ژان وال‌ژان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
شخصیت بینوایان
ژان والژان

ژان والژان با هویت «مسیو مادلن»
ملیت فرانسوی
نام‌های دیگر

مسیو مادلن

اولتیم فوشلوان

مسیو لوبلان

اوربن فابر
پیشه

چوب بر

شهردار مونتروی سورمر


ژان والژان (به فرانسوی: Jean Valjean) نام شخصیت اصلی رمان بینوایان (به فرانسوی: Les Misérables) اثر ویکتور هوگو (به فرانسوی: Victor Hugo) است. او یک زندانی است که آزاد می شود و بعد از مواجه شدن با اسقفی نیکوکار، اصلاح می شود.

زندگی نامه[ویرایش]

بخش اول: فانتین[ویرایش]

ژان والژان در حوالی سال 1766 در روستای «بری»، در خانواده ی فقیری متولد شد. مادر او «جین ماتیو» (به فرانسوی: Jeanne Mathieu) و پدرش «ژان والژان» نام داشت که احتمالاً تغییر یافته ی «ژان، آن است ژان» (به فرانسوی: Jean Voilà Jean) باشد.

در کودکی، مادر و پدرش را از دست داد. مادرش از تب و پدرش، که چوب بر بود، بر اثر سقوط از شاخه ی درخت مرد.

وی پس از آن با خواهر بزرگترش که شوهر و هفت فرزند داشت زندگی کرد. پس از مرگ شوهر خواهرش، والژان که 25 سال داشت، خرج خانواده را می داد. او کارهای مختلفی از جمله چوب بری، دروگری، عملگی، دهقانی و گاوچرانی و کارهای دشوار دیگر انجام می داد. علاوه بر این، در تیر اندازی مهارت زیادی داشت و گاهی شکار قاچاقی می کرد.

در زمستان 1795، وقتی نتوانست کاری به دست آورد و کودکان خواهرش گرسنه بودند، شیشه ی مغازه ی نانوایی را شکست و نانی دزدید. به زودی دستگیر شد. در 22 آوریل 1796 محکوم به پنج سال زندان با اعمال شاقه شد. او را به زندان تولون منتقل کردند. شماره ی او در زندان 24601 بود.

در زندان به علت قدرت بدنی زیادش او را «ژان لو کریک» (به فرانسوی: Le Cric) به معنی ژان اهرم می نامیدند. در مدت زندان، خواندن و نوشتن آموخت.

در سال چهارم زندانش، اقدام به فرار کرد و پس از دو روز بازداشت شد. به دلیل این کار، سه سال به مدت زندانش افزوده شد. پس از آن، سه مرتبه ی دیگر نیز اقدام به فرار کرد و دوره ی محکومیتش به نوزده سال افزایش یافت.

نهایتا در سال 1815 از زندان آزاد شد. به او گذرنامه ی زرد رنگی دادند که باید همیشه همراه خود می داشت. روی گذرنامه چنین نوشته شده بود:

«ژان والژان، محکوم به اعمال شاقه که آزاد شده است. متولد در بری. نوزده سال در جبرگاه ماند، پنج سال برای اقدام به سرقت با شکستن شیشه، چهارده سال برای چهار دفعه اقدام به فرار. این مرد بسیار خطرناک است.»

او در مسیرش به «پونتارلیه» به شهر کوچک «دینی» (به فرانسوی: Digne) می رسد و قصد می کند شب را در مسافرخانه ای بخوابد. ولی به علت گذرنامه ی زرد رنگش کسی حاضر نمی شود به او جایی بدهد. تا این که زنی او را به خانه ی اسقف میریل (به فرانسوی: Myriel) راهنمایی می کند.

والژان شب را در خانه ی اسقف می ماند و نیمه شب، ظروف نقره ی او را دزدیده می گریزد. صبح دستگیرش می کنند و نزد اسقف می آورند. ولی اسقف ادعا می کند که خودش این ظروف را به وی بخشیده و دو شمعدان نقره را نیز به او می بخشد.

والژان که از این رفتار متحیر شده است، از شهر خارج می شود و در آنجا، ناخواسته سکه ای از پسر بچه ای دوره گرد به نام «پتی ژروه» (به فرانسوی: Petit Gervais) می دزدد. وقتی پسر بچه گریه کنان فرار می کند، او به خود می آید و از رفتارهای خود پشیمان می شود.

