کمپلیانس ریوی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

کمپلیانس ریوی یا انطباق تنفسی (به انگلیسی Pulmonary Compliance) میزان پاسخگویی شش ها به نیاز بدن به اکسیژن مورد نیاز است و به عبارتی دیگر قابلیت گسترده شدن ششها و فضای سینه ای میباشد. این پارامتر میتواند در حالت استاتیک و یا دینامیک مد نظر قرار گیرد.
کمپلیانس استاتیک، تغییر حجم ششها در فشار اعمال شده و کمپلیانس دینامیک، انتطباق و پاسخ ششها به حرکت واقعی هوا درون سیستم تنفسی اطلاق میگردد. در روابط ریاضی محاسبه کمپلیانس ریوی، ما به یک هیستری برخورد میکنیم و این نشان دهنده تفاوت کمپلیانس حجمی ششها، در حالت دم و در حالت بازدم میباشد.

محاسبه ریاضی کمپلیانس[۱][ویرایش]

کمپلیانس ریوی استاتیک با رابطه زیر بدست می آید و در آن ΔV تغییر حجم شش و ΔP تغییر فشار وارد بر شش ها است: C =  \frac{ \Delta V}{ \Delta P} برای مثال، اگر بیماری در اسپیرومتر۵۰۰ میلی لیتر هوا را تنفس کند درحالیکه فشار بین ششی در ابتدای دم ( ۵cm H۲O -)و در پایان دم این فشار ( ۱۰cm H۲O-) باشد :

 Compliance = \frac{\Delta V}{\Delta P} = \frac{.5\;L}{(-5\;cmH_2O - (-10\;cmH_2O))} = \frac{.5\;L}{5\;cmH_2O} = 0.1\;L\;\times\;cmH_2O^{-1}


کمپلیانس دینامیک، کوچکتر و یا برابر کمپلیانس استاتیک است و در رابطه زیر جاییکه CD مقدار کمپلیانس دینامیک و VT حجم کشند; PIP فشار پیک دم; PEEP انتهای مثبت فشار بازدم(Positive End Expiratory Pressure)باشد:

CD = \frac{ VT}{ PIP-PEEP}

مفاهیم کلینیکال و پزشکی[ویرایش]

کمپلیانس از مهمترین کاربردها در فیزیولوژی سیستم تنفسی محسوب میشود.[۲][۳]

  • فیبروز با کاهش کمپلیانس همراه است.
  • آمفیزم با افزایش کمپلیانس بواسطه از دست رفتن آلوئول همراه است.
  • در پرستاری بیماران تنفسی، محاسبه کمپلیانس از پارامترهای مهم محسوب میگردد.


سورفکتانت ریوی، کمپلیانس را با کاهش کشش سطحی آب، افزایش می دهد.سطح داخلی آلوئول با یک پوشش نازک از مایع پوشانده شده است. نفوذ آب در سورفاکتانت که دارای کشش سطحی بالا بوده٬ نیرویی ایجاد میکند که منجر به کلاپس آلوئول(پنوموتوراکس)گردد. حضور سورفاکتانت در این مایع، کشش سطحی آب را می شکند و احتمال کلاپس از بین میرود. در صورت کلاپس و یا بسته شدن یک کیسه هوایی، نیرویی بسیار زیاد برای بازکردن دوباره آن لازم است و این بدان معنیست که کمپلیانس بشدت کاهش خواهد یافت.[۴]

مفهوم کمپلیانس غیر طبیعی[ویرایش]

کمپلیانس کم، به مفهوم ریه سفت شده و کار بیشتر ریه برای دریافت حجم هوای مورد نیاز است مانند فیبروز ریه. کمپلیانس زیاد، مثلاً در آمفیزم و بیماری مزمن انسدادی ریه، یعنی کم شدن الاستیسیته بافت ششها بخاطر بیش از اندازه تحت کشش قرار گرفتن آن.

موارد منجر به کم شدن کمپلیانس [۵][ویرایش]

  • افزایش سن و کهنسالی
  • خوابیدن به پشت (طاق باز)
  • اعمال جراحی- لاپاراسکوپی
  • بیماریهای حاد ریوی
  • بیماریهای مزمن ریوی
  • هیدروتوراکس (انباشته شدن مایع سروزی در حفره ریه)
  • پنوموتوراکس(انباشته شدن هوا در فضای خلاء جنب)

جستارهای وابسته[ویرایش]

دم‌سنجی

منابع[ویرایش]

  1. ویکی‌پدیا انگلیسی(فرمولهای مربوطه)
  2. Compliance
  3. Nikischin W, Gerhardt T, Everett R, Bancalari E (1998). "شیوه جدید محاسبه کمپلیانس". Am J Respir Crit Care Med 158 (4): 1052–60. PMID 9769260.  article
  4. فیزیولوژی گایتون-تهران
  5. کمپلیانس کم و دلایل