کردی ایلامی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از کردی فیلی)
پرش به: ناوبری، جستجو

کردی ایلامی[۱] که گاه آن را کردی فیلی نیز نامیده‌اند،[۲][۳]، یکی از گویش‌های جنوبی کردی است.[۴][۵] کردی ایلامی زبان رایج ساکنین استان ایلام[۶] و مناطقی از کشور عراق نظیر بدره (عراق)، مندلی و خانقین است. در استان ایلام طوایف و ایلات مختلف در تمامی شهرستانهای استان با تفاوت اندک در ادای الفاظ و کلمات بدان تکلم می‌کنند.[۷] واژهٔ فیلی در بین مردم ایلام معروفیت بسیار ندارد. این را کردهای ساکن عراق به مناسبت سلطه حکومت والیان ایلام موسوم به فیلی بر ایلام، رواج داده‌اند و آن از مقوله مجاز خاص و عام است.[۲][۸]

کردی ایلامی[۲] به عنوان گونه‌ای از زبان کردی در کنار گونه‌های (کلهری، فیلی، لکی،[۹][۱۰]) قرار دارد و گویش عمده مردم استان ایلام است که با تفاوت اندک در شهرهای ایلام، مهران، سرابله، بدره، بخش‌های عمده‌ای از نواحی جنوبی استان مانند دهلران، دره شهر، آبدانان و مناطقی از کشور عراق نظیر بدره، مندلی و خانقین بدان تکلم می‌شود.[۱۱][۱۲][۱۳][۱۴][۱۵][۱۶]

گوناگونی لهجه[نیازمند منبع] [ویرایش]

  • ملکشاهی: در شهرستان‌های ایلام و مهران
  • خزلی:در بخش‌های از شهرستان شیروان چرداول
  • آبدانانی: در شهرستان‌های آبدانان، دهلران و دره شهر
  • ایلامی: در شهرستانهای ایلام، مهران، شیروان چرداول
  • بدره‌ای: در بخش بدره از شهرستان دره شهر

پانویس [ویرایش]

  1. غلامحسین کریمی دوستان، کردی ایلامی، سنندج: انتشارات دانشگاه کردستان، ۱۳۸۰
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ «زبان و گویش مردم ایلام». تبیان استان ها. بازبینی‌شده در آوریل ۲۰۱۰. 
  3. غلامحسین کریمی دوستان، جایگاه فیلی و کلهری در دسته بندی گویشهای کردی: مجله دانشگاه کردستان، شماره ۴-۳ سال ۱۳۷۹
  4. G. Windfuhr, The iranian Languages, Routledge, 2009, P. ۵۸۷
  5. دایره المعارف بزرگ اسلامی، جلد دهم، تهران ۱۳۸۰، س. ۵۴۸-۵۴۹
  6. «شهر الکترونیک ایلام». شهرداری ایلام. بازبینی‌شده در ۲۷ ‏آوریل ۲۰۱۰. 
  7. «زبان کردی، گویش‌های آن و جایگاه کردی رایج در ایلام». شرکت نقش آوران ایلام امروز. بازبینی‌شده در ۲ می‌۲۰۱۰. 
  8. غلامحسین کریمی دوستان، جایگاه فیلی و کلهری در دسته بندی گویشهای کردی: مجله دانشگاه کردستان، شماره ۴-۳ سال ۱۳۷۹
  9. G. Windfuhr, The iranian Languages, Routledge, 2009, P. ۵۸۷
  10. دایره المعارف بزرگ اسلامی، جلد دهم، تهران ۱۳۸۰، س. ۵۴۸-۵۴۹
  11. G. Windfuhr, The iranian Languages, Routledge, 2009, P. ۵۸۷
  12. Rüdiger Schmitt: Die iranischen Sprachen in Gegenwart und Geschichte. Wiesbaden (Reichert) ۲۰۰۰, P.۷۷,.
  13. Kurdish language
  14. Kurdish language - Britannica Online Encyclopedia
  15. زبانها و گویش‌های ایران. منبع: کتاب تاریخ زبان فارسی نویسنده: دکتر پرویز ناتل خانلری
  16. غلامحسین کریمی دوستان، جایگاه فیلی و کلهری در دسته بندی گویشهای کردی: مجله دانشگاه کردستان، شماره ۴-۳ سال ۱۳۷۹