹۹۴ آن را منتشر کرد. این کار دو جلدی شامل توصیه‌هایی در وظایف متناسب برای اعضای هیأت مدیره به عنوان یک مجموعه بود.

  1. لزوم به داشتن دانش پردازش اطلاعات الکترونیکی و بررسی اقدامات امنیتی باشند.
  2. کنترل استفاده از سایر حسابرسان بعلاوه حسابرسان اصلی را به تأیید برسانند.
  3. نظارت و سرپرستی به نواحی حساس مانند هزینه‌ها و خریدهای مدیران داشته باشند.
  4. بر تمامی نواحی مورد نیاز با توجه نظارت و سرپرستی داشته باشند.

طبق توصیه‌های کمیسیون تردوی در سال ۱۹۸۹ بازار بورس(Nasdaq) شرکت‌های پذیرفته شده خود را الزام کرد تا نسبت به تعیین و نگهداری کمیته‌های حسابرسی با اکثریت اعضای مستقل آن اقدام نمایند.

پس از چندین سال بحث و توجه، انجمن حقوق امریکا، سازمانی متشکل از قضات، وکلا و دانشگاههای حقوق در سال ۱۹۹۲ " اصول حاکمیت شرکتی" " تحلیل‌ها و توصیه ها" را مورد پذیرش قرار داد اما در سال ۱۹۹۴ آن را منتشر کرد. این کار دو جلدی شامل توصیه‌هایی در وظایف متناسبی برای اعضای هیأت مدیره به عنوان یک مجموعه بود.

در سال ۱۹۹۶ با تصمیم دادگاهی در ایالت Delaware اصل زیر تصویب رسید:

" تعهدات یک عضو هیأت مدیره شامل وظیفه وی در ارائه اطمینان به اینکه که سیستم گزارشگری و اطلاعاتی شرکت، که هیأت مدیره در آن مشارکت کافی دارد، برقرار می‌باشد و کوتاهی در اجرای آن تحت برخی شرایط، ممکن است حداقل در تئوری باعث تعهد اعضای هیأت مدیره برای خسارت‌های ناشی از عدم رعایت استانداردهای قانونی کاربردی، گردد."

این تصمیم برای اینکه کمیته‌های حسابرسی معمولاً بر جمع آوری اطلاعات سازمان و کارکرد انتشاراتی اطلاعات نظیر ارتباطات با حسابرسان داخلی و حسابرسان بیرونی، نظارت و سرپرستی دارند، از جمله مهمترین وظایف می‌باشد.

مقررات ناشی از تخلفات بانکی[ویرایش]

یک نیروی قابل ملاحظه اعمال شده بر توسعه کمیته‌های حسابرسی ناشی از تخلفات بانکی در اواخر دهه ۱۹۸۰ میلادی بود. مطالعه انجام شده توسط اداره حسابداری عمومی امریکا (GAO) در مشکلات و کوتاهی‌های بانکی، نشان داد که کمیته‌های حسابرسی حتی بزرگترین بانک‌ها که به اندازه کافی استقلال نداشته فاقد تجربیات کافی برای انجام مسئولیت‌های خود بودند و نتایج ارزیابی عملیات کلیدی بانک را دریافت نمی‌کردند. (GAO) تقویت نقش کمیته‌های حسابرسی را در بانک‌ها و مؤسسات مالی پس انداز و بیمه‌ای توصیه کرد.

بسیاری از توصیه‌های GAO در دسامبر سال ۱۹۹۱ به عنوان پیش نویس قانون " بهبود شرکت‌های سهامی بیمه سرمایه گذار فدرال" (FDICIA) مورد تصویب قرار گرفت. براساس این قانون مدیریت مؤسسات بیمه لازم بود تا فعالیت‌های خود را که برای نگهداری مؤثر کنترلهای داخلی بر گزارشگری مالی، محافظت از دارائیها و رعایت قوانین مربوطه، طراحی شده بودن افزایش می‌دهد. حسابرسان بیرونی می‌بایست اظهار نظر تأیید کننده کتبی گزارش مدیریت ارائه می‌کردند. این الزام پیش نیاز الزامات قانون ساربنز اکسلی (SOX) گردید. در نتیجه این افزایش در تأکید از کمیته‌های حسابرسی مؤسسات بیمه خواسته شد تا سطح نظارت خود را بر گزارشگری مالی، کنترلهای داخلی و حسابرسان داخلی و حسابرسان بیرونی مؤسسات مالی بیمه‌ای، افزایش دهند.

