چاکرا گنو/لینوکس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
چاکرا لینوکس
Chakra-shiny.svg
Chakra Neda.png
چاکرا لینوکس
شرکت / توسعه‌دهنده تیم پروژهٔ چاکرا[۱]
خانواده آرچ لینوکس
تاریخ اولین انتشار ۲۲ مه ۲۰۱۰؛ ۱٬۴۲۸ روز پیش
آخرین نسخه پایدار بنز ۲۰۱۳٫۰۲ / ۱۰ فوریه ۲۰۱۳؛ ۴۳۳ روز پیش[۲]
روش بروزرسانی انتشار نیمه‌غلطان
نوع هسته یکپارچه
واسط کاربری کی‌دی‌ئی
وب‌گاه رسمی http://chakra-project.org/

چاکرا یک توزیع آزاد و شاخه‌ای از آرچ لینوکس است[۳] که حول محور کیوت طراحی شده و از میزکار کی‌دی‌ئی به عنوان محیط میزکار استفاده می‌کند.[۴] چاکرا اهداف اصلی خود را سریع بودن، کاربرپسند بودن و قدرتمند بودن با محیط کار کی‌دی‌ئی و میزکار پلاسما معرفی می‌کند[۵] و تمرکز خود را روی رایانش رومیزی نگاه داشته است.[۶]

سیستم انتشار در این توزیع، انتشارهای نیمه‌غلطان است[۷] که کاربر را قادر می‌سازد به‌سرعت، ساده، و ضمن حفظ پایداری به آخرین نسخه به‌روزرسانی کند.

چاکرا نیز همانند اسلکور و آرچ‌لینوکس از اصل ساده نگاهش دار، احمقاله پیروی می‌کند.[۵]

تاریخچه[ویرایش]

رابطه با کی‌دی‌ئی‌ماد و آرچ‌لینوکس[ویرایش]

ریشهٔ اصلی تولد چاکرا را می‌توان شبکهٔ فری‌ناد دانست. جایی که توسعه‌دهندگان کی‌دی‌ئی‌ماد[و ۱] (یک نسخهٔ سبک بر پایهٔ کی‌دی‌ئی از آرچ لینوکس) در اواخر سال ۲۰۰۹ گرد هم آمدند و تصمیم به ساخت یک سی‌دی زنده مستقل، بر اساس آرچ لینوکس و فلسفهٔ آن گرفتند.[۸] سازندهٔ کی‌دی‌ئی ماد و بنیانگذار اصلی پروژهٔ چاکرا، جان مته[و ۲] بود.[۹][۱۰] وی که رهبری پروژهٔ چاکرا را بر عهده داشت[۱۱] در ۲۳ آوریل ۲۰۱۰[۱۲] در سن ۳۲ سالگی درگذشت.[۱۳] از آن پس پروژهٔ چاکرا کار خود را با رهبری فیل میلر ادامه می‌دهد.[۱۴]

پروژهٔ چاکرا[ویرایش]

نخستین نسخهٔ چاکرا در ۲۲ می‌۲۰۱۰ تحت عنوان فوئیکس[و ۳] منتشر شد.[۱۵] نسخهٔ ۰٫۲ جَز[و ۴] نام گرفت.

همزمان با نسخهٔ ۰٫۳ اَشُک[و ۵] با توجه به اینکه توجه همه از کی‌دی‌ئی‌ماد به چاکرا جلب شده بود، مخازن کی‌دی‌ئی‌ماد غیر فعال اعلام شدند و اعلام شد که پروژهٔ کی‌دی‌ای‌ماد به پایان راه خود رسیده‌است.[۱۶]

چاکرا از همان ابتدا با محبوبیت قابل توجهی روبه‌رو شد، به طوری که در ۳ ژانویه ۲۰۱۱ (یعنی پس از ۲۲۶ روز از تاریخ انتشار اولیهٔ آن) صفحهٔ نخست چاکرا در میان سایر توزیع‌های لینوکس، توانست رتبهٔ بیست و دوم را از نظر تعداد بازدیدکننده‌گان بدست آورد.[۱۷]

پروژهٔ چاکرا سعی داشت تا انتهای سال ۲۰۱۱ به نسخهٔ رسمی ۱٫۰ برسد.[۸]. طبق برنامه، نسخه‌های بعدی چاکرا به ترتیب آیدا[و ۶] (آوریل ۲۰۱۱) و اِدن[و ۷] (سپتامبر ۲۰۱۱) نام می‌گرفتند.[۱۸]

در تاریخ ۵ نوامبر ۲۰۱۱، نسخهٔ تازه‌ای از چاکرا با اسم رمز اِدن و با میز کار کی‌دی‌ئی ۴٫۷٫۳، منتشر شد.[۱۹]

