چارلی چاپلین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
فارسی Nederlands
چارلی چاپلین
نام در تولد سر چارلز اسپنسر چاپلین
زاده ۱۶ آوریل ۱۸۸۹(۱۸۸۹-04-۱۶)
خیابان ایست، والورث
لندن، انگلیس
مرگ ۲۵ دسامبر ۱۹۷۷ میلادی (۸۸ سال)
ووی، سوئیس
رسانه بازیگر، نویسنده، کارگردان
و تهیه‌کننده
ملیت  انگلستان
سال‌های فعالیت (۱۹۷۶ -۱۹۱۴)
همسر میلدرد هاریس (۱۹۲۰-۱۹۱۸)
لیتا گری (۱۹۲۸-۱۹۲۴)
پائولت گدارد (۱۹۴۲-۱۹۳۶)
اونا اونیل (۱۹۷۷-۱۹۴۳)
امضا Firma de Charles Chaplin.svg
جایزه افتخاری در سالهای ۱۹۲۹ و ۱۹۷۲
بهترین موسیقی متن اورژینال
سال ۱۹۵۲ برای فیلم
روشنایی صحنه

سِر چارلز اسپنسر چاپلین (زاده ۱۶ آوریل ۱۸۸۹ - درگذشته ۲۵ دسامبر ۱۹۷۷) یکی از مشهورترین بازیگران و کارگردانان و همچنین آهنگساز برجستهٔ هالیوود و برندهٔ جایزه اسکار است. بیشتر فیلم‌های او کمدی و صامت هستند.

چاپلین در زمینه سینما بیش از ۶۵ سال فعالیت کرد که شروع فعالیتهای وی از سالن ویکتوریا انگلستان به عنوان پسربچه‌ای آغاز شد و تا سن ۸۸ سالگی ادامه یافت. وی در سال ۱۹۱۹ همراه با تعدادی از دوستان سینمایی خود اتحادیه سینماگران را تاسیس کرد.

چاپلین یکی از محبوب ترین و بزرگترین هنرمندان قرن بیستم میلادی و تاریخ سینما است.

دوران جوانی[ویرایش]

تصویر جوانی چارلی چاپلین در دوران جوانی (دهه نخست قرن بیستم) که در ایالات متحده آمریکا عکس‌برداری شده‌است. این نگاره برای زمانی است که چارلی چاپلین هنوز یک شخصیت عادی است و قدم به عرصه بازیگری در فیلم‌های صامت نگذاشته‌است.
چارلی چاپلین، دهه ۱۹۱۰

چاپلین خود ادعا می‌کرد که در سال ۱۸۸۹ در محله‌ای در جنوب لندن متولد شده‌است. یعنی تنها چهار روز پیش از تولد هیتلر که چاپلین وی را در دیکتاتور بزرگ مورد تمسخر قرار داد. اما سازمان‌های اطلاعاتی بریتانیا٬ فرانسه و آمریکا که در مورد وی تحقیق کرده‌اند تاکنون به مدرک دقیقی مبنی بر مکان و زمان تولد وی دست نیافته‌اند. خانواده چاپلین بیش از ۴۰ سال پس از مرگ وی نامه‌ای در کشویی قفل شده پیدا کردند که در آن اشاره شده بود که چاپلین در کمپ کولی‌ها در اسمسویک در نزدیکی بیرمنگام متولد شده‌است. این نامه در اوایل دهه ۱۹۷۰ توسط جک هیل به چاپلین فرستاده شده‌است. در این نامه گفته شده‌است که عمه او یک ملکه کولی بوده‌است و او در کاروان عمه‌اش متولد شده‌است.

پلیس فدرال آمریکا یا اف بی آی معتقد بود چارلی چاپلین در واقع یک یهودی روس با نام اصلی اسرائیل تورنشتین بوده‌است. از سوی دیگر اسکاتلندیارد با ارائه اطلاعاتی از سوی یک منبع اظهار کرد که ممکن است وی در فرانسه متولد شده باشد. اما اداره اطلاعات بریتانیا هیچگاه نتوانست مدارک تولد مربوط به چنین شخصی را پیدا کند و با وجود تحقیقات وسیع، هیچ نوعی مدارک و شواهدی در جهت اثبات این ادعاها پیدا نکرد. قدیمی ترین مدرکی که از وی پیدا شده‌است، گذرنامه‌ای است که در سال ۱۹۲۰ صادر شده‌است.[۱]

والدین چاپلین هر دو هنرمندانی در سالن بزرگ لندن بودند و هر دو بازیگر و آوازه خوان، اما پیش از آنکه چاپلین سه ساله شود از هم جدا شدند. مشهور است که نام مادر چاپلین هنا است. چارلی آواز خواندن را از مادرش آموخت. پدرش الکلی شد و کمتر با چارلی ارتباط داشت. بعدها مادر چاپلین دچار بیماری روانی شد و در یک آسایشگاه در حوالی لندن بستری گردید. مستخدمهٔ پدر، چارلی را به همراه برادرش به مدرسه فرستاد و پدر چارلی زمانی که او ۱۲ ساله بود درگذشت.

بیماری مادر چاپلین از آنجایی آغاز شد که در یکی از اجراهای زنده تئاتر در لندن که برای سربازان اجرا می‌شد، یکی از اجسامی که سربازان مست به روی صحنه پرتاب می‌کردند به سر مادرش برخورد کرد و مادر چاپلین خون آلود و اشک‌ریزان به پشت صحنه رفت و چاپلین پنج ساله به روی صحنه آمد تا تماشاچیان عصبانی را با خواندن آهنگی سرگرم و آرام کند.

