روزشمار اعتراضات به انتخابات ریاست جمهوری ایران (۱۳۸۸)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

پس از اعلام و تایید نتایج انتخابات ریاست جمهوری ایران در سال ۱۳۸۸، تظاهراتی در اعتراض به تقلب در انتخابات در چند شهر ایران برگزار شد.

محتویات

رخدادهای ۱ تیر[ویرایش]

درگیری معترضین در نقاط مختلف تهران[ویرایش]

در نهمین روز از اعتراضات به نتایج انتخابات درگیریی‌هایی میان مردم و نیروهای امنیتی و لباس شخصی در نقاط مختلف تهران خصوصاً میدان هفت تیر، خیابان سنایی، کریم خانو پارک لاله و خیابان ولیعصر (مقابل جام جم) صورت گرفت. جمعیتی در حدود ۱۰۰۰ نفر نیز در میدان هفت تیر تهران دست به اعتراض زدند که توسط پلیس با استفاده از باتوم و گاز اشک آورسرکوب شدند. تعدادی از معترضین به نشان سوگواری جان باخته گان اعتراضات انجام یافته لباس سیاه پوشیده بودند.[۱]

برای سرکوب معترضان نیروهای لشکر ۱۰ سپاه وارد شهر شده و تعداد فراوانی نیرو در ورزشگاه شهید شیرودی (امجدیه) و پارک لاله تهران مستقر کرده‌است.[۲][۳]

تداوم دستگیری‌ها[ویرایش]

عبدالله مومنی سخنگوی سازمان ادوار تحکیم وحدت در ساختمان ستاد شهروند آزاد در میدان ونک تهران توسط افرادی ناشناسی دستگیر شد. دو تن دیگر نیز در این ستاد دستگیر شدند.[۴] مازیار بهاری خبرنگار ایرانی کانادایی نشریه نیوزویک هم بازداشت شد.[۵]

تهدید معترضین توسط سپاه[ویرایش]

در شرایطی که نیروهای سپاه پاسداران در روزهای گذشته نیز در سرکوب معترضین حضور جدی داشتند، سپاه پاسداران با انتشار بیانیه‌ای معترضین را به آنچه که برخورد انقلابی می‌خواند تهدید کرد.[۶]

تداوم واکنش‌های جهانی و احضار سفرای ایران در اتحادیه اروپا[ویرایش]

اتحادیه اروپا سفرای اروپا ایران در تمام کشورهای عضو این اتحادیه را احضار کرد. این شدیدترین واکنش نسبت به سرکوب معترضین در ایران بود.همچنین پس از اینکه منوچهر متکی انگلیس را به دست داشتن در به گفته خودش اغتشاشات خیابانی ایران، متهم کرد. دولت انگلیس از خانواده دیپلمات‌های خود در تهران خواست که سریعاً ایران را ترک کنند.

روزنامه ۸ صبح چاپ افغانستان نیز در نقد شدیدی حامد کرزی را به علت اینکه به احمدی‌نژاد قبل از تأیید رسمی اش تبریک گفته ملامت کرد.[۷]

بیانیه ۱۸۰ روزنامه‌نگار در اعتراض به فشارهای دولت[ویرایش]

۱۸۰ روزنامه نگار در اعتراض به فشارهای بی سابقه دولت بر رسانه‌ها برای عدم انتشار اخبار درگیریها بیانیه‌ای صادر کردند. در بخشی از این بیانیه آمده‌است :

امّا آنچه ما شاهد آن هستیم شکل‌گیری محدودیت‌های فزاینده و غیرقانونی در جهت اطلاع‌رسانی به مردم و انتشاراطلاعات صحیح به جامعه‌است. قطع سیستم پیامک از شب پیش از رأی‌گیری، قطع تلفن‌های همراه در هرزمان و هر منطقه، که تبدیل به رویه شده‌است، فیلترینگ گسترده سایت‌های خبری داخلی و خارجی، بازداشت خبرنگاران و روزنامه‌نگارانی که به وظیفه اطلاع‌رسانی‌شان عمل می‌کردند با کدام مجوز قانونی صورت می‌گیرد؟ تنها نتیجه این نوع مدیریت اطلاع‌رسانی، سوق دادن مردم به سمت شبکه‌ها و منابع غیرقابل اطمینان بوده‌است. آیا این اقدامات در جهت حفظ امنیت ملی ماست؟۲- از همه مهم‌تر آن که اعلام کرده‌اند روزنامه‌ها باید قبل از چاپ به نظر مأمورین دولتی برسد و بدون کنترل منتشر نشود. این اقدام غیرقانونی دولت، بعد از پیروزی انقلاب اسلامی تا کنون سابقه نداشته‌است و حتی در دوران جنگ نیز چنین فشاری بر مطبوعات وجود نداشت.

دولت پیش از این تمام دفاتر رسانه‌های خارجی در ایران را ملزم به عدم انتشار هر گونه خبری درباره اعتراضات ایران کرده بود.[۸]

پذیرفتن مجروحان در سفارت ایتالیا[ویرایش]

ایتالیا: سفارت ما در تهران به مجروحان اعتراض‌ها پناه می‌دهد . خبرگزاری رویترز بنقل از سخنگوی وزارت خارجه ایتالیا می گوید که این وزارت خانه به سفارت خود در تهران دستور داده است تا درهای خود را بر روی مجروحان اعتراض های اخیر بگشاید اما سفارت ایتالیا درخواست پناهندگی تمام مجروحین این درگیری ها را رد کرد . طبق گفته شاهدین یکی از افرادی که در درگیری ها مجروح نشده بود به سفارت ایتالیا پناه برد ولی به این فرد پناه داده نشد زیرا وی مجروح نبود .

|تاریخ=۱ تیر ۱۳۸۸

رخدادهای ۲ تیر[ویرایش]

ادامه بازداشت‌ها[ویرایش]

سید علیرضا بهشتی شیرازی سردبیر روزنامه کلمه سبز به همراه فرزندش سید صدرا بهشتی شیرازی و ۲۵ روزنامه‌نگار و کارمند این روزنامه بازداشت شدند.[۹][۱۰]. برخی رسانه‌ها وی را فرزند سید محمد حسینی بهشتی معرفی کردند. این درحالی است که سید علیرضا حسینی بهشتی، فرزند سید سید محمد حسینی بهشتی، مشاور موسوی و مدیر مسئول روزنامهٔ کلمهٔ سبز است.[۱۱]

روزنامه واشنگتن تایمز نیز اعلام کرد که جیسون فودن خبرنگار یونانی تبار این روزنامه در ایران سه روز است که بازداشت شده. دولت ایران تمام خبرنگاران خارجی را از پوشش دادن اخبار اعتراضات مردم منع کرده بود.[۱۲] فودن دو هفته بعد آزاد شد.[۱۳]

اعتصاب عمومی در کردستان[ویرایش]

اعتصاب یکی از روش‌های پیشنهادی معترضان در برابر سرکوب صورت‌گرفته از سوی دولت احمدی‌نژاد و علی خامنه‌ای بود. اولین نمونه اعتصابات در کردستان آغاز شد.[۱۴]