نخستین نسخهٔ چاکرا در سال ۲۰۱۲ با اسم رمز ارشمیدس انتشار یافت.[۲۰][۲۱] در این نسخه برای اولین بار از میز کار کی‌دی‌ئی ۴٫۸٫۰[۲۲] و کیوت ۴٫۸ و هستهٔ لینوکس ۳٫۲٫۲ استفاده شد.[۲۰] بدین ترتیب چاکرا نخستین توزیع گنو/لینوکسی بود که تصویر دیسکی با میزکار کی‌دی‌ئی ۴٫۸٫۰ منتشر کرد.[۲۳] از دیگر ویژگی‌های این نسخه استفاده از پوستهٔ تازه‌ای به نام روناک بود که حاصل کار طراحان ایرانیست.[۲۰][۲۴][۲۵]

در چاکرای ۲۰۱۳٫۲ که با اسم رمز بِنز[و ۸] منتشر شد[۲۶] از میز کار کی‌دی‌ئی ۴٫۱۰ استفاده می‌کرد. استفاده از دادگان ماریادی‌بی به جای مای‌اس‌کیوال از ویژگی‌های دیگر این نسخه بود. نبود مدیر بستهٔ گرافیکی و آماده‌نشدن آکابی از مشکلاتی است که از گذشته در چاکرا وجود داشت و همچنان در این نسخه دیده می‌شود.[۶]

مدیریت بسته‌ها در چاکرا[ویرایش]

چاکرا تا نسخهٔ کلیر همچنان از مدیر بستهٔ پک‌من[و ۹] که در آرچ نیز استفاده می‌شود بهره می‌برد. رابط کاربری این مدیر بسته اَپ‌سِت-کیوت[و ۱۰] است.[۲۳]

بدون جی‌تی‌کی[ویرایش]

از ویژگی‌های مهم این توزیع بدون جی‌تی‌کی بودن آن است، بدین معنا که برنامه‌های مبتنی بر جی‌تی‌کی در چاکرا و مخازن رسمی آن جایی ندارند، (فقط کتابخانه‌های جی‌تی‌کی در مخازن رسمی چاکرا موجود است) با این حال نرم‌افزارهای جی‌تی‌کی از طریق سامانه‌ای موسوم به باندل و همچنین مخزن کاربران چاکرا (سی‌سی‌آر که مشابه‌ ای‌یوآر در آرچ است) در دسترسند. فایل‌های باندل بسته‌های نرم‌افزاری‌ای هستند که می‌توانند به صورت خوکار سوار شوند[و ۱۱] این بسته‌ها تمام پرونده‌ها و پیش‌نیازهای لازم برای اجرای برنامهٔ مورد نظر را در بر دارند و معمولا با یک کلیک قابل استفاده‌اند. پرونده‌های پیکربندی این برنامه‌ها نیز درون باندل ذخیره می‌گردد تا از شلوغ شدن شاخهٔ خانگی جلوگیری شود. بدین‌سان با استفاده از باندل‌ها، چاکرا بدون جی‌تی‌کی می‌ماند. باندل‌ها به علت دربرداشتن پیش‌نیازهایی که به همراه برنامهٔ مورد نظر باندل می‌شوند، حجم نسبتا بالایی دارند. مدیریت باندل‌ها در چاکرا بر عهدهٔ سی‌اینستال[و ۱۲] است. قرار است در آینده با ارائهٔ آکابی[و ۱۳]، سیستم مدیریت بستهٔ جدید چاکرا،[۲۷] باندل‌ها و پکیج‌ها یک‌جا مدیریت شوند.[۲۳]

مدل توسعهٔ نیمه‌غلطان[ویرایش]

چاکرا از مدل توسعهٔ نیمه‌غلطان تبعیت می‌کند بدین معنا که بسته‌های مرکزی چاکرا مثل بسته‌های مربوط به سامانهٔ گرافیکی و صوتی تنها زمانی وارد مخازن می‌شوند که وارد فاز کاملا پایدار (استیبل) شده باشند و آزمایش خود را کاملا پس بدهند. با این وجود به‌روزرسانی این بسته‌ها به صورت مداوم صورت می‌پذیرد و به تناسب نسخه‌های تازه‌ای از سی‌دی زنده (لایو سی‌دی) منتشر می‌شود. اما نرم‌افزارهای کابردی چاکرا که به هستهٔ سیستم ارتباط چندانی ندارند، به به صورت مداوم به‌روز می‌شوند و معمولا بلافاصله پس از انتشارشان در مخازن موجود خواهند بود.[۲۸]

این شیوهٔ انتشار برای کاربران نهایی مزایای زیر را به دنبال دارد:[۲۸]

  • تنها یک بار نصب نیاز است و کلیهٔ ارتقاهای بعدی از راه مخازن خواهد بود
  • همیشه آخرین نسخهٔ نرم‌افزارهای کاربردی در مخازن موجود خواهد بود
  • برخلاف انتشارهای تمام غلطان، بخش‌های مرکزی سیستم مورد آزمایش‌های گسترده‌تری قرار گرفته و پایدارتر خواهند بود.