با بستری شدن مادر، چارلی و برادرش رابطهٔ عمیق‌تری پیدا کردند و هر دو با استعداد بالایی که داشتند در همین سالن قدیمی که پدر و مادرشان در آن کار می‌کردند، مشغول به کار شدند. در سال ۱۹۲۸ مادر چارلی ۷ سال پس از انتقال وی توسط پسرانش به هالیوود مرد. سال‌های پس از مرگ مادر و فقر و استیصال برادران چاپلین تاثیر زیادی بر فضای فیلم‌های چاپلین در سال‌های بعد گذاشت. بعدها چارلی از وجود برادری ناتنی از سمت مادر آگاه می‌شود به نام ویلر دریدن که بعدها این برادر به برادران دیگر در هالیوود و استودیو چاپلین می‌پیوندد.

چاپلین در مورد مادرش می‌گفت: اگر مادرم نبود شک دارم که می‌توانستم در پانتومیم موفقیتی کسب کنم.او یکی از بزرگترین هنرمندان پانتومیم بود که تاکنون دیده‌ام.[۲]

مهاجرت به آمریکا[ویرایش]

چاپلین از سال ۱۹۱۰ تا ۱۹۱۲ به همراه فرد کارنو سراسر آمریکا را دوره کرد و نمایش تئاتر اجرا می‌کرد. چاپلین در زمان همکاری با شرکت کارنو در آمریکا هم‌اتاقی استن لورل بود. استنلی به انگلیس بازگشت اما چاپلین در آمریکا ماند. در سال ۱۹۱۳ بازی چاپلین مورد توجه یکی از فیلم‌سازان قرار گرفت و از آن پس با شرکت فیلم‌سازی کی استون همکاری کرد. وی نخستین فیلم خود را با نام ساختن یک زندگی که فیلم کمدی بود در سال ۱۹۱۴ آغازکرد. چاپلین در این شرکت و با این فیلم به سرعت به شهرت رسید.

بازیگر پیشرو[ویرایش]

در سال ۱۹۱۴ با شرکت کی استون چاپلین سه فیلم بازی کرد و به موفقیت‌های چشمگیری رسید. خود در زندگی‌نامه‌اش چنین می‌نویسد:

من هیچ ایده‌ای دربارهٔ چهره‌پردازی و لباسم نداشتم. لباسی که در فیلم اول داشتم را دوست نداشتم. در راه لباس‌خانه به این نتیجه رسیدم که شلوار بگی گشاد بپوشم و کفش‌های بزرگ و کلاهی خاص. می‌خواستم همه چیز با هم در تضاد باشد. کتی تنگ و کلاهی کوچک و کفشی بزرگ. نمی‌دانستم باید پیر به نظر بیایم یا جوان؟ اما وقتی یاد حرف کارگردان افتادم که می‌خواست کمی بزرگتر از آنچه هستم به نظر بیایم، پس یک سبیل اضافه کردم. نمی‌دانستم چه شخصیتی باید داشته باشم، اما زمانی که لباس‌ها را پوشیدم، خودِ لباس‌ها احساسی به من داد که شخصیت را دیدم. آغاز به شناختنش کردم و زمانی که به روی صحنه می‌رفتم، کاملاً متولد شده بود.

فیلم‌های نخست به سبک مک سنت که کارگردان بود، از فضای کمدی جسمی و ژست‌های اغراق شده استفاده می‌کرد. کم کم چاپلین برای این شرکت فیلم‌سازی کرد و به‌عنوان کارگردان فیلم‌های کوتاه بیش از ۳۴ فیلم ساخت. چاپلین مورد توجه بسیاری از فیلم‌سازان و نویسندگان قرار گرفت.

شخصیت چاپلین بیشتر به عنوان «آواره» شهرت یافت که در زبان‌های مختلف دنیا مفهومی به مانند فردی ولگرد با رفتارهای پیچیده اما بزرگ منشانه داشت. در سال ۱۹۱۵ چاپلین با یک شرکت تازه قرارداد بست و مشغول ساخت فیلم‌های بلندتری شد.

در سال ۱۹۱۶ شرکت فیلم موچوال مبلغ ۶۷۰ هزار دلار با چاپلین قرارداد بست و در مدت ۱۸ ماه وی ۱۲ فیلم بلند کمدی برای آنها ساخت که در این نوع از ویژگی ممتازی در تاریخ سینما برخوردار بودند. در واقع تمام فیلم‌های که در این شرکت ساخته شد، به یک اثر کلاسیک سینمای کمدی تبدیل شدند. در پایان این سال‌ها آمریکا وارد جنگ جهانی شد و چاپلین دورهٔ جدیدی از سینمای خود را با دوستانش آغاز کرد. چاپلین از سال ۱۹۱۸ در استودیوی خود مشغول به کار شد. تمام فیلم‌های پیشین٬ دوباره ویرایش و کات شدند و در سال‌های مختلف موسیقی و تدوین جدید صورت گرفت.

شیوه فیلم‌سازی[ویرایش]

بخش کوتاهی از یکی از فیلم‌های بی صدای چاپلین (سال ۱۹۱۸).