اما طبق گزارش رادیو زمانه، این اقدام که از سه‌شنبه دوم تیرماه آغاز شده بود چندان از اقبال بالایی بین کردها برخوردار نبوده است. اخبار و گزارش‌هایی که به «سازمان دفاع از حقوق بشر کردستان» رسیده، مبنی بر این است که در برخی از شهرهای کردنشین مثل سقز، مهاباد، سنندج، کامیاران، اشنویه، نقده و بخش‌هایی در ایلام و کرمانشاه از این مسئله استقبال شده‌است. اما در دیگر شهرهای مناطق کردنشین مثل قروه و بیجار یا دیگر شهرها استقبال چندانی از این مسئله صورت نگرفته‌است.[۱۵]

واکنش دبیر کل سازمان ملل و اخراج دیپلمات‌های ایران[ویرایش]

در پی اخراج دو دیپلمات انگلیسی از ایران، آن کشور نیز دو دیپلمات ایرانی را اخراج کرد. همچنین بان کی مون دبیر کل سازمان ملل خواستار توقف خشونت و تهدید علیه مردم شد.[۱۶][۱۷]

نامهٔ کروبی به رئیس سازمان صدا و سیمای ایران[ویرایش]

مهدی کروبی در نامه‌ای به رئیس سازمان صدا و سیمای ایران از پوشش خبری اعتراضات اخیر در رادیو و تلویزیون انتقاد کرده و گفته که «ضرب و شتم و کشتار مردم بی گناه که غالباً توسط نیروهای لباس شخصی انجام می‌شود» در صدا و سیما انعکاس وارونه یافته، حمله به کوی دانشگاه توسط لباس شخصی‌ها به ناحق به انبوه جمعیت معترض نسبت داده شده، آتش‌سوزی‌ها و آتش‌زدن مساجد و تخریب اموال ملت که غالباً از سوی لباس شخصی‌هاست (و البته ممکن است بعضاً تعدادی عناصر نفوذی هم سوءاستفاده کنند) به ناحق به معترضین نسبت داده شده‌است. کروبی همچنین حامیان دولت احمدی‌نژاد را مروج اسلام متحجر و طالبانی و تفکر نشئت‌گرفته از مکتب آقای مصباح یزدی دانسته که نقطهٔ مقابل تفکر روح‌الله خمینی قرار دارند.[۱۸]

تمدید زمان رسیدگی به شکایات انتخاباتی[ویرایش]

علی خامنه‌ای، رهبر ایران با درخواست احمد جنتی، دبیر شورای نگهبان قانون اساسی برای تمدید مدت زمان رسیدگی به شکایات انتخابات به مدت پنج روز دیگر موافقت کرده‌است.[۱۹]

پیشنهاد تحریم سیاسی ایران[ویرایش]

شیرین عبادی خواهان تحریم سیاسی ایران توسط کشورهای اروپایی شد. عبادی با تحریم‌های اقتصادی مخالف است، زیرا به گفتهٔ او «این باعث می‌شود که مردم صدمه بخورند و حکومت ضعیف نمی‌شود.»[۲۰]

پاسخ وزارت کشور به نامهٔ اعتراضی موسوی[ویرایش]

در واکنش به نامه اعتراضی موسوی به شورای نگهبان، وزارت کشور پاسخی به اعتراضات موسوی در مورد «پلمپ صندوق‌ها»، «حضور نمایندگان نامزدها»، «صندوق‌های سیار»، «تعرفه‌ها»، «محدود کردن زمان رأی‌گیری»، «انتقال صندوق‌ها به فرمانداری» و «آرایش سبد آرا» داده‌است. وزارت کشور نامهٔ موسوی را «حاوی تناقضات آشکار»، «عمدتاً حاوی موارد کلی» و «فاقد مستندات عینی و حقوقی» دانسته‌است.[۲۱]

اعلام آرا به تفکیک صندوق‌های رأی‌گیری[ویرایش]

وزارت کشور اعلام کرد جهت تنویر افکار عموم و برای اولین بار در سی سال گذشته آرا را به تفکیک شعب اخذ رأی منتشر می‌کند.[۲۲]

انصراف محسن رضایی از پی‌گیری شکایت در شورای نگهبان[ویرایش]

محسن رضایی در نامه‌ای به دبیر شورای نگهبان نوشت: «از آنجا که وضعیت سیاسی-امنیتی و اجتماعی کشور، وارد شرایط حساس و تعیین‌کننده‌ای شده که از نتایج انتخابات مهم‌تر می‌باشد، لذا وظیفه می‌دانم خود و دیگران را به کنترل وضعیت فعلی ترغیب نمایم و... انصراف خود را از پی‌گیری شکایت‌های مطرح شده اعلام می‌دارم.»[۲۳] در واکنش به اظهارات سخنگوی شورای نگهبان که گفته بود آرای آقای رضایی در بازشماری «کاهش هم داشته‌است»، علی احمدی نمایندهٔ رضایی در شورای نگهبان، اعضای این شورا را به اخلال و عدم همکاری در بازشماری آرا و خلاف‌گویی متهم کرد و گفت حق پی‌گیری و شکایت در مراجع قضایی و قانونی را برای خود محفوظ می‌دانیم.[۲۴][۲۵] در چهار تیر محسن رضایی اعلام کرد که تنها از شکایت شخصیش گذشته و همچنان پیگیر شکایت‌های مردم است.[۲۶]

رخدادهای ۳ تیر[ویرایش]

تجمع معترضان در میدان بهارستان[ویرایش]

در این روز تعدادی از معترضان به مقابل مجلس شورای اسلامی آمدند. حوالی ساعت چهار بعدازظهر، نیروهای نظامی و شبه‌نظامی مستقر در میدان بهارستان برای متفرق کردن معترضان از گاز اشک‌آور و تیراندازی هوایی استفاده کردند. تعداد معترضان چند صد نفر برآورد می‌شود. [۲۷][۲۸]

دستگیری ۷۰ نفر از اساتید دانشگاه[ویرایش]

به گفتهٔ سایت کلمه، ۷۰ نفر از اساتید عضو انجمن اسلامی مدرسان دانشگاه‌های کشور از جمله قربان بهزادیان نژاد رییس ستاد میرحسین موسوی، پس از دیدار با او دستگیر و به مکان نامعلومی منتقل شده‌اند.[۲۹][۳۰] ۶۶ نفر از آن‌ها روز بعد آزاد شدند.[۳۱]

دو روز بعد اعضای این انجمن در نامه‌ای به مراجع تقلید و علمای مذهبی از آنان دادخواهی کردند و با ذکر این نکته که اسلام در خطر قرار گرفته خواستار انجام وظیفه شرعی امر به معروف و نهی از منکر شدند. در پایان این نامه آمده است: «آیات عظام و علمای اعلام، ما از سر اضطرار، فریاد امام خمینی رهبر کبیر انقلاب اسلامی را به یاد شما می‌آوریم که فرمود: "... ای علمای ایران، ای مراجع اسلام ... ای فضلا، ای طلاب، ... ای آقایان، من اعلام خطر می‌کنم ...، ای علمای قم به داد اسلام برسید..."».[۳۲]

