کاراجااوغلان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
کاراجااوغلان
Aserbaidschanische Volksinstrument Saz.JPG
قوپوز
زمینهٔ کاری عاشیق
زادروز ۱۶۰۶
؟
پدر و مادر ؟
مرگ بین ۱۶۷۹ و ۱۶۸۹
ملیت ترک

کاراجااوغلان یا قاراجااوغلان (ترکی استانبولی: Karacaoğlan) یکی از عاشیق‌های قرن هفدهم میلادی است که احتمالاً در بین سال‌های ۱۶۰۶ تا ۱۶۸۰ در اطراف شهر مرسین می‌زیسته است.[۱] یک نظریه قوی کاراجا اوغلان را جزو عشایر ترکمن و نام اصلی وی را" سمایی" معرفی می‌کند.[۲][۳] از این نقطه نظر، عاشیق‌های آذری قاراجااوغلان را یکی از میان خود می‌شمارند.

سروده‌ها[ویرایش]

سروده‌های کاراجااوغلان تصویری جاندار از طبیعت و زندگی روستایی ارائه می‌کند.[۴][۵] در اشعارش اغلب به مدح و توصیف زيبارويان ، جوانان جسور و کوههايي كه آنان را شريك دردهايش مي‌داند مي پردازد. طبيعت كه عنصر جدايي ناپذير زندگي ايلي و كوچ‌نشيني است، در واقع تم اصلي اشعار اوست. كاراجا اوغلان مفاهيمي چون عشق و معشوق را كه در كنار عنصر طبيعت از عناصر اصلي اشعار وي مي‌باشند، به شيوه اي جدا از قالبهاي سنتي اشعار عاشقانه توصيف ميكند. از نظر وي معشوق موجودي زاييده تخيل نيست كه با انواع تصورها بوجود آمده باشد و سپس با غم دست نيافتن به او اشعار حزن انگيز گفته شود؛ معشوق او در طبيعت و روابط انساني وجود دارد. براي اولين بار در اشعار او معشوقها بنام خوانده مي‌شوند: «اليف» ، «آنشا»، «زينب»، «حوري»، «دوندي»، «دونه»، «اسما»، « امينه»، «خديجه»، ... كاراجااوغلان اين دختران را يا سرچشمه بهنگام پر كردن كوزه و ياكوزه بدوش در راه چشمه و منزل و يا بهنگام كره و خامه ساختن و يا بر سر دار قالي ديده و شيفته آنها شده است.[۱] برای نمونه، مطلع شعر الیف (به معنی زیبا و اسمی رایج برای دختران در ترکیه) را می‌آوریم:[۶]

incecikten bir kar yağar دانه‌های برف با تانی بر زمین فرود می‌آیند،
Tozar Elif, Elif deyi و در مسیر خود نام الیف را فریاد می‌کنند
Deli gönül abdal olmuş قلب تپنده من، هر چند فرو رفته است در یاس
Gezer Elif, Elif deyi... هنوز نام الیف را فریاد می‌کند...

کاراجااوغلان به مثابه یک سنت[ویرایش]

تحقیقات انجام یافته نشان می دهد که تنها یک کاراجااوغلان وجود نداشته و چندین کاراجااوغلان زندگی کرده و شعر گفته اند. اولین اینها در قرن ۱۶ ام می زیسته است. کاراجااوغلان دیگری نیز در قرن ۱۷ ام می زیسته است. اطلاعات ارائه شده در رابطه با محل تولد و وفات وی، مناطقی که وی به گشت و گذار در آن پرداخته و افرادیکه با آنها دیدار کرده، موثق نمی‌باشد. کاراجااوغلان دیگری نیز در سده ۱۹ ام و در سیلیفکه می زیسته است. لقب وی کاراجااوغلان کوچک بوده است. کاراجااوغلان چهارم باز هم در قرن ۱۹ و در یوزگات زندگی می کرده است. کاراجااوغلانهایی در خارج از مرزهای ترکیه وجود دارند. کاراجااوغلان در ترکمنستان نیز با همین نام معروف است و دوست داشته می شود. بطور خلاصه کاراجااوغلان متعلق به هر کشور، استان، منطقه و یا ناحیه ای که باشد، قبل از هر چیز شاعر جهان ترک است. او میراث مشترک جهان ترک است که زبان، تاریخ و فرهنگی واحد دارند.[۷]

جشنواره بین‌المللی «شب‌های شعر شلاله عاشق کاراجا اوغلان[ویرایش]

در جشنواره بین‌المللی «شب‌های شعر شلاله عاشق کاراجا اوغلان» که بین کشورهای دارای هنر موسیقی عاشیقی بر‌گزار می‌شود، اشعاری که خوانده می‌شود، عموماً مضامین مذهبی، عرفانی، عاشقانه و حماسی دارند و شرکت کنندگان موظفند با پوشش محلی خود حضور یابند.[۸] در مهر ماه سال ۱۳۹۲، عاشیق محمدرضا قاسمی، مدیر یکی از انجمن‌های میراث فرهنگی آذربایجان‌شرقی، با تکخوانی شعری با مضمون برادری، اتحاد و همدلی توانست رتبه نخست این جشنواره به دست‌آورد.[۹]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «جمهوري تركيه ، وزارت فرهنگ و گردشگري:بخش اول صفحه ادبیات». رایزنی فرهنگی و توریستی سفارت ترکیه در ایران، 22.9.2010. 
  2. Aksin Somel, Selcuk (2003). Historical Dictionary of the Ottoman Empire. Scarecrow Press. p. 149. 
  3. Köprülül, Mehmet Fuat (1962). Türk sazşâirleri: XVII. asır sazşairlerinden Gevheri, Aşık Omer, Karacaoglan. Millı̂ Kültür Yayınları. 
  4. Sait Halma, Talât (2009). Popular Turkish Love Lyrics & Folk Legends. Syracuse University Press. 
  5. Sait Halma, Talât (2005). Nightingales and Pleasure Gardens: Turkish Love Poems. Syracuse University Press. 
  6. Tutku. "Elif". http://lyricstranslate.com/. 
  7. «شاخه های چنار کهنسال – ۱۷». وب سایت رسمی سازمان رادیو و تلویزیون دولتی ترکیه، 25.04.2011. 
  8. «جشنواره بین‌المللی عاشیقی ترکیه». روزنامه اطلاعات، ۱۴ مهر ۱۳۹۲. 
  9. «هنرمند ایرانی در صدر جشنواره بین‌المللی عاشیق‌ها در ترکیه ایستاد». ایرنا، 09/07/1392.