پیش‌مرگ

یک چریک پیشمرگ در پ‌ک‌ک

پیشمرگ (به کردی: Pêşmerge، پێشمه‌رگه) اصطلاحی برای اشاره به نیروهای مسلح کرد است.

این واژه را گروهی از فعالان سیاسی کرد عراق طی نشستی به عنوان برابر کردی برای واژه سرباز فارسی برگزیدند ولی پس از آن بیشتر معنای نیروهای چریکی کرد را به خود گرفت.

در تاریخ سیاسی کردستان، سازمان‌های سیاسی مختلفی از جمله حزب کارگران کردستان، پژاک و کومله، نیروهای پیشمرگ خود را سازمان داده‌اند و تشکیلات پیشمرگ خود را داشته‌اند.

درایران

واژه پیشمرگ در معانی دیگر زبان فارسی قدمت زیادی دارد. در قدیم به اشخاصی که غذای مشکوکی را برای اطمینان از سمی نبودنش، پیش از صرف آن غذا توسط شاه، می‌چشیدند یا جلوتر از شاه یا شخص بزرگ دیگری به گذرگاه خطرناکی وارد می‌شدند پیشمرگ (شاه) می‌گفتند،که در کردستان به افرادی که از مکانی پاسداری و حفاظت کنند از واژه پیشمرگان استفاده می کنند.البته در دوره قاجاریه و پهلوی این واژه رایج بود اما بعد از انقلاب اسلامی واژهای پاسدار و بسیج جایگزین پیشمرگ شدند ولی در کردستان تغییری نیافت.