چاتم‌هاوس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۵۱°۳۰′۲۸″ شمالی ۰°۰۸′۱۰″ غربی / ۵۱.۵۰۷۷° شمالی ۰.۱۳۶۰° غربی / 51.5077; -0.1360 چاتم هاوس (به انگلیسی: Chatham House) با نام کامل مؤسسه سلطنتی مطالعات بین‌المللی (به انگلیسی: Royal Institute of International Affairs) یک سازمان غیردولتی و مرکز پژوهشی در شهر لندن است[۱] که به تحلیل چالش‌های استراتژیک می‌پردازد. از چاتم هاوس به عنوان اندیشگاه سیاست خارجی کشور بریتانیا یاد می‌شود.[۲]

پانویس‌ها[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

«چتم هاوس» که در ابتدا عنوان «موسسه سلطنتی امور بین‌الملل» را داشت در پنجم ژوئیه سال 1920 در لندن تاسیس شد. بعدها و در سال 2004 این نهاد به «چتم هاوس» که برگرفته از نام ساختمان مقر این موسسه در میدان سنت جیمز لندن می‌باشد، تغییر یافت. این نهاد یک موسسه غیرانتفاعی و غیردولتی با هدف تحلیل افزایش درک نسبت به موضوعات بین‌المللی و تحولات جاری می‌باشد. تاریخچه: تاسیس چتم هاوس به توافق نخبگان دو کشور انگلیس و آمریکا پس از جنگ جهانی اول برای تاسیس موسسه امور بین‌المللی با دو شاخه انگلیسی و آمریکایی برمی‌گردد و ماحصل یک سری نشست‌های غیررسمی در سال 1919 در پاریس می‌باشد. اهداف این دو نهاد مشابه و هر دو شاخه، موسسه امور بین‌الملل بودند. شعبه انگلیسی این موسسه در سال 1920 با عنوان موسسه سلطنتی امور بین‌الملل و بعداً چتم هاوس و شعبه آمریکایی آن یعنی شورای روابط خارجی (CFR) متعاقباً و در سال پس از آن تاسیس شد. همان گونه که گفته شد محرک تاسیس این نهاد جنگ جهانی اول و متعاقب آن تغییرات اساسی در ساختار قدرت جهانی و عدم توانایی انگلیس در اداره جهان و حفظ انسجام امپراطوری‌اش به علت تضعیف این کشور طی جنگ بود. ماحصل جنگ کاهش قدرت انگلیس و افزایش قدرت آمریکا در ساختار قدرت جهانی بود. در نتیجه این تفکر نضج گرفت که با ایجاد یک توافق انگلیسی آمریکایی، احتمالاً انگلیس می‌تواند نقش و نفوذ جهانی خود را همچنان حفظ کند. جایگاه چتم هاوس در فاصله بین دو جنگ جهانی از یک نهاد غیرخودی که درصدد اعمال نظر در حوزه سیاست خارجی انگلیس بود به یک نهاد خودی و در حیطه مسئولیت وزارت خارجه انگلیس تغییر یافت. موسسین و کارکنان چتم هاوس عمدتاً افراد بسیار فعال و صاحب نام سیاسی بوده و هستند و در زمره مشاورین دولتمردان انگلیسی قرار دارند. جایگاه: چتم هاوس تقریباً همان نقشی را در انگلیس ایفا میکند که شورای روابط خارجی (CFR) در آمریکا دارد، هر دوی این موسسات عناصر اصلی و محوری در نهادهای سیاست خارجی کشور متبوع خود می‌باشند که بنابر اظهار برخی از صاحب‌نظران به تشکیلات سیاسی انگلیسی - آمریکایی موسوم می‌باشد. هر دوی این نهادها بخشی از یک شبکه نخبگان هستند که منابع شرکت‌ها، دانشگاه‌ها، بنیادهای خیریه و سیاستگذاران رسمی را به یکدیگر مرتبط میکنند. هدف موسسه مطالعه و پژوهش در حوزه سیاست خارجی به نحوی غیر ایدئولوژیک، غیر سیاسی و علمی و آموزش افکار عمومی و نیز ارائه گزارشات مستند به سیاستگذاران بود. از ابتدای تاسیس موسسه سعی بر این بوده که این نهاد مکانی برای مباحثه و تبادل نظر آزاد و مستقل و با مشارکت تمامی طیف‌های سیاسی باشد. با این حال نقش چتم هاوس در شکل‌دهی در تعیین دستور کار بین‌المللی و دیدگاه صاحبنظران سیاسی و سیاستگذاران چه در انگلیس و چه در خارج این کشور غیر قابل انکار می‌باشد و این موسسه در جهان غرب همانند همتای آمریکایی خود