پیام‌رسان عصبی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از پیامرسان عصبی)
پرش به: ناوبری، جستجو

پیامرسان‌های عصبی (به انگلیسی: Neurotransmitter) به مواد شیمیایی ویژه‌ای گفته می‌شود که در بدن تولید می‌شوند و پیام‌های عصبی را با گذشتن از فضای سیناپس از یک سلول عصبی یا نورون به سلول هدف می‌رسانند. این مواد در پایانه عصبی در وزیکولهایی جمع‌آوری و نگهداری می‌شوند و هنگامی که نورون برانگیخته می‌شود از غشای سلول به درون فضای سیناپسی رها می‌شوند و به سلول هدف که در نزدیکی نورون شلیک کننده است می‌رسند. برخی از این پیامرسان‎ها تحریکی هستند و سلول هدف را برمی‌انگیزانند ولی برخی دیگر مهاری هستند و سلول هدف را مهار می‌کنند و فعالیت آن کاهش می‌دهند. گلوتامات مهم‌ترین پیامرسان تحریکی و گابا مهم‌ترین پیامرسان مهاری مغز است.

انواع پیامرسان‌های عصبی[ویرایش]

سه نوع کلی پیامرسان عصبی داریم:

۱. آمینواسیدها مانند اسید آسپارتیک، اسید گلوتامیک، گاما-هیدروکسی‌بوتیریک اسید و گلیسین

۲. آمینهای بیوژنیک مانند هیستامین، تیرامین، سروتونین و کاتکول آمین‌ها مانند اپی‌نفرین و دوپامین

۳. سایر مانند استیل کولین، اکسید نیتریک و آدنوزین

سیستمهای پیامرسان عصبی
System Origin Effects
Noradrenaline system locus coeruleus
  • انگیختگی
  • پاداش
کلاهک
Dopamine system دوپامین pathways: سیستم حرکتی، پاداش، شناخت، غدد درون‌ریز، تهوع
Serotonin system caudal dorsal raphe nucleus هنگام افزایش: خلق، دمای بدن، گرسنگی (سائق)، خواب

هنگام کاهش: آستانه تحریک

rostral dorsal raphe nucleus
Cholinergic system pontomesencephalotegmental complex
  • یادگیری
  • حافظه کوتاه مدت
  • انگیختگی
  • نظام پاداش
basal optic nucleus of Meynert
medial septal nucleus

جستارهای وابسته[ویرایش]

پایانه عصبی

منابع[ویرایش]

  • ویکی‌پدیای انگلیسی