کرمک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
کرمک

ICD 127.4

طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: جانوران
شاخه: نماتد
رده: Secernentea
زیررده: Spiruria
راسته: Oxyurida
تیره: اکسیوریده
سرده: Enterobius
گونه‌ها
  • Enterobius vermicularis (لینه، ۱۷۵۸)[۱]
  • Enterobius anthropopitheci (گدولست، ۱۹۱۶)[۱]
  • Enterobius gregorii (هوگوت، ۱۹۸۳) (مورد اختلاف)[۲][۳][۴]

کرمک، کرم اکسیور، کرم سنجاقی (در ایالات متحده) یا کرم نشیمن‌گاهی، نام کرمی نماتد است که انگل روده‌ای انسان به ویژه کودکان به حساب می‌آید.[۵] این کرم می‌تواند باعث عارضه انتروبیازیز یا عفونت کرم سنجاقی شود.[۶] کرمک از نظر طبقه‌بندی، در خانواده اکسیوریده قرار می‌گیرد.[۷]

طبقه بندی[ویرایش]

کرم سنجاقی یک کرم لوله‌ای به حساب می‌آید. همچنین سه گونه دیگر از کرمک نیز با قطعیت شناخته شده‌است.[۸]

اپیدمیولوژی[ویرایش]

کرمک در هر سنی دیده می‌شود. به دلیل رفتارها، ارتباطات، و چرخه زندگی کرم بیشتر در سنین پیش‌دبستانی و دبستانی شایع‌تر است. کرمک شایع‌ترین عفونت انگلی در انسان است. در نواحی سردسیر بین سفیدپوستان و تا سن ۲ سالگی شایع می‌باشد. تعداد مبتلایان در جهان ۴۳ میلیون نفر است. این کرم تنها انگل انسان بوده ولی به ندرت ممکن است شامپانزه را نیز آلوده کند. موارد ابتلا در زنان بیش از مردان گزارش شده است.

مورفولوژی[ویرایش]

کرمی استوانه‌ای شکل، شفاف به شکل نخ، اندازه کرم نر ۲ تا ۵ میلی‌متر و کرم ماده ۸ تا ۱۳ میلی‌متر است. انتهای رأسی کوتیکول پهن شده و یک جفت بال رأسی ایجاد می‌کند. در جلوی دهان ۳ لب کوچک قابل انقباض است که در موقع انقباض وارد حفره دهانی بسیار کوچک می‌شود.

پراکندگی[ویرایش]

کرم سنجاقی انتشار جهانی دارد،[۹] و از شایع‌ترین کرم‌های انگلی به حساب می‌آید که عفونت آن در ایالات متحده و اروپای غربی بسیار شایع است.[۱۰]

چرخه زندگی[ویرایش]

چرخه زندگی کرمک.

این کرم در سکوم و آپاندیس و قسمت‌های تحتانی روده باریک زندگی می‌کند. پس از جفتگیری، کرم نر از بین می‌رود. کرم ماده جهت تخمریزی به سمت مخرج حرکت می‌کند و اغلب در مواقع شب از مخرج خارج شده و در ناحیه جلدی نشیمن‌گاهی تخمریزی می‌کند. در رحم کرم ماده حدود ۱۲ هزار تخم وجود دارد. کرم‌های ماده پس از تخم‌ریزی و کرم‌های نر پس از جفت‌گیری از بین می‌روند. تخم‌ها در موقع خروج حاوی لارو هستند و پس از حدود ۶ ساعت خاصیت آلوده کنندگی پیدا می‌کنند.

تخم‌ها از راه دهان به وسیله آب، مواد غذایی، گرد و خاک و دست‌های آلوده وارد بدن می‌شوند. در ابتدای روده باریک لاروها آزاد شده و مسیر خود را به طرف سکوم ادامه می‌دهند. پس از رسدن به سکوم به کرم بالغ تبدیل می‌شوند ولی به عنوان مخزن بیماری محسوب می‌شوند.

انتقال[ویرایش]

انتشار کرمک از طریق انسان به انسان به صورت بلع تخم‌ها یا الحاق مقعدی صورت میگیرد. [۱۰][۱۱]

نگارخانه[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]