چیدمان چرخ‌دنده کرمی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
نمونه‌ای از چرخش در چیدمان چرخ‌دنده کرمی (به انگلیسی:Worm drive) که در آن هر دو قسمت چینش، شامل چرخدنده کرمی و دنده مارپیچی به دور محوری جدا و مختص خویش می‌چرخند..
چرخ دنده حلزونی راست دست در سمت راست تصویر و چرخ دنده حلزونی چپ دست در سمت چپ تصویر

چیدمان چرخ‌دنده کرمی (به انگلیسی: Worm drive) چیدمان چرخدنده‌ای (به انگلیسی: gear arrangement) است که در آن دنده مارپیچی (به انگلیسی: worm) با چرخدندهٔ کرمی یا چرخ کرمی (به انگلیسی: worm gear) که به شکل چرخدنده سادهٔ دندانه داری است، درگیر است. چیدمان چرخ‌دنده کرمی همانند سایر چیدمان‌های چرخدنده‌ای دو عمل اصلی را انجام می‌دهد، منجمله کاهش دور بر دقیقه و افزایش گشتاور نیرو. نسبت دنده در چیدمان چرخ‌دنده کرمی برابر با نسبت اندازهٔ چرخدندهٔ کرمی (تعداد دندانه‌ها) به ۱ می‌باشد. در چیدمان چرخ‌دنده کرمی دنده مارپیچی می‌تواند از دو نوع راست دست یا چپ دست باشد.

انواع[ویرایش]

دنده مارپیچی و چرخدندهٔ کرمی یا چرخ کرمی
کنترباس دارای چیدمان چرخ‌دنده کرمی است که برای میزان سازی صدا استفاده می‌شود.

سه نوع مختلف چرخدنده وجود دارند که می‌توانند در یک چیدمان چرخ‌دنده کرمی استفاده شوند.

  • چرخدندهٔ کرمی بدون گردنه (به انگلیسی: non-throated worm gears)
  • چرخدندهٔ کرمی دارای یک گردنه (به انگلیسی: single-throated worm gears)
  • چرخدندهٔ کرمی دارای دو گردنه (به انگلیسی: double-throated worm gears)

استفاده‌ها[ویرایش]

برخی از استفاده‌های چیدمان چرخ‌دنده کرمی شامل استفاده در موتور برخی خودروهای قرن ۲۰، موتورهای الکتریکی کوچک، برخی از آلات موسیقی، سیستم‌های چهارچرخ فعال در خودروهایی چون آئودی کواترو و غیره می‌باشد.

روش ساخت[ویرایش]

اولین مرحلهٔ تولید چرخدنده‌های کرمی شامل شکاف دار کردن و سپس بریدن آن با ماشین دندانه دار است. چرخ دنده‌های کرمی تا حد قابل توجهی کوچک تر از چرخدنده‌های ساده دندانه دار (به انگلیسی: spur gears) هستند و هر قطب محرک چرخ دنده‌های کرمی به نسبت ۹۰ درجه از یکریگر قرار دارند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]