کاووس حسن‌لی

کاووس حسن‌لی
کاووس حسن‌لی
زادروز	۱ خرداد ۱۳۴۱ قنات‌نو، شهرستان خرم‌بید، فارس
محل زندگی	ایران
ملیت	ایرانی
پیشه	شاعر، پژوهشگر و استاد دانشگاه شیراز
مذهب	اسلام، شیعه
آثار	«راهنمای موضوعی حافظ‌شناسی»، «کارنامهٔ تحلیلی خیام‌پژوهی»، «گونه‌های نوآوری در شعر معاصر ایران»، «فرهنگ سعدی‎پژوهی»، «چشمهٔ خورشید» و...
وبگاه
http://www.hasanli.ir

کاووس حسن‌لی (زادهٔ ۱ خرداد ۱۳۴۱، خرم‌بید) شاعر، پژوهشگر، نظریه‌پرداز و استاد دانشگاه شیراز است.

زندگی

کاووس حسن‌لی اول خردادماه ۱۳۴۱ در روستای «قنات‌نو» از توابع شهرستان خرم‌بید در استان فارس چشم به دنیا گشود. او در اشاره به سختی‌های دوران کودکی خود می‌نویسد:

«از همان آغاز که چشمان کودکی من در روستای قنات‌نو آرام آرام به روی آب و سبزه و گل باز می‌شد، فقر در خانه گلی ما دندان می‌فشرد و بی هیچ تناسبی هم‌بازی روز و شب ما شده بود. من اگر به ناچار آن روزها با او بالیدم، این روزها اما به راستی به او می‌بالم؛ که از او دریافتنی‌ها دریافتم و آموختنی‌ها آموختم.»

وی تحصیلات مقدماتی را در صفاشهر و دوسال دانشسرا را در آباده گذراند. سپس در سال ۱۳۶۳ به دانشگاه شیراز راه یافت و در رشتهٔ زبان و ادبیات فارسی، دوره‌های کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری را به پایان برد. در سال ۱۳۷۸ با درجهٔ استادیار عضو هیأت علمی بخش زبان و ادبیات فارسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شیراز شد و در مدت زمانی کوتاه (سال ۱۳۸۹) در همان دانشگاه به مرتبهٔ استاد ارتقاء یافت.
حسن‌لی از پژوهشگران پرکار و جامع‌الأطرافی است که در حوزه‌های گوناگونی قلم زده‌ و آثار ماندگاری به جا نهاده‌است که از دیدگاه حجم اوراق، وزن علمی، نکته‌بینی و دقت‌نظر قابل توجه‌ است. وی همچنین در زمینهٔ مدیریت در عرصهٔ آموزش و فرهنگ، دارای سابقه‌ای موفق است. کارنامهٔ فعالیت‌های علمی ـ فرهنگی وی، گواه این مدعاست. وی در سال ۱۳۹۱ خورشیدی برای اقامتی دو ساله به کشور ترکیه مهاجرت کرد.

کتاب شناسی

مجموعه شعر

1. رنگ از رخ تمام قلم‌ها پریده‌است، انتشارات روزگار، تهران، ۱۳۸۲.
2. به لبخند آیینه‎ای تشنه‎ام، انتشارات هفت اورنگ، شیراز، ۱۳۷۹.
3. من ماه تابانم (شعر کودک)، انتشارات هفت اورنگ، شیراز، ۱۳۷۸.