در اواخر سال 1815 با نام مستعار «مسیو مادلن» (به فرانسوی: Madeleine) به مونتروی سورمر (به فرانسوی: Montreuil-sur-Mer) رفته، کارخانه ی شیشه جات را رونق می بخشد و ثروتی به هم می زند. با این ثروت بیمارستان و مدرسه ی شهر را تعمیر می کند و داروخانه ی رایگانی تأسیس می کند.

به علت خدماتی که به شهر می کند، در سال 1819 از طرف شاه شهردار می شود، ولی امتناع می کند. مجدداً در سال 1820 به این سمت منتصب می شود و به خاطر اصرار مردم، می پذیرد.

در سال 1823، بازرس ژاور زنی روسپی به نام «فانتین» (به فرانسوی: Fantine) را بازداشت می کند ولی مسیو مادلن در کار او مداخله می کند و زن را آزاد می کند. این واقعه سبب نزاعی بین آن دو می شود و ژاور که از قبل به هویت واقعی مسیو مادلن مشکوک شده، از سر خشم، او را به عنوان «ژان والژان» محکومی که پس از آزادی مرتکب سرقت شده، به پلیس معرفی می کند. اما پلیس به ژاور اطلاع می دهد که والژان با نام مستعار «شان ماتیو» (به فرانسوی: Champmathieu) که احتمالاً تغییر یافته ی «ژان ماتیو» نام مادری والژان است، بازداشت شده.

مسیو مادلن پس از اطلاع از این موضوع، به دادگاه رفته و خود را معرفی می کند.

بخش دوم: کوزت[ویرایش]

ژان والژان بازداشت می شود و با شماره ی 9430 به زندان می افتد.

کمی بعد با شبیه سازی مرگ خود، فرار می کند. به مون فرمی (به فرانسوی: Montfermeil) رفته، کوزت (به فرانسوی: Cosette)، دختر فانتین را که نزد خانواده ی تناردیه (به فرانسوی: Thénardier) است، پیدا می کند و همراه خود می برد. در خانه ی گوربو (به فرانسوی: Gorbeau) ساکن می شود ولی بازرس ژاور که اکنون بازرس پلیس پاریس شده است، او را می یابد. والژان فرار می کند و در صومعه ای مخفی می شود و با نام مستعار «اولتیم فوشلوان»، به عنوان خادم در آن جا مشغول به کار می شود. [۱][۲][۳]

بخش سوم: ماریوس[ویرایش]

والژان از صومعه خارج می شود و سه خانه در جاهای مختلف پاریس می گیرد تا در مواقع ضرورت، بتواند به سرعت جا به جا شود.

او هر روز با کوزت در باغ «لوکزامبورک» پیاده روی می کنند. جوانان به او نام «مسیو لوبلان» (به فرانسوی: M. Le Blanc) می دهند. هر چند او خود نام مستعار «اوربن فابر» (به فرانسوی: Urbain Fabre) را برای خود برگزیده است. در این پیاده روی ها، «ماریوس پون مرسی» (به فرانسوی: Marius Pontmercy)، جوانی که از خانواده ی ثروتمند خود جدا شده و فقیرانه زندگی می کند، کوزت را می بیند و دل به او می بندد.

چندی بعد، والژان به خانه ی گوربو که اکنون خانواده ی تناردیه و ماریوس در آن ساکن هستند می رود تا به خانواده ی تناردیه کمک مالی بکند. تناردیه توطئه ای برای او می چیند تا اموالش را تصاحب کند، اما با کمک ماریوس و بازرس ژاور نقشه اش به هم می خورد و والژان از بازرس ژاور می گریزد. [۱][۲][۳]

بخش چهارم: ترانه کوچه پلومه و حماسه کوچه سن دنی[ویرایش]

والژان از عشق ماریوس و کوزت مطلع می شود و همچنین در می یابد که ممکن است ماریوس در جریان شورش کشته شود. به همین دلیل، با وجود نفرتی که از ماریوس دارد، با لباس گارد ملی به شورش ملحق می شود. [۱][۲][۳]

بخش پنجم: ژان والژان[ویرایش]

والژان در میان شورشیان، بازرس ژاور را می بیند که شورشیان به جرم جاسوسی بازداشتش کرده و قصد اعدامش را دارند. والژان از آن ها می خواهد که کار کشتن ژاور را به او بسپارند. سپس مخفیانه ژاور را فراری می دهد.