اتهام ارتباط معترضان با سازمان‌های خارجی[ویرایش]

بگفته صادق محصولی، وزیر کشور، «بسیاری از افراد اغتشاشگر با آمریکا، سازمان سیا و منافقین در ارتباط هستند و از منافع پولی آن‌ها تغذیه می‌شوند.» همچنین غلامحسین محسنی اژه‌ای، وزیر اطلاعات، نیز گفت بسیاری از معترضان از حمایت مالی آمریکا، سازمان سیا و سازمان مجاهدین خلق برخوردارند.[۳۳] در مقابل اضغر جهانگیر رئیس حفاظت اطلاعات قوه قضاییه گفت که این اغتشاشات لایه ریشه‌داری ندارد.[۳۴]

رخدادهای ۴ تیر[ویرایش]

بیانیه شماره هشت موسوی: از خون شهید نمی‌گذرم[ویرایش]

میرحسین موسوی رسانه‌های حکومتی ایران را به وارونه جلوه دادن واقعیت‌ها در مورد اعتراضات اخیر به نتیجه انتخابات متهم کرده و از هوادارانش خواست به اعتراض خود «در چارچوب قانون» و با «پرهیز از ایجاد تنش» ادامه دهند.:

طی روزهای اخیر صدا و سیما، خبرگزاریهای دولتی، برخی روزنامه‌های دولتی و سایتهای اینترنتی وابسته به دولت و روزنامه کیهان، بخش عمده‌ای از فضای خود را به وارونه جلوه دادن آنچه قبل، حین و پس از برگزاری دهمین انتخابات ریاست جمهوری ایران رخ داد، اختصاص داده‌اند. آن‌ها با استفاده از امکاناتی که متعلق به شماست، نه تنها به پنهان ساختن تخلفات و حوادث دلخراشی که در ایام اخیر اتفاق افتاد می‌پردازند بلکه مسئولان مستقیم و غیرمستقیم آن را کسی معرفی می‌کنند که تنها شما را در مسیر احقاق حقی که داشته‌اید همراهی کرده‌است. واقعیتی که آنان بیهوده تلاش می‌کنند نادیده انگارند آن است که در این انتخابات تقلبی بزرگ اتفاق افتاده و پس از آن، معترضان به این وضعیت به گونه‌ای غیرانسانی مورد هجوم قرار گرفته و کشته، زخمی و یا بازداشت شده‌اند.[۳۵]

درادامهٔ این بیانیه آمده‌است:«حاضر نیستم به خاطر مصالح شخصی و هراس از این گونه تهدیدها از ایستادگی در سایه شجره سبز استیفای حقوق ملت ایران که امروز به خون به ناحق ریخته شده جوانان این کشور آبیاری شده‌است، لحظه‌ای صرف نظر نمایم».[۳۶][۳۷]

پیام منتظری[ویرایش]

حسینعلی منتظری در پیامی پیرامون سرکوب اعتراضات مردم گفت که از نحوه رفتار مسئولین با مردم احساس شرم می‌کند:«قرار دادن نیروهای نظامی و انتظامی و ماموران لباس شخصی ِ چماق بدست در مقابل مردم و بخاک و خون کشیدن آن‌ها سیاستی غلط و ناجوانمردانه‌است...» وی کشته شدگان اعتراضات مردمی را شهید دانست.[۳۸]

حمله به منازل مسکونی[ویرایش]

پلیس به منازل مسکونی که ساکنان آن شبانه الله اکبر می‌گفتند هجوم برد و همچنین جمع‌آوری دیش‌های ماهواره ادامه یافت. پیش از این رژیم به پخش پارازیت گسترده بر روی برنامه‌های تلویزیون‌های ماهواره‌ای پرداخته بود.[۳۹]

رخدادهای ۵ تیر[ویرایش]

رد هرگونه تقلب در انتخابات از سوی شورای نگهبان[ویرایش]

عباسعلی کدخدایی سخنگوی شورای نگهبان با بیان اینکه تمامی گزارش‌ها و شکایات کاندیداهای معترض، بررسی شده‌است، از انتشار گزارش جامع شورای نگهبان، در پایان مهلت رسیدگی به شکایات خبر داد. او در عین حال گفت: بر اساس بررسی‌های انجام شده در ده روز گذشته، بجز تخلف‌های کوچکی که عموماً در هر دوره از انتخابات دیده می‌شود، هیچگونه تخلف عمده‌ای مشاهده نشده‌است و ما به یک انحراف عمده در انتخابات ریاست‌جمهوری نرسیده‌ایم. وی تاکید کرد: هیچ یک از ادوار انتخابات ریاست‌جمهوری تاکنون دچار انحراف یا تقلب عمده نشده‌اند، خصوصاً انتخابات اخیر که از جمله سالم‌ترین انتخابات در طول دوران گذشته بوده‌است. وی خاطرنشان کرد: به ضرس قاطع می‌توان گفت که هیچگونه تقلبی در این انتخابات شکل نگرفته‌است. [۴۰]

هیئت ویژه شورای نگهبان برای رسیدگی به شکایات[ویرایش]

شورای نگهبان هیئت ویژه‌ای را برای رسیدگی به شکایات نامزدها تشکیل داد. اعضای این هیئت؛ علی‌اکبر ولایتی، غلامعلی حداد عادل، گودرز افتخار جهرمی، قربانعلی دری نجف آبادی، محمدحسین ابوترابی فرد و محمدحسن رحیمیان هستند.[۴۱] محسن رضایی اعلام کرد که نماینده خود را مشروط به حضور نماینده دو نامزد دیگر در آن شرکت می‌دهد.[۴۲] مهدی کروبی نیز دو شرط برای همکاری با این هیئت گذاشته است؛ تغییر دو عضو غیر بی‌طرف هیئت و رسیدگی به تمام موارد شکایت‌ها.[۴۳]

اما میرحسین موسوی در نامه‌ای به شورای نگهبان نوشت: «... از آنجا که بنابر اعلام شورای نگهبان بخشی از تخلفات صورت گرفته در انتخابات دهم ریاست جمهوری بیرون از دایرهٔ صلاحیت بررسی آن شورا است و نیز بخش‌هایی از اعتراضات قانونی علاوه بر شخص وزیر کشور و عوامل و مجریان آن وزارت‌خانه متوجه نحوهٔ عملکرد تعدادی از اعضای خود شورای نگهبان و تخطّی آن‌ها از ضوابط قانونی و نقض بیطرفی است، رسیدن به یک داوری منصفانه در این مورد اساساً نمی‌تواند در حیطه شورای نگهبان و به طریق اولی در حیطه هیئتی باشد که منتخب این شوراست....» و پیشنهاد تشکیل یک هیئت حکمیت ملی مورد اتفاق نامزدها و مراجع تقلید را داد.[۴۴]

دومین نماز جمعه[ویرایش]