چاپلین همیشه بسیار اشاره‌وار در مورد روش‌های فیلم‌سازی خود سخن می‌گفت، اگر غیر از این عمل می‌کرد مانند این بود که یک شعبده‌باز حقه‌های خود را افشا کند. در واقع تا قبل از ساخت فیلم‌های صدادار مانند دیکتاتور بزرگ در سال ۱۹۴۰، او هیچ وقت یک فیلم‌نامهٔ کامل از ساخت فیلم در اختیار نداشته است. روش چاپلین این گونه بود که طرحی در ذهنش پرورانده می‌شد و بر اساس آنچه ارائه می‌کرد با او قرارداد بسته می‌شد و در این مسیر او می‌توانست آزادانه بنویسد و خود کارگردان فیلم خود باشد. بعد چاپلین گروه همکاری خود را تشکیل می‌داد و محیط داستان و شخصیت‌های آن را می‌ساخت و تقریباً در طول فیلم بود که ابتکارها و ظرافت‌های داستان به ذهنش می‌رسید و آن‌ها را به طرح خود اضافه می‌کرد. گاهی با قسمت‌هایی از فیلم که قبلاً پذیرفته شده بود مخالفت می‌شد یا در روایت داستان ضرورتی ایجاد می‌شد و چاپلین مجبور می‌شد قسمت‌هایی را که قبلاً فیلم‌برداری کرده را تکرار کند؛ مگر قسمت‌هایی که با کل مجموعه داستان در تناقض بود. روش فیلم‌سازی یکتای چاپلین تنها پس از مرگش شناخته شد، زمانی که صحنه‌های بریده شدهٔ فیلم‌ها و خروجی‌های نهایی آن‌ها بوسیله گروه بریتانیایی «مستند چاپلین ناشناخته» در سال ۱۹۸۳ بررسی شد.

آنچه در بالا گفته شد یکی از دلایلی است که ساخت یک فیلم برای چاپلین نسبت به رقیبانش زمان بیشتری می‌گرفت. دلیل دیگر آن این بود که چاپلین کارگردان بسیار دقیقی بود و اصرار داشت که هنرپیشه‌ها دقیقاً همان گونه بازی کنند که منظور اوست و اصلاً هم برای او مهم نبود که چقدر طول بکشد تا بتواند بازی مورد نظرش را از هنرپیشه‌اش بگیرد. چاک جونز که در زمان کودکی نزدیک کارگاه فیلم‌سازی چاپلین [۳] زندگی می‌کرده گفته است: به یاد می‌آورد که پدرش هنگام گرفتن یکی از صحنه‌های فیلم چاپلین در آنجا حاضر بوده و دیده که چاپلین یک قسمت را بیش از ۱۰۰ بار تکرار کرده تا در نهایت از کار هنرپیشه‌اش راضی شده و آن قسمت را پذیرفته است.

ترکیب هم زمان داستان‌پردازی و میل به کمال‌گرایی در چاپلین که منجر می‌شد به روزها تلاش و هزاران فوت فیلم گرفته شدهٔ بی‌استفاده، باعث می‌شد تا فیلم‌سازی برای او بسیار پرهزینه تمام شود و کلافگی او باعث پراکندگی و دلگیری هنرپیشه‌ها و سایر عوامل فیلم‌هایش شود و یا باعث شود آن‌ها ساعت‌ها انتظار بکشند و یا حتی در مواردی کل کار تعطیل شود.

مقایسه با سایر طنزهای صامت[ویرایش]

کارگاه‌های فیلم سازی چاپلین (۱۹۲۲)[۴]

از دههٔ ۱۹۶۰ به بعد فیلم‌های چاپلین با فیلم‌های دو طنزپرداز دیگر، باستر کیتون و هارولد لوید، مقایسه می‌شده‌اند، این مقایسه به خصوص در میان طرفداران وفادار دو گروه مطرح بود.

این سه طنزپرداز هریک سبک خاص خود را داشت: چاپلین تاکید زیادی بر عواطف و گیرایی فیلم داشت (به همین دلیل در دههٔ ۱۹۲۰ بسیار معروف بود)؛ لوید به داشتن شخصیت‌های عامه‌پسند در فیلم‌هایش شناخته شده بود و کیتون به خاطر داشتن بردباری همراه با لحنی غرغرو در میان مخاطبان خود مورد پذیرش بود.

از نظر تجاری، تعدادی از سودآورترین فیلم‌های صامت اثر چاپلین است، فیلم جویندگان طلا، با فروش ۴٫۲۵ میلیون دلار آمریکا پنجمین فیلم پرسود و سیرک با فروش ۳٫۸ میلیون دلار آمریکا هفتمین فیلم پرفروش بود. درحالی که فیلم‌های چاپلین در مجموع ۱۰٫۵ میلیون دلار امریکا سود کردند، هارول لوید، درآمدی در حدود ۱۵٫۷ میلیون دلار داشت همچنین لوید تعداد فیلم‌های بیشتری می‌ساخت؛ او در طول دههٔ ۱۹۲۰، ۱۲ فیلم منتشر کرد درحالی که چاپلین در این مدت تنها ۳ فیلم را منتشر کرد. فیلم‌های باستر کیتون به اندازهٔ فیلم‌های چاپلین و لوید از نظر تجاری موفق نبود. وی حتی در زمانی که در اوج شهرت خود بود در اواخر دههٔ ۱۹۵۰ و اوایل ۱۹۶۰، تنها دست آوردش، تشویق دیرهنگام منتقدان بود.

واضح است که چاپلین و کیتون که هر دو از Vaudeville کار خود را شروع کردند زیاد به یکدیگر توجه داشته باشند. کیتون در سرگذشت خود از چاپلین با نام بزرگترین طنزپرداز که تا به حال زندگی کرده و بزرگترین کارگردان طنز یاد کرده است. چاپلین نیز در ۱۹۲۵ از کیتون در United Artists استقبال کرد و او را از رفتن به مترو گلدن مایر در سال ۱۹۲۸ برحذر داشت و برای آخرین فیلم او با نام «شهرت»[۵] متنی ویژه برای کیتون نوشت و از او با عنوان شریک طنزپرداز خود از سال ۱۹۱۵ یاد کرد.