آثار تحقیقی، تحلیلی و انتقادی

1. آیینهٔ مهرآیین، انتشارات بنیاد فارس شناسی و نشر مصطفوی، ۱۳۹۰.
2. دریچهٔ صبح، بازشناسی زندگی و سخن سعدی، انتشارات خانهٔ کتاب، زمستان ۱۳۸۹.
3. یادهایی رها در باد، انتشارات تخت جمشید، زمستان ۱۳۸۹.
4. دفتر نسرین و گل، انتشارات تخت جمشید با همکاری بنیاد فارس شناسی، ۱۳۸۹.
5. کارنامهٔ تحلیلی خیام‌پژوهی(مشترک با دکتر سعید حسامپور)، انتشارات علم، ۱۳۸۹.
6. دیگرگونه خوانی متون گذشته، انتشارات علم، تهران، ۱۳۸۸.
7. راهنمای موضوعی حافظ‌شناسی، انتشارات نوید، شیراز، ۱۳۸۸.
8. قراءة جدیدة فی حیاة حافظ الشیرازی و فکره و اشعاره، ترجمه دکتر شاکر عامری، انتشارات سازمان آیسسکو، مراکش، ۲۰۰۷ (۱۳۸۶).
9. غبار زدایی از مسیر تماشا (مجموعهٔ مقالات)، انتشارات روزگار، تهران، ۱۳۸۶.
10. چشمهٔ خورشید، انتشارات آیسسکو، نوید و مرکز حافظ‌شناسی، شیراز، ۱۳۸۵.
11. سادهٔ بسیار نقش، انتشارات علمی فرهنگی و حافظ شناسی، تهران، ۱۳۸۴.
12. وامق و عذرا (بازنویسی و تلخیص)، انتشارات اهل قلم، تهران، ۱۳۸۳.
13. گونه‌های نوآوری در شعر معاصر ایران، نشر ثالث، تهران، ۱۳۸۳. (چاپ دوم:۱۳۸۶)
14. ورق درخت طوبا، انتشارات مرکز سعدی‎شناسی، شیراز، ۱۳۸۳.
15. گلستان (بازنویسی)، انتشارات اهل قلم، تهران، ۱۳۸۲.
16. شیرین‎تر از قند، انتشارات اهل قلم، ۱۳۸۱، تهران (چاپ دوم: ۱۳۸۲).
17. سخن شیرین پارسی، (مشترک با دکتر اکبر صیادکوه و...) انتشارات سمت، چاپ اول ۱۳۸۱، تهران، (چاپ دهم: ۱۳۸۶).
18. سعدی آتش‎زبان (مجموعه مقالات)، انتشارات هفت اورنگ، شیراز، ۱۳۸۰.
19. فرهنگ سعدی‎پژوهی، انتشارات بنیاد فارس‎شناسی و مرکز سعدی‎شناسی، شیراز، ۱۳۸۰.
20. رستاخیز کلام (مجموعه مقالات ادبی)، انتشارات پیروی، شیراز، ۱۳۷۹.
21. سلسلهٔ موی دوست (مجموعه مقالات)، انتشارات هفت اورنگ، شیراز، ۱۳۷۸.
22. راهنمای موضوعی سعدی شناسی (مشترک با لیلا اکبری)، انتشارات دانشگاه شیراز، شیراز، ۱۳۹۱.
23. کارنامهٔ تحلیلی نیماپژوهی (در دست تدوین).

تصحیح نسخه‌های خطی

1. دیوان اشعار شیخ امین الدین بلیانی (مشترک با محمد برکت)، انتشارات فرهنگستان هنر، تهران، ۱۳۸۷.
2. مثنوی اشتر نامه (مشترک با دکتر کاووس رضایی)، انتشارات زوار، تهران، ۱۳۸۶.
3. مثنوی مهر و ماه (مشترک با دکتر کاووس رضایی)، انتشارات نوید، شیراز، ۱۳۸۶.
4. مثنوی وامق و عذرا (مشترک با دکتر کاووس رضایی)، انتشارات روزگار، تهران ۱۳۸۲.
5. تصحیح دیوان بسمل شیرازی (در دست تصحیح).

مقالات

شمار مقالات منتشر شدهٔ کاووس حسن‌لی از ۲۰۰ متجاوز است. متن کامل تعدادی از مقالات او را در پایگاه «مجلات تخصصی نور» می‌توان دید.