سید احمد خاتمی عضو هیئت رئیسهٔ مجلس خبرگان و امام جمعه موقت تهران خواستار مجازات اعدام برای رهبران تظاهرات اخیر در ایران شد. وی از قوهٔ قضائیه خواست تا به شدت علیه رهبران تظاهرات غیرقانونی ایستادگی کند و برای آن‌ها بدون هیچ‌گونه دلسوزی حکم اعدام صادر کند.[۴۵] او گفت: «کسی که دستور ولی فقیه را نشنیده بگیرد، دستور امام معصوم را زیر پا گذاشته است و مخالفت با دستور امام معصوم، مخالفت با دستور خداست»[۴۶]

تداوم درگیری در تهران[ویرایش]

در ادامهٔ برخورد پلیس و سپاه با معترضین عده‌ای زخمی و تعدادی دستگیر شدند.[۴۷]

رخدادهای ۶ تیر[ویرایش]

انتقاد آیت‌الله موسوی اردبیلی از برخورد خشن با معترضان[ویرایش]

عبدالکریم موسوی اردبیلی، از مراجع تقلید، در دیدار با بعضی اعضای شورای نگهبان از خاموش‌کردن اعتراضات با قوهٔ قهریه انتقاد کرد.[۴۸]

رخدادهای ۷ تیر[ویرایش]

اجتماع هواداران موسوی در مسجد قبا[ویرایش]

به دعوت خانواده آیت‌الله بهشتی[۴۹] و سایت‌های طرفدار میرحسین موسوی و به مناسبت سالگرد انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی، حدود سه‌هزار نفر از هواداران وی در مسجد قبا تجمع کردند. دولت این مراسم را غیرقانونی اعلام کرده و نیروهای نظامی و انتظامی و لباس شخصی با حضور بسیار گسترده و استفاده از گاز اشک آور و باتون مردم را متفرق کردند. موسوی امکان حضور در این تجمع را نیافت اما با استفاده از موبایل از حاضران تشکر کرد. مهدی کروبی و مصطفی ملکیان از حاضران در این مراسم بودند. علیرضا بهشتی فرزند آیت‌الله بهشتی که در زمره حامیان و مشاوران موسوی است در این مراسم سخنرانی کرد.[۵۰][۵۱][۵۲]

نامه اتمام حجت کروبی با شورای نگهبان[ویرایش]

کروبی با انتشار نامه‌ای خطاب به شورای نگهبان خواستار انتقال مسئولیت تأیید انتخابات به رهبر شد. وی بار دیگر بر ابطال انتخابات تاکید کرد. وی به موضوع تأیید انتخابات مجلس سوم توسط روح الله خمینی اشاره کرده‌است.[۵۳]

دستگیری کارکنان سفارت بریتانیا[ویرایش]

۸ کارمند ایرانی سفارت بریتانیا در تهران بازداشت شدند.[۵۴] اتحادیه اروپا جمهوری اسلامی ایران را به دادن «پاسخی محکم و جمعی» در صورت آزار و ارعاب دیپلمات‌ها در تهران تهدید کرد.[۵۵]

تهدید دولت به غیرقانونی اعلام کردن احزاب رقیب[ویرایش]

وزارت کشور دولت احمدی‌نژاد تهدید کرد که مجوز فعالیت سه حزب عمده منتقد دولت مجمع روحانیون مبارز، جبهه مشارکت ایران اسلامی و سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران را لغو خواهد کرد. تعداد زیادی از رهبران هر سه حزب بلافاصله پس از انتخابات بدون اعلام جرم، بازداشت شدند. هر سه حزب از حامیان موسوی هستند.[۵۶]

رخدادهای ۸ تیر[ویرایش]

تأیید «صحت» انتخابات توسط شورای نگهبان[ویرایش]

آیت‌الله احمد جنتی، دبیر شورای نگهبان، روز دوشنبه در نامه‌ای به وزیر کشور جمهوری اسلامی ایران، اعلام کرد که صحت دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری تأیید می‌شود.

دبیر شورای نگهبان در این نامه که از رادیو و تلویزیون دولتی ایران خوانده شد با اشاره به شکایات از روند برگزاری انتخابات گفته‌است که این اعتراض‌ها و شکایات وارد نبوده‌است.

در این نامه آمده‌است:[۵۷][۵۸]

از آنجا که بخش عمده‌ای از موارد اعلامی از مصادیق تخلف یا تقلب انتخاباتی خارج و بعضاً تخلفات مختصری که وقوع آن در اغلب انتخابات مشهود و غیرقابل اعتناست، سرانجام شورای نگهبان با بررسی موضوع در جلسات عدیده و با وارد ندانستن شکایات و اعتراضات، صحت انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری را طبق ماده ۷۹ قانون انتخابات ریاست جمهوری مورد تأیید قرار داد.

دستگیری‌ها[ویرایش]

دکتر مهدی خزعلی، فرزند آیت‌الله ابوالقاسم خزعلی که پزشکی غیر روحانی است، توسط دادگاه ویژه روحانیت احضار و زندانی گردید.[۵۹]

رخدادهای ۹ تیر[ویرایش]

واکنش‌ها به تایید رسمی انتخابات[ویرایش]

دولت[ویرایش]

محمود احمدی نژاد پس از تایید رسمی نتایج انتخابات توسط شورای نگهبان، گفت که «دشمنان علی‌رغم توطئه‌هایی که جهت براندازی نرم طراحی کرده بودند، شکست خورده و به اهدافشان نرسیدند.» محمد مهدی زاهدی، وزیر علوم تحقیقات و فناوری، گفت که در این انتخابات «پروژه آمریکایی فشار از بیرون، تغییر از درون با سازماندهی خبرنگاران» طراحی شده بود.[۶۰]

مهدی کروبی[ویرایش]

مهدی کروبی در نامه‌ای خطاب به مردم ضمن اعتراض به نتیجه انتخابات تاکید کرده‌است که دولت جدید را دارای مشروعیت و مقبولیت نمی‌داند. او همچنین پرسیده: «این چه انقلاب مخملی است که رهبران آن دو تن از زنده‌ترین و با سابقه‌ترین یاران امامند و مورد تایید شورای نگهبان و رهبری برای حضور در انتخابات و حداقل ۱۵ میلیون نفر(بر اساس شمارش خود طرف) به آنها رای داده اند؟»[۶۱]

سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران[ویرایش]

بگفته سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران، «دولت برآمده از انتخاباتی که ملت صحت آن را نپذیرفته و بر ابطال آن پای می‌فشارد، فاقد مشروعیت و وجاهت قانونی است» و «با استفاده از تمام ظرفیت‌های قانونی به مبارزه قانونی و مسالمت آمیز علیه دولت غیرقانونی پرداخته، تمام مساعی خود را برای بازگرداندن جمهوریت که ضامن اسلامیت نظام نیز هست، به کار بندد».[۶۲]

مجمع روحانیون مبارز[ویرایش]