کار خلاقانه[ویرایش]

دیکتاتور بزرگ[ویرایش]

دیکتاتور بزرگ نخستین فیلم کاملاً ناطق چاپلین بود که در اوضاع نابسامان جهانی در دهه چهل میلادی، اثری ضد نازی بود. این فیلم در مورد دیکتاتوری اروپایی و در واقع تاریخچه زندگی آدنوید هینکل، دیکتاتور کشور خیالی تامانیا است که دست به کشتار یهودی‌ها می‌زند و اروپا را درگیر جنگ می‌کند. برخی این فیلم را نپسندیدند و برخی جنبه سیاسی آن را جدی و برخی آن را به قدر کافی جدی نگرفتند. با این حال این فیلم از نظر تجاری محبوبیت فراوانی پیدا کرد و چاپلین را هم‌چنان به عنوان یک ستاره در اوج نگاه داشت.

عصر جدید[ویرایش]

موضوع فیلم عصر جدید در مورد کارگرانی است که از آن‌ها زیاد کار می‌کشند و در فکر افزایش ساعت کاری آنان است ولی با تعطیل شدن کارخانه‌ها بیکاران زیادی در شهر هستند که برای گذراندن زندگی خود مجبور به دزدی می‌شوند. این فیلم یکی از زیباترین فیلم‌های چارلی است.

جویندگان طلا[ویرایش]

چاپلین فیلم جویندگان طلا را در مورد رنج‌های کسانی ساخت که در آن زمان به دنبال طلا در معادن بودند. چارلی فقیر در این فیلم برای بر‌گزار کردن یک مهمانی شام به خاطر دختر مورد علاقه‌ٔ خود و دوستان او دچار مشکلات بی‌شماری شد. هیچ یک از مهمان‌ها نمی‌آیند. نقطه اوج فیلم رقص نان‌های استوانه‌ای٬ توسط چاپلین است که در آن نبوغ فوق‌العاده‌اش را به‌نمایش در می‌آورد. نقطه اوج دیگر فیلم٬ پختن و خوردن یک چکمه توسط چاپلین است.

سیاست[ویرایش]

دوره مک کارتی[ویرایش]

در حدود سال ۱۹۵۰ جنگ سرد به اوج خود رسیده بود و در آمریکا ترس شدیدی از کمونیست‌ها بوجود آمده بود. در آن سال سناتوری به نام جوزف مک کارتی (به انگلیسی: Joseph Mc Carthy) اعلام کرد لیستی بلند بالا از چند کمونیست معروف دارد. نام چارلی چاپلین نیز در آن لیست بود. او زمانی که برای اولین نمایش فیلم لام لایت (به انگلیسی: Lime Light) به لندن سفر می‌کرد از اخراج خود از آمریکا با خبر شد. به این ترتیب چاپلین به همراه خانواده‌اش از ژانویهٔ ۱۹۵۳ در خانهٔ زیبایی در کورسیر-سور-ووی (به انگلیسی: Corsier - Sur -Vervey) در کشور سوئیس زندگی کرد و تا سال ۱۹۷۲ به آمریکا بازنگشت.

تصویر چارلی چاپلین و جکی کوگان در فیلم پسربچه (۱۹۲۱ میلادی)

چاپلین در جواب اتهام‌ها گفت: «من یک هنرپیشه هستم نه سیاست‌مدار»

در سال ۱۹۵۴ مک کارتی و همراهانش رسوا شدند. زیرا مشخص شد مدارکی که برای افشای کمونیست‌ها به کار برده بودند جعلی بود. سال ۱۹۷۲، سال بازگشت شکوهمند چارلی به آمریکا بود و در نیویورک هدیه باران شد و مدال ارزشمند هندل به او اهدا گردید. [۶]

در اوایل سال ۲۰۱۲، اداره اطلاعات داخلی بریتانیا (MI5) گزارشی را منتشر کرد که نشان می‌داد چارلی چاپلین به درخواست آمریکا و به خاطر «گرایش‌های کمونیستی» در دوره‌ای توسط این اداره تحت نظر و بازرسی قرار داشته‌است. اما هیچ‌گاه نتوانستند مدرکی دال بر ارتباط چارلی چاپلین و گروه‌های کمونیستی بیابند. همچنین در این مدارک عنوان شده که اداره ام‌آی‌فایو، موفق نشده که محل اصلی تولد چارلی چاپلین را کشف کند.[۷] همچنین جمع‌بندی MI6 این بود که چاپلین ممکن است از طرفداران کمونیست‌ها باشد ولی در این مورد رادیکال نیست. اما نام چاپلین به نفع کمونیزم و به عنوان یکی از قربانیان مک کارتیزم مورد سوء استفاده قرار گرفته‌است.[۸]

زندگی شخصی[ویرایش]

چاپلین در زندگی شخصی چندین بار ازدواج کرد. اولین ازدواج چارلی در اکتبر سال ۱۹۱۸ با میلدرد هریس (به انگلیسی: Mildred Harris) بود. دختر بانمکی که چارلی را یاد عشق نافرجامش٬ هتی کلی (به انگلیسی: Hetty Kelly) می‌انداخت که در سال ۱۹۰۸ عاشق او شده بود. عشقی که از همان ابتدا مورد مخالفت خانوادهٔ هتی قرار گرفت. ازدواج چارلی با میلدرد پس از دوسال یعنی در آوریل ۱۹۲۰ به جدایی کشیده شد. نتیجهٔ این ازدواج یک فرزند پسر بود که تنها سه روز عمر کرد.

