ژرژ سورا

ژرژ سورا
ژرژ پییر سورا
زادهٔ	۲ سپتامبر ۱۸۵۹ پاریس
درگذشت	۲۹ مارس ۱۸۹۱ Gravelines
ملّیت	فرانسوی
حوزهٔ فعالیت	نقاش
جنبش	نودریافتگری، پسادریافتگری
سبک	نقطه‌چینی، ترکیب‌گری
امضا

ژرژ پییر سورا (به فرانسوی: Georges-Pierre Seurat)‏‏ (۲ سپتامبر ۱۸۵۹ - ۲۹ مارس ۱۸۹۱) یک نقاش فرانسوی و بنیان‌گذار نودریافتگری (نئوامپرسیونیسم) بود. اثر بزرگ وی به نام بعد از ظهر یکشنبه در جزیره گراند ژات یکی از تصاویر مطرح سده نوزدهم نقاشی است.

زندگی هنری

سورا در پاریس از پدر و مادری فرانسوی زاده شد. در مدرسهٔ هنرهای زیبای پاریس با پیروی از سنت انگر به فراگیری نقاشی پرداخت. از نقاشانی چون دولاکروا، پووی و منظره‌نگاران باربیزون تأثیر پذیرفت. در۱۸۸۳ ضمن آگاهی از دریافتگری (امپرسیونیسم)، به پرورش علمی رنگ و ترکیب بندی با عنوان ساختار و ارتباط روی آورد. در1888 نمایشگاه انفرادی خود را در پاریس بر پا کرد؛ در ۱۸۹۲ نمایشگاه‌های یادمانی او در برکسل و پاریس تشکیل شدند. نمایشگاه عمدهٔ مرور اثار وی در ۱۹۰۵در پاریس تشگیل گردید. آراء و اندیشه‌های او دربارهٔ نقاشی در کتاب از دولاکروا تا نئوامپرسیونیسم نوشتهٔ پل سینیاک در ۱۸۹۹ در پاریس انتشار یافت. سورا بنیانگذار نو دریافتگری، و یکی از هنرمندان کاوشگر و نوآور اواخر سده نوزدهم بود.

بنیانگذاری نودریافتگری

بعد از ظهر یکشنبه در جزیره گراند ژات (۱۸۸۴ - ۱۸۸۶ میلادی)

سورا از طریق دوستش پل سینیاک با دریافتگری (امپرسیونیسم) آشنا شد و ضمن استفاده از روش نقاشی امپرسیونیستی در آغاز کار، به مطالعهٔ نظریهٔ علمی دید رنگی پرداخت. زیرا ذهن او شکل گرفته از سنت کلاسیک بود و نقاشی‌هایش آن نوع تفحص تدارکاتی و کار صبورانه را می‌طلبید که از ضرورت‌های نقاشی تاریخی بود. مطالعهٔ نظری رنگ‌ها این اندیشه را در ذهن او جای داد که با نقطه چینی منظم رنگ مایه‌های خالص، به بهترین نحو می‌توان به دقت و شفافیت دست یافت. امیدوار بود که رنگها بدین ترتیب در چشم (یا به عبارتی در مغز) نگرنده با یکدیگر ممزوج شوند، بی آنکه از قوت و نابناکیشان کاسته شود. ولی این تکنیک گزافه آمیز، که با نام نقطه‌چینی (پوانتیلیسم) شناخته شد، باعث گردید که بر اثر نامشخص شدن خط و مرزها و ترکیب شکل‌ها از نقطه چین‌های چند رنگ، خوانایی تصاویر مخدوش شود. بنابر این سورا بر آن شد که پیچیدگی تکنیک نقاشی خود را با ساده سازی فرم‌ها جبران کند. تأکید سورا بر خطوط عمودی و افقی وی را از بازنمایی امانتدارانهٔ نمودهای طبیعی جدا کرد و به کاوش طرح‌های بدیع و پر حالت متمایل کرد.

حد کمال اثر هنری

بعد از ظهر یکشنبه در جزیره گراند ژات، مردم از طبقهٔ‌های متفاوت جامعه را در یک پارک نشان می‌دهد. دو سال از سورا وقت گرفته شد، تا این نقاشی با عرض ده پا را تکمیل کند. او بیشتر از آن در پارک وقت صرف کرد تا طرح اولیه برای این کار آماده کند (در حدود شصت مطالعه وجود دارد). این اثر اکنون در مجموعهٔ دائمی مؤسسهٔ هنر شیکاگو در معرض نمایش است.

پوانتیلیسم یا دیویزیونیسم

در تکنیکی که سورا تکامل بخشید وقتی تجزیهٔ رنگ‌ها به مؤلفه‌های تشکیل دهندهٔ آنها مد نظر باشد دیویزیونیسم (تفکیک‌گری یا پردازرنگ) نامیده می‌شود. و هنگامی که به شیوهٔ کاربرد رنگ‌ها روی بوم توجه گردد نقطه‌چینی (پوانتیلیسم) خوانده می‌شود.

نگارخانه

• 
• 

  ماهیگیری در رود سن، ۱۸۸۳، موزه هنر مدرن، [[تروا (فرانسه)|]]

• 

  کارگران، ۱۸۸۳، نگارخانه ملی هنر آمریکا واشینگتن

• 

  مطالعهٔ بعد از ظهر یکشنبه در جزیره گراند ژات، ۱۸۸۴–۱۸۸۵، موزه متروپولیتن نیویورک

• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 

  سیرک، ۱۸۹۱، موزه اورسی پاریس

جستارهای وابسته

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ ژرژ سورا موجود است.

• نودریافتگری
• دریافتگری
• نقطه‌چینی

منابع

• ویکی‌پدیای انگلیسی
• لینتن، نوربرت. تاریخ هنر مدرن. ترجمهٔ رامین، علی. چاپ اول. تهران: نشر نی، ۱۳۸۲. 
• گامبریچ، ارنست. تاریخ هنر. ترجمهٔ رامین، علی. چاپ سوم. تهران: نشر نی، ۱۳۷۹.