کلاسور

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

کلاسور یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان میشه‌پاره بخش مرکزی شهرستان کلیبر واقع شده‌است.قبلاً این روستا ازدهستان حسن آباد (محال حسنو)بوده است سالمندان این روستا کمابیش به زبان آذری (گویشی از زبان تاتی ایران) که زبان دیرین آذربایجان بوده، آشنایی دارند.[۱] زبان کنونی مردم این روستا زبان ترکی آذربایجانی است.[نیازمند منبع]

منابع[ویرایش]

  1. مشکور، محمدجواد، نظری به تاریخ آذربایجان، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، انتشارات کهکشان، چاپ دوم ۱۳۷۵، گنجینهٔ ایران: ۲۱. ص۲۰۶.


به نام خدا دکتر احمد اصغري

 كلاسور (kalāsur)

يكي از روستاهايي كه بيش از پنجاه سال قبل به زبان آذري سخن مي‌گفتند « كلاسور » است. اين روستا در محال حسنو كليبر آذربايجان‌شرقي قرار دارد كه اغلب ساكنان آذري زبان آن روستا به شهر مهاجرت نموده‌اند و تنها چهار نفر باقي مانده است كه هنوز به زبان آذري سخن مي گويند.كه در گفتار زير به بررسي زبان آن روستا مي پردازيم. كلاسور در اصل كلاه‌سرخ بود كه به مرور زمان به كلاسور تبديل شده است. اين روستا در 89 كيلومتري شهرستان اهر و تقريباً 42 كيلومتري كليبر قرار دارد. روستايي در ميان كوه‌ها محصور شده كه مهم‌ترين آنها عبارتند از ميرعلي (كوهي پوشيده از درخت كه خانه‌هاي روستا رو به آن كوه است)، ديره (ورودي روستا)، تِژكيري (بالاي روستا)، شِتَيرَ، پَرِهور، مهدي خان‌وردي، قره گوش، سبلان (غير از سبلان اردبيل است) و سليان. از طرف اهر به كلاسور روستاهاي زير سر راه قرار گرفته‌اند: پِستَه بَك (3 كيلومتري) ـ شِيلَه بُران ( 7 كيلومتري), قَلعَه (11 كيلومتري), وَرگَهان (15 كيلومتري), ســامبــُران (17 كيلومتـري), ســه‌راهــي هــورانــد (19 كيلومتـري), آقـــادَرَه (31 كيلومتـري), چِلپاقدَره(32 كيلومتري), ساري بُلاغ (36 كيلومتري), آس (37 كيلومتري), يُوزبَند (40 كيلومتري), پيغام (47 كيلومتري), نُوغادهِ ـ نَوْجَه ده (51 كيلومتري), دو كيلومتر بعد از پيغام جاده خاكي مي‌شود. بَرزيت (65 كيلومتري), مَرز رود (72 كيلومتري), محمود آباد (75 كيلومتري), خَريلْ (85 كيلومتري) قرار دارد. تقريبا 10 كيلومتر آخر نرسيده به كلاسور جاده بسيار ناهموار و خطرناك است. بنا به گفته روستاييان: خوي نرو (خوينه‌رو), دميرچي, مزگر, ارزين, ونستان, چاي كندي, ملك ... نيز زبان تاتي دارند. مردم« كلاسور » به كشاورزي كشت جو و گندم و دامداري مي پردازند و باغداري بسيار اندك است كه محصول زغال و گردو و سيب در آنها پرورش داده مي شود. روستا تقريبا در پايين كوه است و كوه بلندي در روبروي پنجره ساختمان هاي روستا وجود دارد كه پر از درختان جنگلي است. آنان مذهب شيعه دارند و روستا داراي آب, برق و تلفن بود. تقريبا سيصد نفر جمعيت دارد در حدود 15 سال پيش به آنجا جاده كشيده‌اند. زبان اين روستاييان در حال حاضر براي ارتباط با يكديگر تركي است بعضي از اهالي از روستاهاي ديگر به آنجا كوچ كردند كه اصلاً ترك هستند و گروهي هم از روستا‌هاي اَرزين و خوي نرو، مزگر و دميرچي كه تات هستند به اين روستا مهاجرت نمودند. البته اين مهاجرت دو جانبه بوده و گروه زيادي از اهالي كلاسور به روستاهاي ارزين، مزگر (زماني روستاي ارمني‌نشين بوده) علي‌آباد، طُوَق در سال‌هاي گذشته مهاجرت نموده‌اند. به طور كلي اين زبان آذري در ميان خانواده‌هاي تاتي زبان به صورت بسيار ضعيف به حيات خود ادامه مي‌دهد و شايد اين چند پيرمرد و پيرزن كلاسوري كه زنده هستند بميرند ديگر از آذري كلاسور اثري نخواهد ماند يادآوري اين نكته ضروري است كه آذري اَرزين و خوي‌نرو تفاوت اندكي با آذري كلاسور دارند.

منابع غيرمستقيم جهت مراجعه 1ـ زبان ديرين آذربايجان ـ منوچهر مرتضوي ـ مجموعه انتشارات ادبي و تاريخي موقوفات دكتر محمود افشار يزدي ـ تهران 1360 2ـ تاتي و هرزني ـ عبدالعلي كارنگ ـ چاپ شفق ـ 1333 ـ تبريز 3ـ آذري يا زبان باستان آذربايجان ـ احمد كسروي ـ نشر و پخش كتاب ـ تهران 2535 4ـ زبان‌هاي باستاني آذربايجان ـ حسينقلي كاتبي ـ‌ چاپ مروي ـ انتشارات پاژنگ ـ تهران 1369 چاپ اول. 5ـ جستارهايي درباره‌ي زبان مردم آذربايگان ـ يحيي ذكا ـ مجموعه انتشارات ادبي و تاريخي موقوفات دكتر محمود افشار يزدي ـ تهران 1379 6ـ چهره‌ي آذرآبادگان در آيينه‌ي تاريخ ـ مقاله زبان آذربايجان ـ منوچهر مرتضوي ـ تبريز 1353

7- W. B. Henning – The Ancient Language of Azerbaijan 1954

8- A grammer of southern TATI dialects. Ehsan Yarshater 1969 – The hague - Paris