چارلی در نوامبر ۱۹۲۴ با هنرپیشهٔ نقش اول فیلم جویندگان طلا (به انگلیسی: Gold Rush) یعنی لیتا گری (به انگلیسی: Lita Grray) ازدواج کرد. حاصل این ازدواج دو فرزند پسر به نام‌های سیدنی و چارلز بودند. اما تنها بعد از دو سال این ازدواج نیز به جدایی کشیده شد.

در سال ۱۹۳۶ چاپلین بار دیگر با یک بازیگر ازدواج کرد. پائولت گودارد (به انگلیسی: Paulette Goddard) بازیگر نقش دختر بی‌خانمان در فیلم عصر جدید (به انگلیسی: Modern Time) که با چارلی ازدواج کرد. این ازدواج نیز در سال ۱۹۴۲ به جدایی انجامید.

در سال ۱۹۴۲ او با دختر یک نمایش‌نامه‌نویس معروف آمریکایی به نام یوجین گِلَدِستون اونیل (به انگلیسی: Eugene Gladstone O'Neill) آشنا شد. نام آن دختر اونا اونیل (به انگلیسی: Oona O'neil) بود. با اینکه پدر دختر با این ازدواج مخالف بود اما این ازدواج صورت گرفت. چارلی پنجاه و چهار ساله با یک دختر هجده ساله ازدواج کرده بود. این ازدواج در ۱۶ ژوئن سال ۱۹۴۳ انجام گرفت. اولین حاصل این ازدواج دختری به نام جرالدین (به انگلیسی: Geraldine Chaplin) بود. با اینکه اختلاف سن چارلی و اونا سی و شش سال بود اما این ازدواج پر دوام‌ترین ازدواج چارلی بود و این دو تا پایان عمر کنار یکدیگر بودند.

زندگی هنرمند بزرگ دنیای سینما، چارلی چاپلین، که بی‌اغراق از مشهورترین هنرمندان این فن است پر از درد و رنج و فقری وصف ناشدنی است. اما کم‌تر کسی می‌داند که این هنرمند بزرگ برای «چاپلین» شدن از کجا آغاز کرده‌است. خوشبختانه خود او گوشه تاریک اوایل زندگی خویش را در کتابی تحت عنوان «داستان کودکی من» برای ما روشن کرده است. این کتاب مربوط به دورانی است که هنوز کسی چارلی را نمی‌شناخت و نمی‌دانست روزی بزرگ‌ترین ستاره سینما خواهد شد.

جوایز[ویرایش]

  • برنده جایزه اسکار بهترین موسیقی ارجینال برای فیلم لایم لایت در سال ۱۹۷۳.
  • نامزد دریافت جایزه اسکار در رشته‌های بهترین فیلم، بهترین فیلم‌نامه ارجینال و بهترین بازیگر نقش اول برای فیلم دیکتاتور بزرگ در سال ۱۹۴۱.
  • نامزد دریافت جایزه اسکار در رشته بهترین فیلم‌نامه ارجینال برای فیلم موسیو وردو در سال ۱۹۴۸.
  • دریافت جایزه اسکار بهترین دستاورد هنری برای فیلم سیرک در سال ۱۹۲۹.
  • دریافت جایزه افتخاری یک عمر فعالیت هنری در سال ۱۹۷۲.
  • برنده جایزه افتخاری شیر طلایی از جشنواره ونیز در سال ۱۹۷۲.

اظهار نظرها در مورد او[ویرایش]

چاپلین از شخصیت‌های تاثیرگذار سدهٔ بیستم بود از همین رو افراد بزرگ دیگر نیز در مورد او صحبت کرده‌اند:

مارتین سیف در کتابی تحت عنوان چاپلین: یک زندگی می‌نویسد: چاپلین فقط بزرگ نبود، او غولی بود.

ج. ب پریستلی: چارلی فیلم‌های طنز را به نقدها و طنزهای اجتماعی تبدیل می‌کرد، بدون از دست دادن استعداد حیرت انگیزش در خنداندن ما.

کنستانس کولیر (به انگلیسی: Constance Collier): چاپلین انسانی رومانتیک، اندوهناک و عجیب بود، دارای ظاهری بی اطلاع از عظمتی که در درونش بود.

لئونارد مالتین (به انگلیسی: Leonard Maltin): عده‌ای سینما را عالی ترین شکل هنر قرن بیستم به حساب می‌آورند و بسیاری چاپلین را نابغهٔ برجستهٔ سینما می‌دانند.

مرگ[ویرایش]

چارلی چپلین در ۲۵ دسامبر ۱۹۷۷ درگذشت و جسد این کمدین در سال ۱۹۷۸ از خاک خارج شد و توسط دو مرد که در ازای بازگرداندن جسد از وکیل چاپلین تقاضای دریافت پول داشتند، در یک مزرعه ذرت دفن شد. جسد از گورستان دهکده‌ای در سوئیس که چاپلین ۲۵ سال آخر عمر خود را در آنجا گذرانده بود ربوده شده بود و پس از سه ماه، با دستگیری جنازه دزدها که دو مهاجر از بلغارستان و لهستان بودند، به همانجا بازگشت. ولی این بار تابوت او را از بتن مسلح ساختند.[۹]

آثار چاپلین[ویرایش]

