کبودان (بردسکن)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۳°۲۵′۵″ شمالی ۵۹°۴۲′۲۲″ شرقی / ۳۳.۴۱۸۰۶° شمالی ۵۹.۷۰۶۱۱° شرقی / 33.41806; 59.70611[۱]

کبودان
اطلاعات کلی
کشور  ایران
استان خراسان رضوی
شهرستان بردسکن
بخش بخش مرکزی
دهستان کوهپایه
نام محلی کبیدو (kebeido)
نام‌های قدیمی کبود آب- کبود دان
مردم
جمعیت ۸۴۱ نفر
اطلاعات روستایی
ره‌آورد کامه-زعفران-انار-انگور-کشمش-گردو-آلو-زردآلو-کنگر-

کبودان ، روستایی است در استان خراسان رضوی، شهرستان بردسکن، بخش مرکزی، دهستان کوهپایه.

جمعیت[ویرایش]

بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۸۴۱ نفر با ۲۹۲ خانوار بوده‌است.[۲]

روستای کبودان[ویرایش]

طول جغرافیایی:۵۸۸۱۰۷٫۶۱۳

عرض جغرافیایی:۳۹۱۵۲۸۴٫۰۵۲۳

ارتفاع از سطح دریا:۱۳۷۰

استان:خراسان

شهرستان: بردسکن بخش:مرکزی

دهستان: کوهپایه

فاصله تا مرکز شهرستان:۱۷ کیلومتر

این روستا در مسیر ترانزیتی بردسکن سبزوار به فاصله ۱۷ کیلومتر از شهر بردسکن واقع شده‌است. روستای کبودان با جمعیتی بالغ بر ۵۰۰ خانوار مرکز دهستان بوده و با توجه به بافتی کوهستانی منطقه به دهستان کوهپایه معروف می‌باشد. شغل اکثر مرئم روستا کشاورزی و دامداری است این روستا شامل دو رشته قنات معروف به آب بالا و آب میدان است که در سال‌های اخیر میزان آبدهی انها بسیار کم گردیده است روستای کبودان مرکز دهستان کوهپایه بوده و جز مناطق ییلاقی شهرستان بردسکن بوده و مردم در روزهای گرم تابستان جهت فرار از گرما به باغات سرسبز و خنک این روستا پناه می‌آورند

این روستا ازمعدود روستاهای منطقه بوده که مهاجرت کمی از آن صورت پذیرفته و اهالی روستا به خصوص جوانان در آن ساکن می‌باشند. (لازم به ذکر است که این موضوع بیشتر برای زمان قبل از دهه ۱۳۸۰ صادق بود و اکنون روند مهاجرفرستی شدت یافته‌است)

پخت آش جوشوَره(جوش بَره) وروز علفه[ویرایش]

یکی ازکارهای سنتی اهالی کبودان که قبل آغاز سال نو انجام می‌دهند (بعداز پخت سبنی که منظور همان سمنو است) پخت آش جوشوَره(جوش بَره) است. این آش مختصرا به صورت زیر پخت می‌شود:

ابتدا سبزی‌های خود رو و خوردنی راجمع آوری و می‌پزند، بعد خمیر آش را به صورت تازه آماده کرده و آن را به صورت نازک پهن کرده و سبزی پخته شده که با عدس و مغز جوز و قورمه و ادویه‌های دلخواه را به ان می‌افزایندو به صورت قطاب‌های کوچک (بالشت خمیری) ۳در ۳ در می‌آورند.

حالا به آش که با حبوبات در حال جوشیدن است، رشته و قطاب سبزی(بالشت خمیری) را می‌افزایند تا خوب بپزد و جا بیفتد. برای قاطغ آش، کشک ساییده که با مغز جوز فروان مخلوط شده را به آن اضافه می‌کنند. برای تزیین این آش از پیاز داغ و نعناع وسیر استفاده می‌کنند.

