چپ‌دستی

شخصی در حال نوشتن کلمه
«Linkshänder» با دست چپ

چپ‌دستی به مفهوم تمایل طبیعی افراد در استفاده از دست چپ برای انجام کارهای گوناگون و بویژه نوشتن است. بطور طبیعی، بیشتر انسان‌ها راست‌دست هستند به این معنا که برای انجام کارهای روزمره، استفاده بیشتری از دست راست به عمل می‌آورند. یکسان‌دستان گروه خیلی کوچکی از انسان‌ها هستند که توانایی استفاده از دست چپ و راست را بطور یکسان دارند.

مطالعات گوناگون نشان می‌دهد که در جوامع مختلف، ۷۰ تا ۹۰ درصد جمعیت، راست‌دست هستند. بقیهٔ این افراد عمدتاً چپ‌دست هستند. درصد بسیار کمی نیز توانایی استفاده از دو دست را دارند.

علل چپ‌دستی

علت دقیق چپ‌دستی مشخص نیست. نظریه‌های مختلف، وراثت، یادگیری و فعالیت‌های مغزی در دوران جنینی و رشد را عامل تعیین چپ‌دستی یا راست‌دستی می‌دانند. پژوهشگران دانشگاه آکسفورد، اخیرا ژنی را کشف کردند که گمان می‌رود عامل بروز چپ‌دستی باشد. در افراد حاوی این ژن، بخش راست مغز کار کنترل سرعت و زبان را بر عهده دارد و بخش چپ مغز مسئول احساسات است. در افراد راست‌دست که فاقد این ژن هستند وظیفه هر نیمکره مغز بر عکس این است. اما اندکی بعد، پژوهشگران دانشگاه ام آی تی آمریکا، نظریه جدیدی در این رابطه ارائه دادند. یافته‌های آنان نشان می‌دهد که در رحم مادر، مغز کودکان چپ‌دست آزادانه تر از مغز کودکان راست‌دست رشد می‌کند.

مسائل اجتماعی و فرهنگی

چپ‌دستی در بسیاری از جوامع، نوعی ناهنجاری و عادت ناپسند محسوب می‌شده‌است و معمولاً سعی بر این بوده که کودکان را به استفاده از دست راست تشویق کنند. sinister در زبان لاتینی به معنای چپ است و در عین حال این واژه به معنی شوم و بد یُمنی است. در زبان فرانسوی، gauche برای دو واژه چپ و ناشی بکار می‌رود و در زبان آلمانی، linkisch به معنی چپ‌دست و آدم ناجور است .

چپ‌دستان سرشناس

باراک اوباما بیل کلینتون

چپ‌دستان فرنگی

۴۴ امین رییس جمهور ایالات متحده آمریکا، باراک اوباما همانند چند رییس جمهور پیشین ایالات متحده آمریکا، فورد، ریگان، بوش پدر و کلینتون چپ دست است. باراک اوباما هنگام امضا کردن

نشریه فاینانشیال تایمز گزارشی داده که تعداد مدیران چپ‌دست در شرکت‌های اینترنتی تقریباً دو برابر شرکت‌های غیر اینترنتی یا سنتی است. افلاطون و ارسطو دو چهره نامدار چپ‌دست هستند . همچنین چارلی چاپلین، آلبرت اینشتین، اسحاق نیوتن، بتهوون، باخ، لئوناردو داوینچی، میکل‌آنژ، پیکاسو، شکسپیر، نیچه، بیل گیتس، جرج مایکل و مهاتما گاندی پیکاسو-امیمنم-۵۰ سنت-جورج مایکل-آمیتا باچان-تام کروز-رابرت دنیرو-نیکول کیدمن-استیو مک کوئین-تیم آلن-سارا جسیکا پارکر-آنتومی پرکینز-سیلوستر استالونه، انجلینا جولی، لیدی گاگا نیز از چپ‌دست‌های نامی می‌باشند. باراک اوباما پنجمین رئیس جمهور چپ دست آمریکا در میان هفت رئیس جمهور اخیر این کشور (از جرالد فورد در ۱۹۷۴) تاکنون است. از میان چهار رئیس جمهور اخیر ایالات متحده، تنها جرج بوش پسر چپ دست نیست.رونالد ریگان چپ دست بود و جرج بوش پدر، بیل کلینتون و همانگونه که پیشتر اشاره شد باراک اوباما همگی چپ دست هستند.

روانی

• چپ دست ها مهارت بیشتری در یادگیری ریاضیات دارند.
• چپ دست ها درک بهتر و عمیق تری از جنس مخالف خود دارند ( به دلیل رابطه ی بیشتر میان دو نیمکره مغز این افراد ) و روابط بهتر و پایدار تری دارند، بهترین ازدواج آن است که دو چپ دست با هم ازدواج کنند!!

در مغز افراد راست دست نیمکره سمت چپ مسئول احساسات و نیمکره سمت راست مسئول منطق و پردازش کردن داده ها و محاسبه است، در مغز افراد چپ دست این مورد وارونه است و پیوند بیشترو تنگاتنگ تری میان این دو نیمکره بر قرار است و همین باعث می شود که افراد چپ دست:

• کمتر گول بخورند.
• بیشتر مشکوک باشند.
• سخت تر قانع بشوند.
• بیشتر عصبانی بشوند.
• زود وابسته شوند و سخت دل بکنند.
• توانایی مدیریت بهتری داشته باشند.
• درک موسیقی و علاقه بیشتری به موسیقی داشته باشند.
• روابط دوستانه تر و گرم تری داشته باشند.
• آسان وتر و عمیق تر مطالب تازه را یاد بگیرند.
• برای یادگیری نیاز کمتری به تکرار داشته باشند.
• غریزه جنسی فعال تر قدرت جنسی بیشتری داشته باشند.

جستارهای وابسته

روز جهانی چپ‌دست‌ها

پیوند به بیرون

• چپ‌دستی کودک، موهبت آسمانی. علی اصغر فیاض. تهران: کتاب زمان، ۱۳۸۳. [۱]

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ چپ‌دستی موجود است.