  • Charlot A Hotel (Berlin), ۱۹۱۴
  • Charlies Recreation, ۱۹۱۴
  • Charlotte Est Trop Galant, ۱۹۱۴
  • Making A Living, ۱۹۱۴
  • A Film Johnie, ۱۹۱۴
  • Between Showers, ۱۹۱۴
  • Cruel, Cruel Love, ۱۹۱۴
  • Twenty Minutes of Love, ۱۹۱۴
  • A Busy Day, ۱۹۱۴
  • The Fatal Mallet, ۱۹۱۴
  • The Good For Nothing, ۱۹۱۴
  • The Knockout, ۱۹۱۴
  • Mabel’s Married Life, ۱۹۱۴
  • Laffing Gas*Laughning Gas, ۱۹۱۴
  • Recreation, ۱۹۱۴
  • The Face on the Ballroom Floor, ۱۹۱۴
  • The Masquerader, ۱۹۱۴
  • His Prethistorical Past, ۱۹۱۴
  • Getting Aquainted, ۱۹۱۴
  • Tillie’s Punctured Romance, ۱۹۱۴
  • His Trysting Place, ۱۹۱۴
  • His Musical Career, ۱۹۱۴
  • Gentlemen of Nerve, ۱۹۱۴
  • Those Love Pangs, ۱۹۱۴
  • His New Profession, ۱۹۱۴
  • The Property Man, ۱۹۱۴
  • Mabel’s Busy Day, ۱۹۱۴
  • Caught in a Rain, ۱۹۱۴
  • Mabel at the Wheel, ۱۹۱۴
  • The Star Boarder, ۱۹۱۴
  • His Favorite Pastime, ۱۹۱۴
  • Tango Tangles, ۱۹۱۴
  • Mabel’s Strange Predicament, ۱۹۱۴
  • Kid Auto Races At Venice, ۱۹۱۴
  • The Rounders, ۱۹۱۴
  • Caught in a Cabaret, ۱۹۱۴
  • The Rival Masher, ۱۹۱۴
  • Musical Tramp, ۱۹۱۴
  • Dough and Dynamite, ۱۹۱۴
  • A Fair Exchange, ۱۹۱۴
  • The New Janitor, ۱۹۱۴
  • His New Job, ۱۹۱۵
  • A Night Out, ۱۹۱۵
  • The Champion, ۱۹۱۵
  • His Regeneration, ۱۹۱۵
  • A Jitney Elopenment, ۱۹۱۵
  • The Tramp, ۱۹۱۵
  • In The Park, ۱۹۱۵
  • By the Sea, ۱۹۱۵
  • Work, ۱۹۱۵
  • A Woman, ۱۹۱۵
  • The Bank, ۱۹۱۵
  • Shangaied, ۱۹۱۵
  • A Night In The Show, ۱۹۱۵
  • A Burlesque On Carmen, ۱۹۱۵
  • Behind the Screen, ۱۹۱۶
  • The Fireman, ۱۹۱۶
  • The Vagabond, ۱۹۱۶
  • One A.M. , ۱۹۱۶
  • The Count, ۱۹۱۶
  • The Pawnshop, ۱۹۱۶
  • The Floorwalker, ۱۹۱۶
  • The Police, ۱۹۱۶
  • The Rink, ۱۹۱۶
  • Easy Street, ۱۹۱۷
  • The Cure, ۱۹۱۷
  • The Immigrant, ۱۹۱۷
  • The Adventurer, ۱۹۱۷
  • Triple Trouble, ۱۹۱۸
  • Shoulder Arms, ۱۹۱۸
  • A Dog’s Life, ۱۹۱۸
  • The Bond, ۱۹۱۸
  • A Day’s Pleasure, ۱۹۱۹
  • The Professor, ۱۹۱۹
  • Sunnyside, ۱۹۱۹
  • The Iddle Class, ۱۹۲۱
  • The Kid, ۱۹۲۱
  • Pay Day, ۱۹۲۲
  • Nice and Friendly, ۱۹۲۲
  • Woman of Paris, ۱۹۲۳
  • The Pilgrim, ۱۹۲۳
  • The Gold Rush, ۱۹۲۵. /۱۹۴۲
  • Camille, ۱۹۲۶
  • The Circus, ۱۹۲۸
  • Modern Times, ۱۹۳۶
  • City Lights, ۱۹۳۶
  • The Great Dictator, ۱۹۴۰
  • Monsuier Verdoux, ۱۹۴۷.
  • Limelight, ۱۹۵۲
  • A King in New York, ۱۹۵۷
  • Countess from Hong Kong, ۱۹۶۷

پانویس[ویرایش]

  1. «چارلی چاپلین یک یهودی روس و کمونیست خطرناک بود؟». روزگارنو، ۲۸ بهمن ۱۳۹۰. 
  2. پام براون. چارلی چاپلین. ۷۵. 
  3. Lone Star
  4. Charlie Chaplin Studios
  5. Limelight
  6. پام براون. چارلی چاپلین. ۸۵ تا ۹۳. 
  7. «چارلی چاپلین تحت نظارت اداره اطلاعات بریتانیا بود». بی‌بی‌سی فارسی، ۲۸ بهمن ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۲۸ بهمن ۱۳۹۰. 
  8. «چارلی چاپلین یک یهودی روس و کمونیست خطرناک بود؟». روزگارنو، ۲۸ بهمن ۱۳۹۰. 
  9. http://www.bbc.co.uk/persian/world/2012/12/121201_an_arafat_exhumed.shtml

منابع[ویرایش]

  • The Essential Chaplin: Perspectives on the Life and Art of the Great Comedian by Richard Schickel, Ivan R. Dee Publishing, 2006
  • The Comedy of Charlie Chaplin: Artistry in Motion by Dan Kamin, Scarecrow Press, 2008
  • پام براون. چارلی چاپلین. ترجمهٔ منیژه اسلامی. چاپ سوم. تهران: موسسه فرهنگی منادی تربیت، ۱۳۸۷. شابک ‎۹۷۸۹۶۴۳۴۸۴۱۹۴. 
  • ویکی‌پدیای انگلیسی

