پیش‌مرگ

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

پیشمرگ (به کردی: Pêşmerge، پێشمه‌رگه) اصطلاحی برای اشاره به نیروهای مسلح کرد است.

این واژه را گروهی از فعالان سیاسی کرد عراق طی نشستی به عنوان برابر کردی برای واژه سرباز فارسی برگزیدند ولی پس از آن بیشتر معنای نیروهای چریکی کرد را به خود گرفت.

در تاریخ سیاسی کردستان، سازمان‌های سیاسی مختلفی از جمله حزب دموکرات کردستان ایران، حزب دموکرات کردستان عراق و احزاب فعال با نام کومله، نیروهای مسلح خود را با نام پیشمرگ سازمان داده‌اند. حزب کارگران کردستان، حزب حیات آزاد کردستان و حزب اتحاد دمکراتیک برای مشخص کردن نیروهای مسلح خود، به جای کلمۀ پیشمرگه از واژۀ گریلا استفاده می کنند.[۱]

در ایران[ویرایش]

تیرباران پیش‌مرگان کرد؛ فرودگاه سنندج، سال ۱۳۵۸ خورشیدی.

واژه پیشمرگ در معانی دیگر زبان فارسی قدمت زیادی دارد. در قدیم به اشخاصی که غذای مشکوکی را برای اطمینان از سمی نبودنش، پیش از صرف آن غذا توسط شاه، می‌چشیدند یا جلوتر از شاه یا شخص بزرگ دیگری به گذرگاه خطرناکی وارد می‌شدند پیشمرگ (شاه) می‌گفتند،که در کردستان به افرادی که از مکانی پاسداری و حفاظت کنند از واژه پیشمرگان استفاده می کنند.[۲]البته در دوره قاجاریه و پهلوی این واژه رایج بود اما بعد از انقلاب۱۳۵۷ ایران، واژهای پاسدار و بسیج جایگزین پیشمرگ شدند ولی در کردستان تغییری نیافت.[۳]

منابع[ویرایش]