ژان فرانسوا شامپولیون
 |
این مقاله در حوزهٔ فعالیتهای ویکیپروژهٔ بهبود و اصلاح مقالات است، کوششی جمعی برای بهبود محتواهای مرتبط با بهبود و اصلاح مقالات در ویکیپدیا. اگر مایل به مشارکت در این زمینه هستید، لطفاً صفحهٔ ویکیپروژه را ببینید تا به بحثها بپیوندید و فهرستی از انجامدادنیها را ببینید. شما میتوانید با ویرایش این صفحه، به آن منبع اضافه کنید. |
 ژان فرانسوا شامپولیون |
||
| شناسنامه | ||
|---|---|---|
| تاریخ تولد | ۲۳ دسامبر ۱۷۹۰ | |
| زادگاه | لو، فرانسه، | |
| تاریخ مرگ | ۴ مارس ۱۸۳۲ | |
| محل مرگ | پاریس، فرانسه، | |
ژان فرانسوا شامپولیون (به فرانسوی: Jean-François Champollion) (۲۳ دسامبر ۱۷۹۰ - ۴ مارس ۱۸۳۲) دانشمند، زبانشناس و شرقشناس فرانسوی است. شهرت عمده او به خاطر انتشار نخستین ترجمه از سنگنوشته رزتا یا سنگ رشید است. این برگردان، نشان میدهد که سیستم نوشتاری مصریان باستان ترکیبی است از نشانههای آوایی و تصاویر خامی که از طبیعت برداشت شده است. او را بنیانگذار دبستان مصرشناسی خواندهاند.
محتویات |
[ویرایش] زندگی
از سال ۱۸۰۱ برادر بزرگتر وی ژاک ژوزف که خود پژوهشگر بود با هاژش بُندک آموزش او را به عهده گرفت. این آموزش تا دوازده سال ادامه پیدا کرد. از سال ۱۸۰۴ ژان فرانسوا به یافتن رمز زبان هیروگلیف مشغول شد و دریافت که برای این کار باید با زبانهای شرقی آشنا شود. به همین خاطر او پس از فراگرفتن یونانی و رومی به آموختن زبانهای عبری، قبطی، عربی و سریانی پرداخت.
در شانزده سالگی رساله او دربارهٔ نامهای گیتی شناختی مصر باستان مورد تحسین و تایید اعضای دانشگاه گرنوبل قرار گرفت. وی سپس به پاریس رفت و به پژوهشهای روشمند خود در زبانهای مصری به ویژه زبان قبطی ادامه داد. او کوشید تا از راه شناخت این زبان، زبان هیروگلیف مصری را رمزگشایی کند. در سال ۱۸۰۹ در نوزده سالگی استاد رشته تاریخ در دانشگاه گرنوبل شد. اما پس از مدتی کار را رها کرد و به پاریس بازگشت. او پس از بازگشت از سفر مصر در سال ۱۸۳۰ افتخار عضویت در فرهنگستان سنگنوشته و ادبیات را یافت و یک سال بعد استاد کولژ دوفرانس شد. او سرانجام در ۴ مه ۱۸۳۲ در چهل و یک سالگی درگذشت.
[ویرایش] فعالیتهای پژوهشی
او توانست الفبای زبان مصری، سپس فرهنگ واژگان و پس از آن، دستورزبان مصر کهن را آماده کند. او یافتههای خود را در سال ۱۸۳۲ برای انجمن ملی فرانسه فرستاد. سال بعد این یادداشتها با هزینه دولت فرانسه و با نام شناسههای زبانٔ هیروگلیفی مصر باستان منتشر شد. در سال ۱۸۲۴ برای خواندن بازماندههای جمعآوری شده مصری موزه تورن به ایتالیا رفت و تا سال ۱۸۲۶ در آنجا بود. پس از بازگشت به فرمان شارل دهم پادشاه فرانسه به ریاست بخش مصری موزه لوور انتخاب شد.
[ویرایش] سفر به مصر
از سال ۱۸۲۸ تا ۱۸۳۰ او و استادی ایتالیایی به نام روسلینی، خاک مصر را بررسی کرده و با گرداوری طرحها، نگارهها و کندهکاریهای بازمانده از سرزمین فراعنه و یادداشتهایی که به آن افزوده بودند، کتابی در چهار جلد با نام یادبودهای مصر ونوبی منتشر کردند. ژان فرانسوا در بازگشت از مصر دو ستون یادبود لوکسور را به فرانسه فرستاد؛ ستونهایی که مصریها به دولت فرانسه هدیه کرده بودند. اما دو ستون یادبود در ۱۱ مه ۱۸۳۲ و چند روز پس از مرگ وی به بندر تولون رسید.
[ویرایش] منابع
 |
در ویکیانبار پروندههایی دربارهٔ ژان فرانسوا شامپولیون موجود است. |
جارویس مک گراو، الویس، حالت، ابوالقاسم، فرعون، نشر دُرسا، ۱۳۷۶.
