غار کرفتو

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از کرفتو)
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۶°۱۶′ شمالی ۴۶°۵۱′ شرقی / ۳۶.۲۶۷° شمالی ۴۶.۸۵۰° شرقی / 36.267; 46.850

غار کرفتو
Karaftu.jpg
نام غار کرفتو
کشور Flag of Iran.svg ایران
استان استان کردستان
شهرستان شهرستان دیواندره
اطلاعات اثر
کاربری غار
دیرینگی دوران‌های تاریخی پس از اسلام
دورهٔ ساخت اثر دوران‌های تاریخی پس از اسلام
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۳۳۰
تاریخ ثبت ملی ۲۰ بهمن ۱۳۱۸

غار کَرَفتو (به کردی: ئه‌شکه‌وتی که‌ره‌فتوو، Eşkewti Kereftû)، غاری است که در 31 کیلومتری شمال غرب شهر دیواندره [۱] در استان کردستان ایران قرار گرفته‌است. این غار، یک غار آهکی است که در دوران سوم زمین‌شناسی شکل گرفته‌است.[۱] بخش‌هایی از این غار، دست‌کَند است و کتیبه‌هایی از دوران پیش از تاریخ دارد.[۲] آثار تاریخی موجود در این غار مربوط به سده ۳ هستند.[۳] این غار، در بخش کرفتو از توابع واقع شده و در تاریخ ۲۰ بهمن ۱۳۱۸ با شمارهٔ ثبت ۳۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.[۴]

کتیبه‌ای یونانی بر سردر یکی از اتاق‌های طبقهٔ سوم این غار وجود دارد که از این غار به عنوان معبد هراکلس نام برده‌است.[۱] در معماری این غار علاوه بر ایجاد اتاق‌ها و راهروهای عبوری، سعی شده تا اتاق‌ها با هم مرتبط باشند. نورگیرهایی به سمت بیرون تعبیه شده‌اند و بر دیوارهای غار در بعضی از اتاق‌ها نقوشی به صورت تجریدی از حیوانات، انسان و گیاه حجاری شده‌است.

با توجه به پژوهش‌های به عمل آمده، در دوران میان‌زیستی کرفتو در زیر آب بوده‌است و در اواخر این دوره ارتفاعات آن از آب خارج شده‌است. غار کرفتو از غارهای آهکی و طبیعی است که در ادوار مختلف تغییرات و دگرگونی‌های عمده و دخل و تصرفات بسیار در آن به وجود آمده‌است. در حال حاضر طول غار حدود ۷۵۰ متر است و راههای فرعی متعددی از آن منشعب می‌شود. غار چهار طبقه دارد و حجاران هنرمند، به زیبایی فضاهایی را در مدخلهای غار تراشیده و اتاقها، راهرو و دالانهای متعددی را به وجود آورده‌اند.[نیازمند منبع]

این غار در سال ۱۳۷۹ گمانه‌زنی شد و با بررسی‌های باستان‌شناختی در محوطهٔ بیرون و داخل غار آثاری از دوران‌های مختلف به دست آمد. کشف تراشه‌های سنگی در طبقهٔ چهارم و محوطهٔ بیرون غار می‌تواند نشانه‌ای از استفادهٔ انسان در دوران پیش از تاریخ از این غار باشد. همچنین نمونهٔ سفال‌ها و اشیای به دست آمده، ادامهٔ سکونت انسان را در طول دوران تاریخی اشکانی و ساسانی و دوران اسالمی یعنی سده‌های ششم تا هشتم هجری را مسجل می‌سازد. اقداماتی در طول سال‌های ۱۳۷۸ و ۱۳۷۹ انجام شده که شامل سامان‌دهی محوطهٔ بیرون غار، پلهٔبندی، سکوهای استراحت، پارکینگ، سرایداری، سرویس‌های بهداشتی و برق‌کشی غار است.[نیازمند منبع]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ «غار کرفتو». اطلس تاریخ ایران از ابتدا تا اسلام. بازبینی‌شده در مهر ۱۳۹۰. 
  2. «تهیه پرونده ثبت جهانی غار کرفتو». جام‌جم آنلاین، ۶ اردیبهشت ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در مهر ۱۳۹۰. 
  3. «غار کرفتو». وب‌گاه رسمی فرمانداری شهرستان بم. بازبینی‌شده در مهر ۱۳۹۰. 
  4. «دانشنامهٔ تاریخ معماری ایران‌شهر». سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران. بازبینی‌شده در ۱۹/۵/۲۰۱۱.