شورای روابط خارجی (CFR) اعتبار قابل اعتنایی برای خود کسب کرده است. مع‌ذلک این نهاد در مظان این اتهام قرار دارد که دیدگاهی از پیش تنظیم شده در مورد تحولات جهان به علت آنکه عمده منابع تامین کننده مالی این نهاد شرکت‌های بزرگ، دولت‌ها و سایر سازمان‌ها می‌باشند، دارد و این موضوع می‌تواند به عنوان یکی از نقاط ضعف بزرگ این نهاد به شمار آید. هیئت رئیسه: چتم هاوس نهادی است که بر اساس عضویت می‌باشد و شخصیت‌های حقیقی و حقوقی از جمله شرکت‌های چندملیتی، موسسات، آکادمیسین‌ها و افراد حقیقی می‌توانند به عضویت آن درآیند. در حال حاضر رئیس فعلی شورای چتم هاوس «د آن جولیوس» و مدیر آن «رابین نیبلت» می‌باشند. زمینه‌های فعالیت: فعالیت اصلی چتم هاوس پژوهش و تحقیق است. هدف از این پژوهش‌ها ارائه تحلیل با هدف تعیین دستورکار و شکل‌دهی سیاست‌ها می‌باشد. تحقیقات در حول سه محور کلی صورت می‌گیرد. * انرژی، محیط زیست و منابع حکومتداری، امنیت آب و هوا، امنیت انرژی و راه حل‌های توسعه پایدار؛ * اقتصاد بین‌المللی؛ * مطالعات منطقه‌ای و امنیتی شامل مطالعه در مورد آفریقا، آمریکا، آسیا، اروپا، امنیت بهداشتی جهانی، حقوق بین‌الملل، امنیت بین‌الملل، خاورمیانه و شمال آفریقا، روسیه و اوراسیا می‌باشد. * گزارشات در مورد ایران: این نهاد تاکنون گزارشات متعددی در مورد تحولات ایران و نیز نقش منطقه‌ای ایران تهیه و منتشر کرده است. استنباط بر این است که این گزارش‌ها نقش تاثیرگذاری در تعیین سیاست‌های سایر کشورها نسبت به کشورمان داشته است. از آن جمله می‌توان به گزارش‌های ذیل اشاره کرد. 1 - گزارش تحلیلی چتم هاوس با همکاری دانشگاه سنت آندروز انگلستان در مورد ترکیب آرای دهمین انتخابات ریاست جمهوری ایران که بر اساس آن ادعای دستکاری در انتخابات را مطرح کرده است. 2 - گزارش ماه اوت 2006 با عنوان «ایران، همسایگانش و بحران‌های منطقه‌ای» که در این گزارش ادعا شده است نفوذ ایران در عراق از نفوذ آمریکا فراتر رفته و هرگونه تهدیدی علیه ایران می‌تواند منجر به بی ثباتی در سر تا سر خاورمیانه شود. نقش چتم هاوس در شکل‌دهی و تعیین دستور کار بین‌المللی و نیز دیدگاه صاحبنظران سیاسی و سیاستگذاران چه در انگلیس و چه در خارج این کشور غیر قابل انکار می‌باشد و این موسسه در جهان غرب همانند همتای آمریکایی خود شورای روابط خارجی (CFR) اعتبار قابل اعتنایی برای خود کسب کرده است. از همین رو چتم هاوس از سوی مجله سیاست خارجی آمریکا به عنوان برجسته‌ترین کانون اندیشه غیر آمریکایی نامیده شده است. این نهاد همچنین توانسته است به یکی از منابع اصلی برای کسب اطلاعات و یا گفتگو و مشاوره با متخصص بین‌المللی برای رسانه‌های بین‌المللی تبدیل شود. ولی همانگونه که گفته شد خاستگاه اجتماعی این موسسه و نیز وابستگی مالی آن به دولت‌ها و نیز شرکت‌ها و اشخاص صاحبنظر می‌تواند یکی از عواملی باشد که اعتبار و بیطرفی این موسسه را نقض کند. مورد دیگر نزدیکی آن به دستگاه سیاست خارجی انگلیس می‌باشد که این موضوع نیز می‌تواند صرف علمی بودن و عاری از اهداف سیاسی بودن گزارشات و پژوهش‌های این موسسه را خدشه‌دار کند. همانگونه که در تاریخچه این موسسه ذکر شده است، چتم هاوس و یا موسسه سلطنتی امور بین‌الملل ماحصل جنگ اول جهانی و در واقع همکاری نخبگان سیاسی و دانشگاهی انگلیسی و آمریکایی می‌باشد. لذا این دیدگاه وجود دارد که پژوهش‌های موسسه مذکور جهت‌دار بوده و در جهت اهداف تشکیلات سیاسی انگلیسی - آمریکایی می‌باشد.