بگفته مجمع روحانیون مبارز، «ضمن محفوظ نگاه داشتن حق اعتراض (به نتیجه اعلام شده انتخابات) معتقدیم که مردم بزرگوار نباید بیش از این هزینه بپردازند و معتقدیم هیجانات فزاینده و اعتراضات خیابانی راه کار نیست» و از مسئولان خواسته‌است «زمینه عبور از فضای زشت امنیتی و نظامی را فراهم آورند، زندانیان را آزاد کنند و از تبلیغات یکجانبه و تحریک آمیز و تحریف کننده دست بردارند، حق بیان و اعتراض مدنی را به رسمیت بشناسند و نسبت به خون به ناحق ریخته شهیدان و جانباختگان و استمالت از خانواده‌های آنان اقدام کنند».[۶۳]

جبهه مشارکت ایران اسلامی[ویرایش]

جبهه مشارکت ایران اسلامی دولت محمود احمدی نژاد را به کودتا متهم کرد: «این اولین بار است که کودتاگران علیه جمهوریت نظام، با بدترین و خشن‌ترین شیوه‌ها مهمترین رکن جمهوریت یعنی ریاست جمهوری را هدف قرار می‌دهند، مقامی که اگر برآمده از آرای واقعی ملت نباشد می‌تواند سرآغاز استبدادی بزرگ باشد و آنچه در سال‌های قبل گوشه‌هایی از آن را نشان داده بودند، ناچیز و بی مقدار جلوه می‌کند.»[۶۴]

آیت‌الله طاهری[ویرایش]

سید جلال‌الدین طاهری اصفهانی امام جمعه و نماینده ولی فقیه سابق اصفهان، گفته «همصدا با اکثریت مردمِ رای باخته، این انتخابات را مخدوش و آن را باطل و تصدی مجدد رئیس دولت را برای دور بعد نامشروع و غاصبانه» می‌داند.[۶۵]

اتهام تشویش اذهان عمومی به امیدوار رضایی[ویرایش]

کمیته اطلاع رسانی ستاد انتخابات کشور امیدوار رضایی، برادر محسن رضایی، را به تشویش اذهان عمومی، کلی گویی و اتهام زنی بی مورد متهم کرده و گفته «حق شکایت و پیگیری حقوقی از طریق مراجع قضایی برای تمامی دستگاه‌های دست اندرکار انتخابات در این خصوص محفوظ می‌ماند.» [۶۶]

رخدادهای ۱۰ تیر[ویرایش]

انتشار گزارش هیات ویژه منتخب شورای نگهبان[ویرایش]

هیات ویژه منتخب شورای نگهبان گزارشی منتشر کرده که به توضیحاتی در مورد بررسی روند انتخابات و بازشماری صندوقهای رای پرداخته‌است.[۶۷]

جلوگیری از انتشار روزنامه اعتماد ملی به مدت یک روز[ویرایش]

بگفته سهام نیوز، پایگاه اطلاع رسانی حزب آقای کروبی، نمایندگان دادستان تهران و وزارت ارشاد از انتشار روزنامه اعتماد ملی (وابسته به مهدی کروبی) جلوگیری کرده و خواستار سانسور بیانیه مهدی کروبی شدند در روزنامه شدند. بدلیل پافشاری آقای کروبی، از چاپ این روزنامه در روز چهارشنبه ۱۰ تیر جلوگیری به عمل آمد.[۶۸]

استقبال سازمان کنفرانس اسلامی از نتایج انتخابات[ویرایش]

سازمان کنفرانس اسلامی ضمن استقبال از نتایج انتخابات ایران، مداخله خارجی در امور ایران را محکوم کرد.[۶۹]

بیانیه خاتمی: ادامه فضای مسموم به معنای کودتا مخملین علیه مردم[ویرایش]

سیدمحمد خاتمی رئیس‌جمهور سابق در بیانیه جدید خود گفت: «اگر این فضای مسموم تبلیغاتی و امنیتی ادامه پیدا کند با توجه به آنچه انجام گرفت و یک طرفه اعلام شد باید بگوییم کودتای مخملین علیه مردم و جمهوریت نظام صورت گرفته‌است»[۷۰]

وی همچنین در دیدار با خانواده‌های تعدادی از افراد بازداشت شده پس از اعلام نتایج انتخابات از به کار بردن تعبیر انقلاب رنگی توسط محمود احمدی نژاد درباره اعتراض‌های مردمی انتقاد کرد. وی گفت:

اعتراض مردم سرکوب شده، کسانی که باید مدافع حقوق مردم باشند آن‌ها را تحقیر می‌کنند و در فضایی تبلیغاتی که مدام از آن سم به جامعه تزریق می‌شود حرکت مترقی و آرام مردم به اغتشاش و انقلاب رنگی با منشا بیگانه تعبیر می‌شود و چهره‌هایی که همگی سابقه‌ای روشن دارند هدف پروژه نخ نمای تواب سازی و گرفتن اعترافات بی اساس و نمایشهای تلویزیونی قرار می‌گیرند و آنگاه دم از آشتی ملی و فضای آرام زده می‌شود.

[۷۱]

بیانیه نهم موسوی: مسئولیت تاریخی ماست که به اعتراضات ادامه دهیم[ویرایش]

میرحسین موسوی در واکنش به تأیید صحت این انتخابات توسط شورای نگهبان ضمن رد کنار کشیدن از اعتراض و دفاع از حق مردم گفت که «از این پس دولتی خواهیم داشت که از نظر ارتباط با ملت در ناگوارترین شرایط به سر می‌برد و اکثریتی از جامعه، که اینجانب نیز یکی از آنها هستم، مشروعیت سیاسی آن را نمی‌پذیرند... اینجانب نیز به این جمع می‌پیوندم. این گروه اجرای اصول معطل مانده قانون اساسی را در دستور کار خود خواهد داشت و علاوه بر آن در این مرحله مطالبات زیر را دنبال خواهد کرد:

- توقف برخوردهای امنیتی، فوق امنیتی و نظامی با مسائل انتخاباتی و بازگشت کشور به فضای طبیعی سیاسی

- اصلاح قانون انتخابات به نحوی که امکان تکرار تقلبات گسترده را از بین ببرد و بی‌طرفی نهادهای مجری و ناظر را تضمین کند

- رعایت اصل ۲۷ قانون اساسی در مورد آزادی تجمعات

- آزادی مطبوعات و رفع توقیف از آنها

- فعالیت مجدد سایت‌های خبری مستقل

- ممنوعیت مداخلات غیرقانونی دولت در فضای ارتباطی، نظیر اینترنت، پیام‌های کوتاه، و جلوگیری از قطع ارتباطات تلفنی و شنود مکالمات مردم و هر گونه تجسس دیگر»[۷۲]

رخدادهای ۱۱ تیر[ویرایش]

نامه نخبگان: نگران وضع کشور و مردم هستیم[ویرایش]

حدود یکصد و هشتاد تن از استادان دانشگاه، متخصصان، هنرمندان و دانشجویان تحصیلات تکمیلی با ارائه فهرستی از نگرانی‌های نخبگان درباره وضع ایران، نسبت به از بین رفتن وفاق ملی در این کشور ابراز نگرانی کرده و چند پیشنهاد را برای خروج از وضع کنونی عرضه کرده اند.[۷۳][۷۴]

