کاپریس (موسیقی)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

کاپریس (ایتالیایی: capriccio) عنوانیست که از قرن شانزدهم به قطعاتی با شخصیت و صفات خاص دادند این قطعه دارای فرمی آزاد و کاراکتری شاد و سرزنده. کاپریس‌ها پرشتاب و اغلب قطعاتی ویرتوئوزیک هستند.

این فرم در آثار متفاوتی به‌کار گرفته شده است. کاپریس در دوران باروک برای آثار کوتاه کلاویه‌ای استفاده می‌شد (برای نمونه یوهان سباستین باخ پارتیتای دو ماژور خود را با یک کاپریس به پایان رساند). مشهورترین کاپریس‌ها مجموعه بیست و چهار کاپریس نیکولو پاگانینی است برای ویلن سولو که قطعاتی ویرتئوزیک و مشکل از نظر تکنیک نوازندگی هستند. آهنگسازان دیگری نیز همچون لویجی لنیانی از آن برای مجموعه‌ای شامل سی و سه قطعه برای گیتار سود جست و پیتر ایلیچ چایکوفسکی و نیکولای ریمسکی کورساکف آن را در کارهای ارکستری به‌کار بردند (به ترتیب در کاپریس ایتالیایی و کاپریس اسپانیول). یوهانس برامس نیز در سال‌های پایانی زندگی خود، کاپریس‌های بسیاری را برای پیانو نوشت.

مرتضی حنانه آهنگساز برجسته ایرانی و بنیان گذار ارکستر سمفونیک تهران، مهمترین "اثر" خویش را "کاپریس لعنتی برای پیانو و ارکستر"، " Execrable Caprisse Op 13 Per pianoforte e Orchestra " می‌داند.این "کاپریس" یک اثر "مدرن" بر مبنای زبان شخصی خودش "هارمونی زوج" با کومپوزیسیونی از تم‌ها و مدهای موسیقی ایران(مقامها و دستگاه‌ها همه در زمرهٔ مدها هستند) "poly (modalité + contre modalite)+rythmique+thematique" می‌باشد که آفرینش آن در طی 30 سال صورت گرفته است.

منابع[ویرایش]

  • "کاپریس لعنتی"[۱]