تصمیمات و طرح‌های بازار سهام[ویرایش]

در اواخر سال ۱۹۸۸، یکی دیگر از رویدادهای مهم که به کمیته حسابرسی اثر داشت، رخ داد. SEC باور کرد که کیفیت و نظارت‌های مربوطه به گزارشگری مالی شرکت‌های سهامی نیازمند یک بررسی جامع قابل ملاحظه و به روزرسانی می‌باشند. در نتیجه کمیته‌ای توسط بازار بورس نیویورک و بازار سهام (Nasdaq) تشکیل گردید. با استفاده از روش اعمال سرعت، کمیته در فوریه سال ۱۹۹۹ گزارش خود را با ۱۰ توصیه اصلی، منتشر کرد.

گزارش و توصیه‌های کمیته در بهبود اثر بخشی کمیته‌های حسابرسی شرکت‌های سهامی (Blue Ribbon Committee rapt) بر نیاز به استقلال جمعی و دانش مالی تمامی اعضای کمیته حسابرسی و همچنین بر مزایای منشور (Charter) ۸ مکتوب رسمی برای کمیته‌های حسابرسی، تأکید می‌کرد. این گزارش همچنین حاوی تعدادی از بهترین اقدامات برای ارتباطات کمیته حسابرسی با مؤسسات حسابرسی بیرونی و توصیه‌های ویژه‌ای در ارتباط متقابل بین مؤسسات حسابرسی و کمیته بوده و همچنین از طریق استانداردهای حسابرسی (AICPA) که بعداً در سال ۱۹۹۹ و اوایل سال ۲۰۰۰ منتشر گردید، قرار داده شدند.

در مقررات منتشر شده توسط SEC و AICPA در بکار گیری گزارش آن کمیته (Blue Ribbon Committee rapt) حسابرسان بیرونی به این هدایت شدند که پاسخگویی اساسی در کمیته حسابرسی داشته باشند و آنها با اطلاعاتی که می‌تواند گفتگویی داوطلبانه از قضاوت‌های حسابداری که توسط مدیریت انجام گردیده‌اند و در صورت‌های مالی منعکس گردیده‌اند، مهیا گردند و همچنین لازم است که مدیریت اطلاعات بیشتری را در ارتباط با ارزیابی خود از ساختار ریسک و کنترلهای شرکت، برای کمیته فراهم نماید و اطلاعات کمکی در ارتباط با محتویات صورتهای مالی دوره‌ای نیز ارائه گردد.

تصمیمات دیگری اکه از گزارش منتج گردید باعث شد ۴ الزام دیگر برای شرکت‌های سهامی ایجاد گردد:

  1. بیانیه نمایندگی می‌بایست حاوی گزارش سالیانه فعالیت‌های کمیته حسابرسی باشد.
  2. بیانیه نمایندگی می‌بایست حاوی منشور کمیته حسابرسی حداقل هر ۳ سال یکبار در صورت اعمال تغییرات با مدت کوتاه تر باشد.
  3. حسابرسان بیرونی باید در انجام بررسی رسمی جاری صورتهای مالی میان دوره‌ای ۳ ماهه وارد شوند.
  4. بیانیه نمایندگی باید حاوی تغییرات در جمع حق‌الزحمه پرداخت شده به حسابرسان بیرونی در خدمات حسابرسی مالیاتی یا سایر خدمات دیگر باشند.

الزامات افشای حق‌الزحمه باعث جلوگیری از بسیاری از رویدادها (قبل از سال ۲۰۰۲) که در آن حسابرسی بیرونی برای ارائه خدمات مشاوره یا مبالغی به خوبی آگاهی داشتند که ارائه خدمات مشاوره‌ای به مشتریان بسیار پر منفعت تر از حسابرسی صورت‌های مالی معمول بود، حق‌الزحمه‌های زیاد برای خدمات غیر حسابرسی تهدیدی برای استقلال واقعی و حداقل برای ظاهراستقلال حسابرسان بیرونی ایجاد م یکرد. موافقت عمومی برای این توصیه‌ها جلب گردید، اما در آن زمان مؤسسات حسابرسی بیرونی درباره به گونه محدودیت‌های قانونی بر مبالغ مشاوره‌ها که می‌توانست توسط مشتریان آنها فراهم گردد مقاومت کردند.