پس از آن که شورش شکست می خورد، والژان ماریوس را که از شدت جراحت بیهوش شده است را از طریق فاضلاب نجات می دهد. در انتهای مسیر فاضلاب، به تناردیه بر می خورد. تناردیه که گمان می کند والژان ماریوس را به قتل رسانده و قصد دارد جسدش را در رودخانه بیندازد، به او پیشنهاد می کند که هر چه در جیب مقتول است را با هم تقسیم کنند تا او هم کلید درب خروجی فاضلاب را به والژان بدهد.

تناردیه ضمن خالی کردن جیب های ماریوس، قسمتی از لباس او را هم پاره می کند و با خود بر می دارد.

والژان، بیرون فاضلاب با ژاور که تناردیه را تعقیب می کرد، رو به رو می شود. از او می خواهد که اجازه دهد ماریوس را تا خانه اش برساند و پس از آن اگر خواست او را دستگیر کند. ژاور که تحت تأثیر رفتار والژان در سنگر شورشیان، دچار تناقض شده است، اجازه می دهد. پس از آن والژان می خواهد به خانه اش برود و از کوزت خداحافظی کند. وقتی والژان وارد خانه اش می شود، ژاور آن جا را ترک می کند و خودکشی می کند.

پس از بهبودی ماریوس، کوزت با او ازدواج می کند. والژان به ماریوس می گوید که او پدر واقعی کوزت نیست و محکومی فراری است و ماریوس اجازه نمی دهد که بعد از این کوزت را ببیند.

مدتی بعد تناردیه که از ازدواج ماریوس که حالا ثروتمند است با کوزت اطلاع پیدا می کند، نزد او می رود تا در ازای اطلاعاتی که در مورد والژان دارد از او پول بگیرد. تناردیه پاره لباس را به ماریوس نشان می دهد و ادعا می کند که این لباس مقتولی است که والژان به قتل رسانده بود. ماریوس لباس خود را می شناسد و می فهمد که والژان ناجی او بوده. به همراه کوزت به خانه ی والژان می روند و از او عذر خواهی می کنند.

والژان که در بستر بیماری است، با خوشحالی جان می سپارد. مرگ او در سال 1833 است و در گورستان پر-لاشز دفن می شود.[۱][۲][۳]

شخصیت[ویرایش]

ژان والژان مردی تنومند و چهارشانه است و در زندان به خاطر همین قدرت بدنی، به اهرم معروف شده است. همچنین او قدرت بالا رفتن از دیوار دارد و یک بار با همین توانایی، از دست بازرس ژاور می گریزد.

شخصیت ژان والژان در طول داستان تغییر می کند. در ابتدای داستان، او که پس از نوزده سال از زندان آزاد شده، خشم شدیدی نسبت به جامعه و بی عدالتی های آن و همچنین نسبت به خدا و مقدسات دارد. ولی پس از مواجهه با اسقف میریل و دزدی از پتی ژروه، تغییر می کند و خود را اصلاح می کند.

در طول داستان، چند مرتبه ادعا شده که والژان به خاطر اصلاح و نیکو کاری اش، در ورطه ی مبتلا شدن به غرور و خودبینی بوده است ولی هر بار به خاطر پیشامدی، از جمله مواجه شدن با کوزت یا دیدن راهبه های صومعه ای که در آن مخفی شده بود، از این ورطه در امان مانده است. [۱]

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ بینوایان، ویکتور هوگو، ترجمه حسینقلی مستعان
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ http://en.wikipedia.org/wiki/Jean_Valjean
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ http://fr.wikipedia.org/wiki/Jean_Valjean

منابع[ویرایش]

  • هوگو، ویکتور، بینوایان، ترجمه حسینقلی مستعان، موسسه انتشارات امیرکبیر، چاپ هفدهم، تهران ۱۳۸۴، شابک: ۷-۰۴۱۹-۰۰-۹۶۴
  • مشارکت کنندگان ویکی پدیای انگلیسی Jean Valjean
  • مشارکت کنندگان ویکی پدیای فرانسوی Jean Valjean
  • Les Miserables, by Victor Hugo, Simon & Schuster, 2005