کرم‌های نواری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
کرم‌های نواری
محدوده زمانی: 270 تا 0 میلیون سال پیش[۱]
کرم‌های نواری، Cestoda
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: جانوران
بالاشاخه: پهن‌زیان
شاخه: کرم‌های پهن
یک نوع سستود یا کرم نواری

کرم‌های نواری (نام علمی: Cestoda) نام یک رده از انگل‎های کرم‌های پهن است. در حالت بالغ آنها در دستگاه گوارش مهره‌داران یافت می‌شوند.

انواع[ویرایش]

از معروفترین سستودها (کرمهای نواری) کرم کدو ، کرم تریشین و Diphyllobothrium هستند.

معرفی[ویرایش]

کرم‌های نواری انواعی از انگل‌ها به شمار می‌روند که به شکل بندبند و دارای یک عضو بادکش‌دار در قسمت سر هستند. آنها به جدار روده وصل شده و از مواد غذایی آن تغذیه می‌کنند. نوعی از کرم‌های نواری که چند دهه قبل در نقاطی از کشورمان شایع بود، کرم کدو است.

کرم کدو بر خلاف اسمش ربطی به کدو ندارد. شاید به دلیل شباهت بندهای این کرم به تخم کدو و چون به تعداد خیلی زیاد در مدفوع ظاهر می‌شوند، این نامگذاری انجام شده است. نام علمی این انگل تنیا ساژیناتاست و دارای بندهای بسیار زیاد بوده که گاه به هزار عدد و طول آن نیز گاه به 8 متر می‌رسد. این کرم در روده باریک انسان زندگی و همانجا تخمگذاری می‌کند و تخم‌ها همراه مدفوع خارج می‌شوند. در مناطقی که بهداشت رعایت نمی‌شود، این تخم‌ها تا ماه‌ها زنده مانده و به علف‌ها و سایر گیاهان که غذای گاوها هستند، می‌چسبند. گاوها با خوردن این گیاهان آلوده مبتلا می‌شوند. تخم‌ها بعد از ورود به روده گاو از جدار آن وارد خون شده و به ماهیچه‌ها نفوذ می‌کنند و به شکل کیست‌های کوچکی درمی‌آیند.

اگر انسان گوشت آلوده به این کیست‌ها را به شکل نیم‌پز بخورد، نوزاد کرم کدو از کیست خارج و در روده رشد و تولید مثل می‌کند. با این اوصاف مشخص است که 2 عامل مهم برای چرخه زندگی کرم کدو لازم است. 1ـ دفع مدفوع در فضای باز 2ـ خوردن گوشت گاو و گوساله نیم‌پز.

علائم این بیماری به صورت درد شکم، بی‌اشتهایی و تهوع است. خروج بندهای کرم که بتدریج در روده ریزش می‌کنند، باعث خارش مقعد می‌شود و گاهی نیز بندهای دفع شده در مدفوع به وضوح دیده می‌شوند. خوشبختانه درمان این بیماری چندان مشکل نیست و با خوردن یک قرص پرازی‌کانتل کرم کشته می‌شود.به جز کرم کدو انواع دیگری از کرم‌های نواری نیز وجود دارند. کرم خوک یا تنیا سولیوم یکی از همین انواع است. چرخه زندگی این کرم نیز شبیه کرم کدو است و انسان با خوردن گوشت نیم‌پز خوک به این بیماری دچار می‌شود.

همان‌گونه که هفته قبل توضیح داده شد کیست هیداتید نیز در واقع نوعی کرم نواری است که البته کرم بالغ در روده سگ‌سانان زندگی می‌کند و گوسفند و بز و انسان به عنوان میزبان واسطه فقط دچار کیست می‌شوند.

نوع دیگری از این نوع کرم‌ها به نام کرم کوتوله است که فقط 3 میلی‌متر طول دارد. این کرم نیاز به میزبان واسطه ندارد و اگر تخم‌هایش توسط انسان بلعیده شوند باعث بیماری می‌شود.

با گسترش بهداشت در سراسر جهان و دفع صحیح مدفوع اکنون بیشتر کرم‌های نواری به جز کرم کوتوله که نام علمی‌اش هیمنولپسیس ناناست، شیوع کمی دارند. این بیماری در بین کودکانی که در مراکز نگهداری دسته‌جمعی زندگی می‌کنند، شایع است و خوشبختانه درمان این کرم نیز با استفاده از داروی خوراکی موجود در بازار،کار دشواری نیست.

منابع[ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Cestoda»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۷ فوریه ۲۰۱۱).

پیوند به بیرون[ویرایش]