ادامه دستگیری‌ها[ویرایش]

هفت نفر در قزوین بازداشت شدند. مدیرکل اطلاعات استان قزوین آن‌ها را «عناصر وابسته به گروهک ضدانقلاب نامید که در اغتشاشات اخیر شهرهای قزوین و تهران شرکت داشته و ضمن تحریک اراذل و اوباش، به ایجاد ناامنی و آشوب دست می‌زدند.»[۷۵]

رخدادهای ۱۲ تیر[ویرایش]

بیانیه صانعی[ویرایش]

یوسف صانعی از مراجع تقلید، در بیانیه‌ای بیان کرده: «در روزهای گذشته همگان شاهد حمله به دانشگاهها و خوابگاه دانشجویان و ضرب و جرح، قتل و به زندان افکندن عده زیادی از فرزندان این مرز و بوم بوده‌ایم تا جائیکه در آمار رسمی خبر از کشته شدن حدود بیست نفر و زندانی شدن بیش از هزار نفر داده شده‌است و همچنین شاهد پخش اعترافات برخی از زندانیان در رسانه‌های انحصاری بوده‌ایم که بر همه واضح است این اعترافات حداقل به علت زندانی بودن متهمین و شرایط خاص آنها از نظر شرعی، قانونی و عقلائی هیچ گونه ارزشی نداشته و ندارد. لکن نباید اینگونه ظلمها، آزار و اذیت‌ها، ترفندها، مکرها؛ دروغها و ... موجب یأس و نا امیدی در راه احقاق حق شرعی و قانونی و حاکمیت مردم بر سرنوشتشان گردد؛ چون علاوه از آنکه نا امیدی از رحمت خداوند خود از معاصی و گناهان کبیره است؛ خلاف وعده نصر و پیروزی قرآن به مسلمانان نیز می‌باشد که «أَلاَ إِنَّ نَصْرَ اللهِ قَرِیبٌ»....به تمام نیروهایی که باید حافظ نظم و جان و مال و ناموس مردم باشند تذکر می‌دهم که هیچ فرمان و دستوری نمی‌تواند مجوّز و عذری برای تجاوز به حقوق مردم ـ که حرام و معصیت و ذنب لایغفر است ـ گردد که لاطاعة لمخلوق فی معصیة الخالق چه رسد به آنکه موجب ضرب و جرح و یا قتل گردد که مستوجب خذلان دنیوی و عذاب اخروی است.».[۷۶]

خطبه‌های احمد جنتی در نماز جمعه[ویرایش]

هاشمی رفسنجانی برای دومین هفته متوالی از اقامه نماز جمعه خودداری کرد[۷۷] و نماز جمعه تهران به امامت احمد جنتی برگزار شد. جنتی از سلامت انتخابات دفاع کرد، هدف معترضان را انقلاب مخملی دانست و از پخش تلویزیونی احتمالی اعترافات دستگیرشدگان خبر داد و گفت: «عده‌ای دستگیر شدند و اعترافات این‌ها دارد کم کم گرفته می‌شود و هر بخشی که مصلحت باشد باید به اطلاع مردم برسد»[۷۸]

رخدادهای ۱۳ تیر[ویرایش]

بیانیهٔ مجمع مدرسین و محققین حوزهٔ علمیه قم[ویرایش]

چهارمین بیانیه مجمع مدرسین و محققین حوزهٔ علمیهٔ قم در اعتراض به تأیید دهمین انتخابات ریاست جمهوری از سوی شورای نگهبان، صادر شد. این بیانیه دولت بر آمده از «تخلف‌های گسترده» انتخاباتی در ایران را «نامشروع» اعلام کرد. این مجمع در بیانیه خود به صراحت اعلام کرد که در دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران، حق میرحسین موسوی و مهدی کروبی، «ضایع» شد و از مراجع تقلید و روحانیون بلندپایه خواست که در خصوص این «مصیبت بزرگ» سکوت نکنند.[۷۹][۸۰]

رخدادهای ۱۴ تیر[ویرایش]

دستور رییس قوه قضاییه برای برخورد با رسانه‌های مخالف[ویرایش]

محمود هاشمی شاهرودی، رئیس قوه قضاییهٔ ایران، در بخشنامه‌ای از کلیهٔ واحدهای قضایی کشور خواست تا با توسعه کمی و کیفی شبکه‌های ماهواره‌ای و سایت‌های اینترنتی «مخالف نظام» برخورد کنند. بر اساس این بخشنامه شعبی از دادسرا و دادگاه‌های کیفری مرکز هر استان با همکاری کارشناسان و مسئولان امنیتی به بررسی این پرونده‌ها اختصاص خواهند یافت.[۸۱]

اعدام چندین نفر[ویرایش]

هفته دوم تیر ماه بیش از ۲۰ تن در زندانهای مختلف اعدام شدند. گرچه منابع دولتی جرم این افراد را مواد مخدر و .... ذکر کردند اما منابع حقوق بشر هدف از این اعدام گسترده را ایجاد وحشت در میان معترضان می‌دانند. اعدام در شرایطی صورت گرفت که صدها تن از فعالان سیاسی و روزنامه نگاران همچنان به اتهام اقدام علیه امنیت ملی در زندان به سر می‌برند. منابع حقوق بشر همچنین گفتند که ناصر خیرالهی نیز در میان اعدام شدگان قرار دارد.[۸۲]

رخدادهای ۱۵ تیر[ویرایش]

قطع مجدد سرویس‌های مخابرات در ایران[ویرایش]

در حالی که شبکهٔ پیامک کشور پس از قطعی حدوداً ۲۰ روزهٔ خود، تنها ۵ روز وصل بود، باز هم در عصر روز ۱۵ تیر در کل کشور قطع شد. برپایهٔ برخی گمانه‌ها این موضوع با در پیش بودن سالروز ۱۸ تیر در ارتباط است.[۸۳] در حالی که سرویس‌هایی چون SMS، GPRS، MMS قطع بودند، ۱۱۸ تهران نیز از سرویس‌دهی خارج شد.[۸۴]

سخنرانی رهبر انقلاب سید علی خامنه‌ای[ویرایش]

سید علی خامنه‌ای گفت «این که عده‌ای نامزد مورد نظرشان رای نیاورد و احساس افسردگی و ناراحتی کنند طبیعی است و معنای این مساله اغتشاش‌گری نیست.» او با درون‌خانوادگی دانستن رقابت‌های انتخاباتی گفت «گاهی ممکن است این رقابت داخل خانواده به عصبانیت هم کشیده شود.»

او با انتقاد از رسانه‌های غربی از معرفی مردم ایران به عنوان اغتشاشگر، این عمل آن‌ها را اهانت به مردم ایران دانست. این درحالی بود که در طول سه هفتهٔ پیش از آن، رسانه‌ها و مقامات رسمی دولت ایران، معترضان را «اغتشاشگر» نامیده بودند.[۸۵] او اغتشاش‌گران را آن «عدهٔ معدودی» دانست که «از بودجه تصویب‌شدهٔ برخی دولت‌های غربی استفاده می‌کنند.»