واژه‌نامه[ویرایش]

  1. KDEmod
  2. (به آلمانی: Jan Mette)
  3. Phoix
  4. Jaz
  5. Ashoc
  6. Aida
  7. Edn
  8. Benz
  9. pacman
  10. AppSet-Qt
  11. auto-mountable
  12. CInstall
  13. Akabei

منابع[ویرایش]

  1. «The Chakra Project Team». chakra-project.org. بازبینی‌شده در ۳ فروردین ۱۳۹۰. 
  2. «Chakra-2013.02-Benz ISO released». The Chakra Developers، February 10. 2013. 
  3. “Chakra GNU/Linux”. DistroWatch.com, 12 February 2012. Retrieved 19 فوریه 2012. 
  4. «Chakra». chakra-project.org. بازبینی‌شده در ۳ فروردین ۱۳۹۰. 
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ «صفحهٔ خانگی پروژهٔ چاکرا». chakra-project.org. بازبینی‌شده در ۳ فروردین ۱۳۹۰. 
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ Jesse Smith. «Review of Chakra GNU/Linux 2013.02». DistroWatch، 25 February 2013. 
  7. «Chakra Linux». chakra-project.org، ۱۷ مارچ ۲۰۱۰. بازبینی‌شده در ۳ فروردین ۱۳۹۰. 
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ «(Chakra Linux (History». chakra-project.org، ۱۷ مارچ ۲۰۱۰. بازبینی‌شده در ۳ فروردین ۱۳۹۰. 
  9. [www.kdehispano.es/?q=content/fallece-jan-mette-creador-de-kdemod-y-miembro-fundador-de-chakra «Fallece Jan Mette, creador de KDEmod y miembro fundador de Chakra»]. KDE-Hispano, Abril 26, 2010. بازبینی‌شده در 19 فوریه 2012. 
  10. “Arch Linux lost one of its biggest contributors”. Linux Operating System, Apr 29 2010. Retrieved 19 فوریه 2012. 
  11. شفیعی، روزبه. «Jan Mette رهبر و موسس پروژه چاکرا درگذشت». Roozbeh Shafiee، ۰۵اردیبهشت۱۳۸۹. بازبینی‌شده در ۱۹ فوریه ۲۰۱۲. 
  12. “Sad news - we lost one of our Developers”. The Chakra Developers Forums, 2010-04-25. Retrieved 19 فوریه 2012. 
  13. وب‌گاه یادبود جان مته که توسط برادرش بوریس مته ایجاد شده. Mette, Boris. „Wir vermissen Dich.“. Abgerufen am 19 فوریه 2012. 
  14. “The Chakra Project Team”. The Chakra Developers. Retrieved 19 فوریه 2012. 
  15. «Development Release Phoix». chakra-project، ۲۲ می‌۲۰۱۰. بازبینی‌شده در ۳ فروردین ۱۳۹۰. 
  16. «KDEmod». wiki.archlinux.org، ۱ ژانویه ۲۰۱۱. بازبینی‌شده در ۳ فروردین ۱۳۹۰. 
  17. «Chakra finished at 22». وب‌نوشت فیل میلرز (از توسعه‌دهندگان چاکرا)، ۳ ژانویه ۲۰۱۱. بازبینی‌شده در ۳ فروردین ۲۰۱۱. 
  18. «برنامه‌های چاکرا». chakra-project.org، 16 March 2011. بازبینی‌شده در ۳ فروردین ۱۳۹۰. 
  19. «Chakra 2011.11 (Edn - 2nd Release) out». The Chakra Developers، November 5. 2011. بازبینی‌شده در ۱۲ آذر ۱۳۹۰. 
  20. ۲۰٫۰ ۲۰٫۱ ۲۰٫۲ حسن‌زاده، حسین. «Chakra 2012.02 منتشر شد!». لینوکس ریویو، ۲۵ بهمن ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۱۵ فوریه ۲۰۱۲. 
  21. Boersma, Anke. “Chakra - 2012-02 - Archimedes ISO released”. The Chakra Developers, ebruary 12. 2012. Retrieved 15 فوریه 2012. 
  22. اژدری، نوا. «نسخه جدید Chakra آمد!». آزادراه، ۲۴ بهمن ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۱۵ فوریه ۲۰۱۲. 
  23. ۲۳٫۰ ۲۳٫۱ ۲۳٫۲ Pyruzan. «بررسی چاکرا ۲۰۱۲٫۰۲ ارشمیدس». linuxreview، ۱۱ اسفند ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۰۲ مارس ۲۰۱۲. 
  24. شفیعی، روزبه. «انتشار نسخه جدید Chakra همراه با ظاهر Ronak». slashrosha.org، ۱۹بهمن۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۱۵ فوریه ۲۰۱۲. 
  25. “Ronak is Next in Chakra”. chakra-devel, Feb 8 2012. Retrieved 15 فوریه 2012. 
  26. «Chakra-2013.02-Benz ISO released». The Chakra Developers، February 10. 2013. 
  27. “Reasons to start akabei”. The Chakra Developers, 29 February 2012. Retrieved 02 مارس 2012. 
  28. ۲۸٫۰ ۲۸٫۱ «Half-Rolling Release Model». chakra.sourceforge.net، 4 December 2011. بازبینی‌شده در ۲۷ آذر ۱۳۹۰. 

پیوند به بیرون[ویرایش]