از نگاه دیگران

• راهنمای موضوعات حافظ شناسی، بررسی کتاب «راهنمای موضوعی حافظ‌شناسی». بهاءالدین خرمشاهی، حافظ پ‍‍ژوهی، دفتر اول، به کوشش محمدرضا شرف، سلسله انتشارات انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، ۱۳۸۹.
• بازخوانی فرمالیستی شعر «مگر»، سرودهٔ کاووس حسن‌لی. محسن قائمی، فصلنامه شعر، شماره ۶۹، بهار ۱۳۸۹، ص ۶۳-۶۵.
• نگاهی به راهنمای موضوعی حافظ شناسی. دکتر سید احمد پارسا، کتاب ماه ادبیات، شماره ۳۹، تیر ۱۳۸۹، ص ۱۰۹-۱۱۱.
• نگاهی به «چشمهٔ خورشید» نوشتهٔ کاووس حسن‌لی. فرزانه معینی، کتاب ماه ادبیات، سال دوم، شماره ۱۳۲، مهر ۱۳۸۷، ص ۸۰-۸۲.
• ۷۵ سال سعدی پژوهی در آینهٔ یک کتاب. فرزانه معینی، فصلنامهٔ شعر، سال پانزدهم، شماره ۶۲، آبان ۱۳۸۷، ص ۲۵-۲۷.
• شاعر لبخندها (نگاهی گذرا به «رنگ از رخ تمام قلم‌ها پریده‌است» سرودهٔ دکتر کاووس حسن لی). محمد حکیم آذر، فصلنامه شعر، آبان ۱۳۸۷، شماره ۶۲، ص ۲۸-۳۰.
• نگاهی به «فرهنگ سعدی پژوهی». داوود غلام‌زاده، کتاب ماه ادبیات، شهریور ۱۳۸۶، شماره ۵.
• بازخوانی اجمالی «گونه‌های نوآوری در شعر معاصر ایران». محمد حکیم آذر، شهلا نظری، کتاب ماه ادبیات، تیر ۱۳۸۶، شماره ۳، ص ۶۳-۷۳.
• بررسی کتاب «گونه‌های نوآوری در شعر معاصر ایران» (تألیف دکتر کاووس حسن لی). مصطفی صدیقی، رودکی، آبان و آذر ۱۳۸۶، شماره ۲۰، ص ۱۹۲-۱۹۷.

برخی از فعالیت‌های علمی ـ اجرایی

• رییس کارگروه فرهنگ و هنر اسلامی - ایرانی بنیاد ملی نخبگان استان فارس، از ۸۹٫۱۰٫۱۴.
• سردبیر مجلهٔ علمی ـ پژوهشی «مطالعات ادبیات کودک»، دانشگاه شیراز، از ۸۸٫۱۱٫۱۵.
• رییس گروه علمی ادبیات و زبان‌شناسی همایش بین‌المللی مکتب شیراز، اردیبهشت ۱۳۸۶.
• عضو کمیتهٔ علمی دبیرخانهٔ ستاد گسترش زبان فارسی و ایران‌شناسی وزارت علوم، از شهریور ۱۳۸۶.
• مدیر قطب علمی «پژوهش‌های فرهنگی و ادبی فارس»، از فروردین ۱۳۸۴.
• مدیر قطب علمی «شاعران و نویسندگان فارس»، از ۸۳٫۸٫۲۳.
• مؤسس مرکز سعدی‌شناسی و مدیر آن مرکز، از سال ۱۳۷۵ تا ۱۳۷۸.
• مؤسس مرکز حافظ‎شناسی و مدیر و عضو هیأت مدیره آن مرکز، از سال ۱۳۷۵.
• مدیر علمی - پژوهشی مرکز حافظ‎شناسی از سال ۱۳۷۹ تاکنون.