قانون ساربنز اکسلی[ویرایش]

در سالهای ابندای قرن بیست و یکم تعدادی تخلفات قانونی در موضوعات حسابداری و حسابرسی رخ دادند، از جمله آنها تخلفات در Waste management، Enron، Health south، World com بودند. این تخلفات منجر به تصویب قانون ساربنز اکسلی (SOX)در سال ۲۰۰۲ گردیده این قانون بیشترین تغییرات قابل ملاحظه در راهبرد (Governance) شرکت‌های سهامی عام را پس از تصویب قوانین از اواسط دهه ۱۹۳۰ داشت. یک اثر عمده این قانون تأسیس " هیأت نظارت بر حسابداری شرکت‌های عمومی" 9 (PCAOB) برای نظارت و پایش اقدامات حسابداری عمومی که مرتبط با شرکت‌های سهامی عام بودند، بود. یک وظیفه اصلی (PCAOB) بررسی دقیق اقدامات حسابرسی و کنترل کیفیت مؤسساتی که شرکت‌های سهامی عام را حسابرسی کرده بودند.

قانون ساربنز اکسلی همچنین عضوگیری حسابداران خبره عمومی را از (AICPA) سلب کرد، کارکردهای خود- راهبردی حسابداران عمومی نظیر تنظیم کیفیت اخلاقیات حرفه‌ای و استانداردهای حسابرسی و بررسی و بازرسی دقیق عملکرد مؤسسات برای برای اطمینان بخش استفاده صحیح این استانداردها هم اکنون توسط (PCAOB) ارائه می‌گردد، یک مؤسسه دولتی مستقل که زیر نظر SEC فعالیت می‌کند. بخش (g) ۲۰۱ قانون ساربنز اکسلی حسابرسان بیرونی را از انجام خدمات خاصی مانند تمامی خدمات حسابرسی داخلی و تقریباً تمامی خدمات مشاوره‌ای به شرکت‌های سهامی ......... می‌کند. بخش (h) ۲۰۱ قانون ساربنز اکسلی الزام کرده است که کمیته‌های حخسابرسی از پیش هزگونه خدمات مالیاتی یا خدمات غیر حسابرسی که حسابرسان بیرونی به مشتریان خود ارائه می‌کنند را به تأیید برساند.

قانون ساربنز اکسلی همچنین حاوی مواد قانونی است که شرکت‌های سهامی عام را الزام می‌کند تا اقدامات حاکمیتی خود را بهبود بخشند. بازارهای سهام قوانین ویژه‌ای را برای اجرای بندهای قانونی ایجاد کرده‌اند. این قوانین استقلال و داشتن شایستگی‌های مالی کمیته‌های حسابرسی را الزام کرده‌اند که شامل وجود دانش مالی برای تمامی اعضای و تجربیات مالی برای یک یا بیش از یکی از اعضامی باشد. بخش ۳۰۲ و ۴۰۴ قانون ساربنز اکسلی مدیریت را الزام می‌کند تا کامل بودن، صحیح بودن صورتهای مالی دوره‌ای و همچنین ارزیابی اثر بخشی ....... شرکت در کنترلهای داخلی را فراهم آورد.

سایر موارد قانونی ساربنز اکسلی شرکت‌ها را الزام می‌کنند تا مکانیزم‌های مورد اعتماد را برای امکان اینکه کارکنان بتوانند رویدادهای مالی مشکوک و غیر قانونی را به اطلاع کمیته حسابرسی برسانند، ایجاد نمایند و نسبت توسعه و بکارگیری قواعد اخلاقی برای کارکنان ارشد مالی اقدام نمایند. (بازارهای بورس این ماده قانونی را به اعضای هیأت مدیره، مدیران و تمامی کارکان تسری داده‌اند.)

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]