پیوند به بیرون[ویرایش]

Icoontje doorverwijspagina Zie Charlie Chaplin (doorverwijspagina) voor andere betekenissen van Charlie Chaplin.
Charlie Chaplin
Charlie Chaplin.jpg
Algemene informatie
Volledige naam Sir Charles Spencer Chaplin jr.
Geboren 16 april 1889
Overleden 25 december 1977
Land Vlag van Verenigd Koninkrijk Verenigd Koninkrijk
(en) IMDb-profiel
Portaal  Portaalicoon   Film

Charles Spencer (Charlie) Chaplin jr., (KBE) (Walworth, Londen, 16 april 1889Vevey, Zwitserland, 25 december 1977) was een Engelse artiest, acteur, regisseur, componist en komiek. Daarnaast deed hij ook nog aan pantomime en vaudeville. Hij was in de tijd van het ontstaan van de bioscoopfilm in de Verenigde Staten een van de beroemdste filmsterren ter wereld. Later werd hij ook filmregisseur. Zijn bekendste rol was die van de zwerver (The Tramp), een mannetje van eenvoudige komaf met een klein snorretje en een aanzienlijke persoonlijke waardigheid. Met een strakzittende jas, een rotting (rotan wandelstokje) en een hoedje lukt het hem in het dagelijks leven steeds weer vanuit een underdog-situatie zijn moeilijkheden te overwinnen. Chaplin speelde deze rol met veel succes van 1914 tot 1936 in tientallen films.

Biografie

Charlie Chaplin werd geboren als zoon van Charles Chaplin en Hannah Harriette Hill, die beiden in reizende toneelgezelschappen werkten.[1] Hannah trad op onder de artiestennaam Lily Harley. Zijn ouders gingen spoedig na zijn geboorte uit elkaar, waarna hij bij zijn moeder achterbleef. Zij besteedde de kleine Charlie en diens halfbroer Sydney uit in het armenhuis ('workhouse'), waar ze na een paar weken werden overgeplaatst naar een school voor wezen en verlaten kinderen in Hanwell. Vader Chaplin stierf als alcoholist toen Charlie twaalf jaar was, zijn moeder stortte geestelijk in en werd uiteindelijk opgenomen in een gesticht, het Cane Hill Asylum bij Croydon. Ze overleed in 1928. Later ontdekten Charlie en Sydney dat ze nog een halfbroer hadden, Wheeler Dryden (31 augustus 1892 - 30 september 1957), een zoon van hun moeder, eveneens acteur en later werkzaam bij Charlie. In 1910 emigreerde hij naar de Verenigde Staten.

Chaplin als Adenoid Hynkel in The Great Dictator (1940)

Rond Chaplins geboorte bestaan veel onzekerheden. Hij werd in een artiestenfamilie geboren, maar de geboorteplaats Walworth is onzeker. Er is geen geboorteakte opgemaakt. In 2011 ontdekte Victoria Chaplin in een afgesloten lade van een bureau in de schuilkelder onder Chaplins villa een brief die een nieuw licht op Chaplins geboorte en afkomst werpt. In 1971 had de Britse leeuwentemmer Jack Hill na het lezen van Chaplins memoires[2] aan Chaplin geschreven dat zij beiden in de woonwagen van een zigeunerkoningin op een zigeunerkamp bij Birmingham waren geboren. De zigeunerin was Hills tante. Hill voegde in een Post Scriptum toe dat hij niet op chantage uit was. Hannah Harriette Hill was volgens Hill onderweg naar het circus van haar vader en vestigde zich later in Londen. Over het waarheidsgehalte van de brief is geen zekerheid meer te verkrijgen, alle getuigen zijn inmiddels overleden, maar Victoria Chaplin noemt de brief "authentiek" en Michael Chaplin vermoedt dat zijn vader veel waarde aan de brief over de zigeunerherkomst heeft gehecht omdat de brief zo zorgvuldig werd bewaard.[3][4]

Chaplin deed het typische loopje[5][6] van de joden[7] (de zogenaamde "toffeehakken") na dat hij in Whitechapel, de arme jodenwijk van Londen had gezien.[8] Zelf was Charles niet joods en hij was in Lambeth opgegroeid,[9] maar zijn halfbroer was joods. Daarom ontkende Chaplin, die fel tegen antisemitisme en alle vormen van racisme was, nooit dat hij joods zou zijn.[10]

Stomme films waren even gemakkelijk te begrijpen voor een Chinees publiek als voor een Amerikaans; Chaplin werd letterlijk een wereldster. Met de opkomst van de geluidsfilm begon zijn reputatie te tanen; zijn kracht lag in stil spel. Tijdens het McCarthyisme werd hij in de Verenigde Staten beschuldigd van "anti-Amerikaanse activiteiten" (dat hij een communist zou zijn). Tijdens de promotie in 1952 van zijn film Limelight in Engeland besloot hij na problemen met de Amerikaanse Immigratiedienst (bovendien liet FBI-chef J. Edgar Hoover Chaplins gangen nagaan), niet meer naar de Verenigde Staten terug te keren. Hij vertrok naar Zwitserland.

Veel minder bekend is dat hij naast acteur en regisseur ook componist was. Hij schreef onder andere solowerken voor cello (een van de instrumenten die hij ook zelf, linkshandig, bespeelde), en de filmmuziek bij zijn eigen film Modern Times met het wereldberoemde nummer Smile.

Chaplin was jarenlang een van de bekendste artiesten ter wereld. Waar hij verscheen moest het verkeer worden geregeld. Chaplin werd schatrijk[11]. Politiek stond hij bekend als uiterst links. Conservatieve Amerikaanse kranten, de FBI en conservatieve politici spraken zich zeer negatief over Chaplin en zijn privéleven uit.

