چرتکه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد.

چرتکه واژه ای است که از زبان روسی (واژه scetka) وارد پارسی شده است ^[۱]و ابزاری است که جهت انجام محاسبات ریاضی به کار میرود. چرتکه از قابی تشکیل شده است که دارای سیمهایی موازی با یکدیگر است و مهره هایی بر روی این سیمها حرکت می‌کنند. هر ستون -که از یک سیم تشکیل شده است- نشاندهنده یک جایگاه در سیستم دهدهی است. اولین ستون سمت راست ستون یکانها است وستون بعدی که در سمت چپ آن قرار میگیرد ستون دهگانهاست و به همین ترتیب ستونها ادامه می یابند.

در بسیاری از تمدنهای اولیه از چرتکه استفاده می شده است.در روم قدیم چرتکه لوحی مومی بود که با شن پوشیده میشد.از چرتکه هنوز هم در چین و ژاپن استفاده می شود.^[۲]

[ویرایش] منابع

انجام عمل های اصلی حساب با چرتکه

جمع: از سمت راست ارقام اولین عدد مورد نظر را وارد می کنیم به این صورت که به ازای هر رقم، همان تعداد از مهره های یکان ، دهگان، صدگان و... را پایین می آوریم. سپس برای وارد کردن عدد بعدی به همان ترتیب، به ازای هر رقم تعدادی از مهره ها را پایین می آوریم ولی اگر تعداد مهره های مورد نیاز برای پایین آوردن کافی نبود، ما به ازای 10 را نگه داشته و فقط یک مهره به مهره های سمت چپ آن اضافه می کنیم. 23/8/86