از جمله خصوصیات این آش که دو یا سه روز قبل عید نوروز(روز علفه)پخت می‌شود این است که از انواع سبزی خود رو و معطر بیابان و کشتزارهای گندم است و ازنظر ارزش غذایی بسیار مقوی و کامل و قابل نگهداری تا نوروز می‌باشد حتی به صورت سرد نیز بسیار خوشمزه و قابل استفاده‌است.

رباط کبودان[ویرایش]

بنای قاجاری رباط کبودان در میان روستایی به همین نام در ۱۰ کیلومتری بردسکن قرار دارد. به قولی واقف این رباط (حاجی میرزا احمدی مجتهد کاشمری) بوده و به سعی و اهتمام (کربلائی غلامرضا طبسی)بنیان شده‌است. شالوده رباط سنگی است و با طرح و نقشه یک ایوانی مشتمل بر حیاط مرکزی، دوازده اتاق، نماز خانه، محل نگهداری چهار پایان (اصطبل) و... می‌باشد.

رباط کبودان مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان بردسکن، روستای کبودان واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۸ شهریور ۱۳۷۷ با شمارهٔ ثبت ۲۱۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

پای چنار[ویرایش]

یکی از مکان‌هایی که برای کبودانی‌ها خیلی مهم است پای چنار است. پای چنار در واقع مظهر قنات علیای کبودان است و وجه تسمیهٔ آن هم از این قرار است که در آنجا یک درخت چنار بسیار بزرگ و تنومندی بود که حتی پیرمردهای ۱۰۰ساله هم از قول پدرانشان است کسی که آن را کاشته بود اطلاع نداشتند. پای چنار استراحتگاه و تفرجگاه مردم در طول سال و تجمع گاه آنان در عصر روز سیزده نوروز بوده و هست که متاسفانه ۲۰ یا ۲۵سالی است که آن درخت چنار بزرگ و معروف به خاطر قطع ریشه‌های آن در نتیجه کانال کشی و بتون ریزی مظهر قنات خشک شده‌است.

البته خوشبختانه به فاصلهٔ حدود ۱۰۰ متر بالا تر از آن درخت چنار کوچک تری بود که از آن سال رشد خود را ادامه می‌دهد تا همچنان کبودانی‌ها از نعمت سایه سار آن بهرمند شوند و تفرجگاه پای چنار همچنان پایدار بماند.

طبیعت‌گردی کبودانیان در سیزده فروردین[ویرایش]

مردم ایران روز سیزدهم فروردین، به مکان‌های طبیعی مانند پارک‌ها، باغ‌ها، جنگل‌ها و مناطق خارج از شهر می‌روند. این مراسم سیزده‌به‌در نام دارد. از کارهای رایج در این جشن، گره زدن سبزه و گفتن دروغ سیزده است. اهالی کبودان نیز مانندسایر ایرانیان سیزده بدر را به باغ و کلاته‌های اطراف می‌روند وقبل از فرا رسیدن این روز مادران ما برای این روز قطاب، تافتون ونان محلی می‌پختند که امروزه از آن قطاب‌های پر از سبزی ومغز جوز وحبوبات خبری نیست و جای خود را به پلوچلو و جوجه کباب و غیرو ذلک داده‌است. مرسوم است بعد از صرف نهار، عصر به پای چنار می‌روند وبه این صورت سیزده را به در می‌کنند. در این روز معمولا فرزندان هر خانواده در هر جای ایران که هستند به کبودان می‌آیند سیزده بدر را با پدر ومادر وبرادران و خواهران خود می‌گذرانند اما معمولا روزهای بعد از سیزده که باید به محل کار و زندگی خود باز گردند خوشی سیزده بدر را تحت الشعاع خود قرار می‌دهد. سیزده بدر امسال سیزده بدری بارانی بود که گاهی با تابش آفتاب نیز توام می‌شد.

منابع[ویرایش]

http://kaboodan56.blogfa.com/