برخی از نشان‌ها و جوایز

• برندهٔ جایزهٔ هشتمین دورهٔ جشنوارهٔ نقد کتاب، مقالهٔ «نقد و بررسی سه کتاب از نویسندگان غیر ایرانی با موضوع تاریخ ادبیات ایران»؛ آذرماه ۱۳۹۰.
• برندهٔ جایزهٔ کتاب سال حافظ، کتاب «راهنمای موضوعی حافظ شناسی» مراسم یادروز حافظ، ۲۰ مهر ۱۳۸۹.
• برندهٔ جایزهٔ مدیر قطب علمی برتر کشور (قطب علمی «پژوهش‌های فرهنگی و ادبی فارس»)، دهمین جشنوارهٔ پژوهش کشور، ۲۵ آذر ۱۳۸۸، تهران، سالن اجلاس سران.
• برندهٔ جایزهٔ «شاعر برگزیدهٔ کشور»، سومین جشنوارهٔ بین‌المللی شعر فجر، ۱۰ اسفند ۱۳۸۷، تهران، تالار وحدت.
• برندهٔ جایزهٔ کتاب برگزیدهٔ سال ۸۳ در حوزهٔ تحلیلی فرهنگی ادبی (برای «گونه‌های نوآوری در شعر معاصر ایران»)، در جشن فرهنگ فارس.
• برندهٔ جایزهٔ «کتاب نمونهٔ شعر معاصر» (کتاب «رنگ از رخ تمام قلم‌ها پریده‌است») در جشن فرهنگ فارس، آذر ۱۳۸۳.
• برندهٔ جایزهٔ «نویسنده و شاعر برگزیدهٔ کشوری» در مراسم هفتهٔ کتاب، تهران، ۱۹ آذرماه ۱۳۸۲.
• برندهٔ جایزهٔ کتاب سال سعدی، برای کتاب «فرهنگ سعدی پژوهی» مراسم یادروز سعدی، اول اردیبهشت ۱۳۸۱.
• برندهٔ جایزهٔ کتاب برگزیدهٔ سال در دومین جشنوارهٔ فرهنگ و دریافت دیپلم افتخار، آبان ۱۳۸۰.

نمونهٔ اشعار

صدای یخ­ زده

دست مرا بگیر و دلم را تکان بده

یعنی کمی به هیکل این مرده جان بده

تا وا شود کمی یخ این جان منجمد

در زیر زلف خویش مرا آشیان بده

تا وا شود دوباره کمی چشم و گوش من

از پشت پرده، گوشه­ی چشمی نشان بده

تاریک مانده­ام کف این دخمه­ی­ نمور

از گوشه­ی دریچه کمی آسمان بده

یخ می­زند صدای من از سوز این سکوت

حرفی بزن، دوباره تنم را توان بده

شاید دوباره زنده شد این مرد منجمد

یک بوسه‌اش از آن لب معجز­نشان بده

منابع

• وب‌گاه شخصی کاووس حسن‌لی
• Personal information of Kavoos Hasanli وب‌گاه رسمی دانشگاه شیراز.
• زندگی‌نامه علمی دکتر کاووس حسن‌لی سوره مهـر.
• زندگی‌نامه علمی دکتر کاووس حسن‌لی فصلنامه شعر، آبان ۱۳۸۷، شماره ۶۲، ص ۱۷-۱۹.

پیوند به بیرون

• حافظ چه می‌گوید؟ (سخنرانی دکتر کاووس حسن‌لی) در یوتیوب
• حافظ‌خوانی به‌هر بهانه‌ای مفید است جام‌جم آنلاین
• چهره‌های ماندگار شیراز وب‌سایت هنری محمد علی پرواز
• طنین شعر معاصر ایران در دانشگاه استانبول سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی
• ترجمهٔ بخشی از کتاب «گونه‌های نوآوری در شعر معاصر ایران»، مجلهٔ ادبیات شرقی، پاییز و زمستان ۲۰۱۱، سال ۴، شمارهٔ ۶، صفحهٔ ۲۱.