کریم شیره‌ای

کریم شیره‌ای
کریم شیره‌ای (سمت راست) و عباس‌گُنده، در نمایش بقال بازی، ۱۲۸۰
زادروز	اصفهان
محل زندگی	اصفهان، تهران
ملیت	ایرانی
پیشه	دلقکی، معاون نقاره‌خانه
لقب	کریم‌پشه، نایب‌کریم
فرزندان	کریم عسلی

کَریم شیره‌ای دلقک مشهور دربار ناصرالدین شاه قاجار بود. از رعایت ادب به شاه و مقربان درگاه و شاهزادگان معاف بود و اجازه داشت هر موقع، در هر کجا، نسبت به هر کس، هر چه دلش می‌خواهد بگوید. در زمان خفقان سیاسی ناصرالدین شاه، کریم شیره‌ای با ایهام و کنایه و با شدیدترین عبارات و الفاظ طنزآمیز از سفرهای شاه قاجار -که در آن زمان هزینه‌های زیادی را درپی داشت- انتقاد می‌کرد و باعث شادی شاهزادگان و درباریان و شخص شاه می‌شد. محبوبیتش نزد شاه باعث شد که زمانی که وی مرد سه روز عزای عمومی اعلام شود.

گروه تئاتر کریم شیره‌ای (نشسته سمت چپ).

کریم احتمالاً بین سنین ۱۸ و ۲۰ وارد تهران شده‌است. او در اصفهان زندگی می‌کرده‌است و همه او را با نام کریم پشه می‌شناختند. (به دلیل نیش و کنایه‌هایش).

یکی از متنهای به جای مانده از بقال‌بازی، تأتر کریم شیره‌ای است که نسخه‌ای از آن در کتابخانه ملی تبریز موجوداست. کریم شیره‌ای انتقادهای بسیار تندی از شاه و درباریان می‌کرد از جمله، لقب‌های درباریان را به‌شدت و با کلمات زشت مسخره می‌کرد.

پانویس

• «دلقک‌های مشهور درباری» تالیف حسین نوربخش