ژئود

ژئود، نیمه‌شده و صیقل‌خورده.

ژئود یا زمینسان به ساختارهای رسوبی ثانویه گفته می‌شود که در رسوبات و برخی صخره‌های آتشفشانی یافت می‌شوند.

ژئودها توده‏‌های مستقل و مجزایی از کانی‌ها با شکل‌های متفاوتند، اما عموما کروی یا بیضوی شکل‏ هستند.

ژئودها بر اثر رشد رو به داخل بلورهای کانی روی دیوارهٔ حفرات موجود در سنگ‏‌ها به وجود می‌آیند و معمولا توخالی‌اند، اما در صورتی که فرایند رشد رو به داخل بلورها تا به آخر ادامه یابد، ممکن است‏ موجب پرشدن تمامی فضاهای ژئودها شود. این الگوی‏ رشد، ژئودها را از گره‌ها یا کنکرسیون‌‏ها که حاصل رشد بلورها حول یک هستهٔ مرکزی و از داخل به خارج هستند، متمایز می‌سازد.

ژئودها دارای یک پوستهٔ سیلیسی یا آهکی نسبتا سخت‏ هستند که در مقایسه با سنگ میزبان، از مقاومت بیش‏تری در مقابل هوازدگی برخوردار است؛به نحوی که تودهٔ کانی بر اثر هوازدگی به صورت یک شی‏ء مجزا، یعنی ژئود، از سنگ میزبان‏ آزاد می‏‌شود.

یکی از فراوان‏ترین کانی‏‌های موجود در ژئودها کوارتز است، که عموما به رنگ سفید شیری است، اما برخی اوقات بلورهای‏ شفافی نیز در میان آن‏ها به چشم می‏‌خورد. سایه‌های رنگی‏ متنوعی که در بلورهای کوارتز مشاهده می‏شوند، مربوط به رفتار متنوع ترکیبات آهن موجود در بلورهای کوارتز، تحت شرایط اکسایش است.

منابع

• ژئودها. مترجم: مژگان خجو. در: مجله «رشد آموزش زمین‌شناسی»، بهار ۱۳۸۴ - شماره ۴۰. (از صفحه ۴۲ تا ۴۳).

• Wikipedia contributors, "Geode," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Geode&oldid=471885562 (accessed January 24, 2012).