او گفت «اما مبادا دشمن را با دوست اشتباه بگیریم و دوست را بخاطر یک خطا، دشمن به حساب بیاوریم.» او با تأکید بر اینکه آنچه بعد از پایان فتنه و گرد و غبارهای ناشی از آن باقی می‌ماند، متن و اصل قضیه‌است، خاطرنشان کرد که حقیقت اصیل و ماندگار، همان انتخابات پرشکوه با حضور ۴۰ میلیونی و «ابراز اعتماد» به نظام اسلامی بعد از گذشت سی سال، و «انتخاب یک رئیس جمهور» با بیش از ۲۴ میلیون رأی است.[۸۶]

اخراج صداوسیما از نشست بین‌المللی[ویرایش]

اتحادیهٔ رادیو و تلویزیون‌های اروپا در اعتراض به برخوردی که حکومت ایران با خبرنگاران خارجی انجام داد (دستگیری چند تن، اخراج برخی دیگر و ممنوع کردن پوشش دادن اعتراضات) صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران را از نشست خود در دانمارک حذف کرد.[۸۷]

رخدادهای ۱۶ تیر[ویرایش]

تعطیلی استان تهران[ویرایش]

در پی جلسه‌ای که روز دوشنبه تشکیل شد، مراکز دولتی و آموزشی استان تهران در روز سه‌شنبه ۱۶ تیر، به دلیل وجود گرد و غبار در هوا، تعطیل اعلام شدند. محمدرضا تابش، دبیرکل فراکسیون خط امام مجلس شورای اسلامی در این باره گفت: «نوعی بی‌اعتمادی به حاکمیت ایجاد شده که به واسطه آن مردم تعطیلات متاثر از شرایط بد آب و هوا را به انتخابات و مسایل پس از آن مرتبط می‌کنند.»[۸۸] روزنامه اعتماد نیز با تیتری دوپهلو نوشت: «خس و خاشاکِ هوا، استان تهران را به تعطیلی کشاند!»[۸۹][۹۰] پیش‌تر محمود احمدی‌نژاد معترضان به نتایج انتخابات را «خس و خاشاک» نامیده بود.[۹۱]

تداوم دستگیری‌ها[ویرایش]

در ادامه دستگیری‌ها فیض الله عرب سرخی عضو شورای مرکزی مجاهدین انقلاب[۹۲] و کلوتیلد ریس دانشجوی فرانسوی که به عنوان استادیار در دانشگاه اصفهان تدریس می‌کرد، دستگیر شدند.[۹۳]

اعتصاب غذای معترضان[ویرایش]

تعدادی از معترضان در مقابل دفتر عفو بین‌الملل در لندن دست به اعتصاب غذا زدند.[۹۴]

اعلام نگرانی عفو بین‌الملل از احتمال شکنجه عیسی سحر خیز[ویرایش]

سازمان عفو بین‌الملل با انتشار بیانیه‌ای از احتمال شکنجه عیسی سحرخیز روزنامه نگار و فعال سیاسی ابراز نگرانی کرد.[۹۵]

گزارش فراکسیون اقلیت مجلس[ویرایش]

فراکسیون خط امام مجلس در گزارشی پیرامون بازداشت فعالان سیاسی، حادثه کوی دانشگاه، حمله به مجتمعهای مسکونی اعلام کرد «پس از انتخابات عدالت در پیشگاه مصلحت قربانی شد و اقدامات خلاف قانون و شرع صورت گرفت.» در این گزارش آمده که نیروی انتظامی به دو دلیل لباس شخصی‌هایی را که به کوی دانشگاه حمله کرده‌اند، می‌شناسد؛ دلیل اول اینکه لباس شخصی‌ها، دانشجویان را دستگیر و بیرون کوی به پلیس تحویل می‌دادند و دوم اینکه آن شب متجاوز از صد دانشجو بازداشت شدند، اما حتی یک لباس شخصی در میان آنها نبود.[۹۶]

خداحافظی مهدی مهدوی‌کیا از تیم ملی فوتبال[ویرایش]

مهدی مهدوی کیا، کاپیتان تیم ملی ایران در نامه‌ای به طور رسمی از حضور در تیم ملی فوتبال ایران خداحافظی کرد. پیشتر، تصمیم مهدی مهدوی کیا و علی کریمی -دو تن از بازیکنانی که در بازی با کرهٔ جنوبی مچ‌بند سبز بسته بودند- در مورد خداحافظی از تیم ملی، گمانه‌زنی‌ها دربارهٔ فشار دولت بر بازیکنانی را که ظاهراً نسبت به نتایج اعلام شدهٔ انتخابات ریاست جمهوری معترض بودند را تقویت کرد.[۹۷] او خطاب به کسانیکه بازکنان ملی را «وطن فروش» خوانده‌اند، آورده‌است: «شما با ارائه کدام مدرک و با چه جراتی به خود اجازه می‌دهید در مورد بازیکنان ملی این گونه قضاوت کنید.»[۹۸]

سخنرانی تلویزیونی محمود احمدی‌نژاد[ویرایش]

در حالی که اعتراض به نتایج انتخابات ریاست جمهوری ادامه دارد محمود احمدی نژاد سه شنبه شب، خود را «نماد تغییر» در ایران دانست و گفت: «تغییرات در دولت آینده قابل توجه خواهد بود.» او انتخابات ۲۲ خرداد را «سالم ترین»، «زیباترین» و «آزادترین» انتخابات جهان توصیف کرد و گفت که این انتخابات، منشاء تحولات بزرگ در منطقه و جهان خواهد شد.[۹۹] او افزود «نه تنها ۱۴ میلیون نفر تغییر می‌خواهند بلکه ۴۰ میلیون نفر طالب تغییرند. من خودم نماد تغییرم.»[۱۰۰]

رخدادهای ۱۷ تیر[ویرایش]

تعطیلی استان تهران برای روز دوم[ویرایش]

کلیهٔ مراکز دولتی و آموزشی استان تهران در روز چهارشنبه ۱۷ تیر، به دلیل وجود گرد و غبار در هوا، برای روز دوم تعطیل اعلام شدند. البته به باور برخی، تعطیلی این دو روز با دست باز توسط دولت، با نزدیکی سالگرد واقعه ۱۸ تیر و حمله به کوی دانشگاه تهران در ارتباط است.[۱۰۱]

نامه برندگان نوبل به دبیرکل سازمان ملل[ویرایش]

ده نفر از برندگان جایزه صلح نوبل در نامه‌ای به بان کی مون دبیرکل سازمان ملل خواستار ارسال فوری نماینده‌ای به ایران برای بررسی وضع پرتنش و متلاطم آن شدند.[۱۰۲]

سخنرانی محسن مخملباف در پارلمان اروپا[ویرایش]

