کمدی هنرمندان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
Karel Dujardins- کمدی مهارت - موزه لوور ۱۶۵۷

کمدی مهارت یا " کمدیا دلارته "(به‌انگلیسی Commedia dell'arte) نوعی از نمایش‌های مبتنی بر تئاتر بداهه سازی است که در سده ۱۶ در ایتالیا شکل گرفت. نام کامل این نمایش به ایتالیایی «commedia dell’arte all’improvviso» است به معنی «کمدی مهارت بداهه‌پردازی.»

این شکل از شادی‌نامه بیشتر توسط هنرمندان چیره‌دستی که به فنون "پانتومیم" و بداهه‌پردازی آشنا بودند و توانایی فراوانی برای انجام حرکات آکروباتیک داشتند، توسط این بازیگران دوره گرد، از شهری به شهری دیگر اجرا می‌شد.[۱] کمدی مهارت عمده توجه خود را به خلق تیپ‌های نمایشی مبذول می‌ساخت و معمولاً ۱۰ بازیگر تیپ‌های مختلف را به نمایش می‌گذاشتند. دلیل فراگیرشدن این شکل از نمایش امکان سفر گروه هنرمندان به نقاط مختلف و سبک بودن وسایل لازم صحنه بود، که شامل لباس بازیگران، ماسک‌ها و شمشیرهای چوبی بود. پویایی و ریتم سریع اجراها وامکان بداهه‌سازی بازیگران با توجه به محل و شرایط اجرا گسترش آنرا در ایتالیا، فرانسه، انگلیس و روسیه و آلمان فراهم کرد. کمدیادلارته با نمایش "تخت حوضی" ایرانی شباهت بسیاری دارد.[۲]

تیپ‌ها[ویرایش]

طراحی لباس کمدیادلارته- اوایل قرن ۱۸
  • در کمدی مهارت تیپ‌های مختلفی وجود داشت که عمده‌ترین آنها عبارت بودند از:[۳]

۱- رنگی‌پوش (زانی یا اسکاپنه یا هارلکن): نوکری بذله‌گو و شوخ است و اولین پرسوناژی است که رسماً وارد نمایش‌های کمدی دلارته می‌شود و کم‌کم جای خود را در نمایش باز کرده و بعدها نام”هارلکن” را در بازگشت از فرانسه به خود می‌گیرد.

۲- کاپیتانه :لاف‌زن

۳- پنتالونه :تیپ تاجر و خسیس، شهوتران

۴- دوتوره :نماینده کسانی که تظاهر به فهمیدن می‌کردند

پانویس‌ها و منابع[ویرایش]

  1. [۱](خبرگزاری کتاب ایران)
  2. [۲](سوره مهر - ماهنامه)
  3. [۳](نگاهی به ریشه‌های کمدیا دلارته)