Huwelijken en kinderen

Chaplin is vier keer getrouwd geweest (en had tientallen affaires):

  • van 1918 tot 1920 gehuwd met en dan gescheiden van Mildred Harris; zij kregen een zoon: Norman Spencer Chaplin (bijgenaamd "The Little Mouse"), dit kind stierf drie dagen later.
  • van 1924 tot 1927 gehuwd met en dan gescheiden van Lita Grey; zij kregen twee zoons Charlie en Sydney.
  • van 1936 tot 1942 met Paulette Goddard, een zelfverklaard maar geen legaal huwelijk.
  • van 1943 tot zijn dood in 1977 gehuwd met Oona O'Neill. Dochter van toneelschrijver Eugene O'Neill. Toen zij trouwden was Charlie 54 en O'Neill net 18. Het huwelijk werd omschreven als gelukkig. Ze kregen drie zoons: Christopher, Eugene en Michael Chaplin en vijf dochters: Geraldine (eveneens een bekend actrice), Josephine, Jane, Victoria en Annette-Emilie Chaplin.

Onderscheidingen

  • In 1954 ontving Chaplin de prijs van de Raad voor Wereldvrede. Het geld schonk hij weg aan de armen van Parijs en Londen.
  • In 1965 ontving Chaplin uit handen van Prins Bernhard in Rotterdam de Erasmusprijs.
  • In 1971 werd Chaplin door Parijs bekroond met de Grande Medaille de Vermeil.
  • In 1972 kreeg Chaplin in Amerika een Academy Honorary Award voor zijn hele oeuvre. Hij kreeg toen ook de langste staande ovatie in de geschiedenis van de Oscars.
  • In 1975 werd Chaplin tot ridder geslagen door koningin Elizabeth. Daarmee veranderen zijn naam en die van zijn vrouw officieel in Sir Charles en Lady Chaplin.

Overlijden

Charlie Chaplin overleed in zijn slaap in 1977 tijdens de nacht/ochtend van eerste kerstdag aan een hartstilstand en was 88 jaar oud.

Op 8 maart 1978 werd zijn lijk gestolen. Het plan was om losgeld te eisen, dit mislukte en de dieven werden gearresteerd. Het lijk werd 11 weken later teruggevonden bij het meer van Genève en herbegraven onder 180 cm beton.[12]

Trivia

  • Het gerucht gaat dat Chaplin in de jaren twintig mee heeft gedaan aan een Charlie Chaplin-look-alikewedstrijd. Hierin zou hij niet eens de finaleronde hebben gehaald. Mogelijk betreft het hier echter een hardnekkige mythe die al bijna honderd jaar standhoudt.[13]

Filmografie


Beelden

Media

(video)
Eerste fragment uit de film The Bond, 1918 (z/w)
Tweede fragment uit de film The Bond, 1918 (z/w)
Derde fragment uit de film The Bond, 1918 (z/w)

Externe links

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Charles Chaplin, Jr., with N. and M. Rau, My Father, Charlie Chaplin, Random House: New York, NY (1960), pages 7-8: My father [Charlie Chaplin] was born April 16, 1889, at 3 Parnell Terrace, Kennington Road, London... Both my father's parents were British subjects. My grandfather was a mixture of French and Irish--the Chaplin name is of French origin. My grandmother [Charlie Chaplin's father] had Gypsy blood--French or Spanish--inherited from her mother. My father has always been inordinately proud of that wild Romany blood.
  2. Charlie Chaplin, My Autobiography, page 19: Grandma was half gypsy [Roma]. This fact was the skeleton in our family cupboard. Nevertheless, Grandma bragged that her family always paid ground rent. Her maiden name was Smith
  3. NRC Handelsblad op 21 2 2011
  4. BBC Radio 4 op 21 2 2011
  5. De Coxa Retroverta beschreven op
  6. Antisemitism: a historical encyclopedia of prejudice and persecution, Volume 1 Door Richard S. Levy op Bla 186
  7. The Jew's Body: Anti-Semitism, Physical Culture and the Jew’s Foot door Patricia Vertinsky, University of British Columbia, Vancouver
  8. Zie http://medical-dictionary.thefreedictionary.com/gait
  9. The intimate Charlie Chaplin Door May Reeves,Claire Goll,Constance Brown Kuriyama op [1]
  10. According to all his biographies (some of which trace his lineage back to the Huguenots - French Protestants), Chaplin was not jewish. His older half-brother Sydney probably had a jewish father. No-one is absolutely sure, since the man never married Chaplin's mother. (No doubt he did not believe in intermarriage...) That seems to be the sum total of Chaplin's jewish family connection. Charlie's father was Charles Chaplin Sr. Many people mistakenly thought Chaplin was jewish, especially after "The Great Dictator" and his other public defenses of the jews. It is well known that Chaplin identified strongly with the jewish people. During World War II he stopped denying he was jewish, since he felt that to do that was "playing into the hands of anti-semites". Presumably he meant that denial implied shame. op The religion of Charlie Chaplin [2]
  11. Charlie Chaplin - who grew up in the Victorian slums of London - made one of Hollywood's most spectacular fortunes. In 1916 the actor cut a deal with Mutual Studio in which he was paid $10,000 a week - around $200,000 (£110,000) in today's money. op [3]
  12. Nieuw leven in Charlies landgoed, Volkskrant, Henk Strabbing, 18 oktober 2003
  13. Zie voor een skeptische benadering van dit verhaal http://skeptics.stackexchange.com/questions/9423/did-charlie-chaplin-lose-a-charlie-chaplin-look-alike-contest