محسن مخملباف، فیلمساز سرشناس ایرانی بدعوت پارلمان اروپا در نشست نمایندگان کشورهای مختلف اروپائی حضور یافت و دربارهٔ آخرین تحولات ایران با آن‌ها گفتگو کرد.[۱۰۳] او از پارلمان اروپا خواست که به کشورهای عضو اتحادیه اروپا فشار آورد تا از به رسمیت شناختن انتخاب دوباره محمود احمدی‌نژاد به عنوان رییس جمهور ایران خودداری کنند.[۱۰۴] او در پایان با خواندن بخشی از بیانیهٔ میرحسین موسوی سخنش را به پایان برد. پس از پایان سخنان مخملباف که با استقبال گرم نمایندگان کشورهای اروپائی روبرو شد، در جلسهٔ پرسش و پاسخی که دو ساعت طول کشید، دربارهٔ مسائل ایران بحث و گفتگو صورت گرفت.[۱۰۵]

تجمع صدها نفری در محلهٔ سعادت آباد تهران[ویرایش]

در شامگاه تاریخ ۱۷ تیرماه، تجمعی «۳۰۰ نفری» در محلهٔ سعادت‌آباد تهران شکل گرفت.[۱۰۶]

رخدادهای ۱۸ تیر[ویرایش]

راهپیمایی هزاران معترض در سالگرد هجده تیر[ویرایش]

تهران و بسیاری از شهرهای ایران پس از اعلام نتایج انتخابات ریاست جمهوری ایران شاهد اعتراضات گسترده بود.[۱۰۷] شهرهای مختلف ایران در حالی شاهد حضور گسترده مردم بود، که نیروهای ضد شورش، بسیجی و لباس شخصی از صبح، خیابان‌های مسیر راهپیمایی‌ها را اشغال کرده بودند.[۱۰۸]

همچنین در شهر تهران، با وجود تلاش نیروهای امنیتی برای ممانعت از برگزاری تجمع معترضان به نتایج انتخابات ریاست جمهوری ایران در سالگرد حادثه ۱۸ تیر، تجمع‌هایی در میدان انقلاب، خیابان انقلاب، خیابان کارگر، بلوار کشاورز، خیابان فلسطین و برخی نقاط دیگر تهران برگزار شد و اخباری دربارهٔ شلیک گاز اشک‌آور به سمت معترضان و تیراندازی هوایی توسط مأموران دولتی منتشر شد.[۱۰۹]

در دهمین سالگرد حوادث ۱۸ تیر هزاران تن تظاهرکننده با سر دادن شعارهای «مرگ بر دیکتاتور» از مسیرهای مختلف به سمت خیابان انقلاب و دانشگاه تهران حرکت کرده و تجمع‌هایی را برگزار کرده‌اند. نیروهای ضد شورش، بسیجی و لباس شخصی با حمله به تظاهر کنندگان با باتوم و سلاح‌های سرد دیگر به ضرب و شتم آنها پرداخته‌اند و برای جلوگیری از هر گونه تجمع بزرگی، گاز اشک آور به سمت در بزرگ دانشگاه تهران شلیک کردند. در برخی مناطق نیز پلیس به تیراندازی هوایی اقدام کرد و تعدادی از معترضان نیز دستگیر شدند.[۱۱۰][۱۱۱][۱۱۲]

محسن روح‌الامینی، محمد کامرانی و امیر جوادی‌فر از جمله دستگیرشدگان این روز بودند که پس از بازداشت به بازداشتگاه کهریزک انتقال داده و کشته شدند.[۱۱۳]

حملهٔ لباس‌شخصی‌ها به خوابگاه دانشگاه امیرکبیر تهران[ویرایش]

نوشتار اصلی: حمله به خوابگاه‌های دانشگاه امیر کبیر (۱۸ تیر ۱۳۸۸)

نیروهای لباس شخصی در شب ۱۸ تیر، به خوابگاه‌های دانشگاه امیرکبیر حمله کردند. به نوشتهٔ خبرنامهٔ امیرکبیر، این نیروها به سلاح‌های گرم و سرد مجهز بودند و شماری موتورسوار نیز آن‌ها را همراهی می‌نمودند.

در پی این حمله «تعدادی از دانشجویان و نگهبانان خوابگاه گلشن واقع در خیابان به‌آفرین مورد ضرب و شتم قرار گرفتند.» همچنین گفته شده است که در جریان این حمله گاز اشک‌آور نیز به کار رفته است.[۱۱۴]

رخدادهای ۱۹ تیر[ویرایش]

پاسخ آیت‌الله منتظری به کدیور[ویرایش]

حسینعلی منتظری در پاسخ به پرسش‌های محسن کدیور در مورد رویدادهای اخیر کشور مشروعیت حکومت را زیر سوال برد و نوشت «چنانچه به زور یا فریب و تقلب بر آن منصب بمانند، مردم باید عدم مشروعیت و مقبولیت آنها را در نزد خود و برکناری آنان از آن منصب را با رعایت مراتب امر به معروف و نهی از منکر و حفظ ترتیب "الاسهل فالاسهل و الانفع فالانفع" و انتخاب مفیدترین و کم هزینه‌ترین راه ممکن ابراز داشته و بخواهند.» و در مورد رفتارهای حکومت نوشت: «حاکمیتی که بر اساس چماق و ظلم و تجاوز به حقوق دیگران و تصرف غاصبانه و تغییر در آراء آنان و کشتن و بستن و بازداشت و شکنجه‌های قرون وسطی و استالینی و ایجاد خفقان و سانسور روزنامه‌ها و اخلال در وسائل ارتباطی و زندانی کردن عقلاء و نخبگان جامعه به بهانه‌های واهی و تحمیل اعتراف به امور خلاف واقع به ویژه در زندان نزد شرع و عقل و عقلاء جهان محکوم و بی‌ارزش است»[۱۱۵]

کدیور فتواهای آیت‌الله منتظری را از نظر اهمیت همسنگ و همطراز فتاوی محمدکاظم خراسانی علیه محمدعلی شاه قاجار و فتواهای روح‌الله خمینی علیه محمدرضا شاه پهلوی دانسته است.[۱۱۶]

منتظری پاسخی هم به نامه تظلم خواهی دختر سعید حجاریان داد و با توصیف وضعیت کنونی به «روزگار سیطره ظالمان متظاهر به دین بر مظلومان دیندار، و تسلط قانون گویان قانون گریز و قانون سای بر قانون گرایان قانون خواه»، مقامات حکومت را به فرعون و قاتلان سیدالشهدا تشبیه کرد.[۱۱۷]

رخدادهای ۲۴ تیر[ویرایش]

میرحسین موسوی طی بیانیه‌ای اعلام کرد که در نماز جمعه تهران (۲۶ تیر ۱۳۸۸) در میان صف‌های مردم شرکت خواهد کرد.[۱۱۸]

ابی، خواننده پاپ ایران در بیانیه‌ای از برنامه اعتصاب غذای سه روزه اکبر گنجی در برابر سازمان ملل متحد اعلام حمایت کرده و از پیوستن به اعتصاب کنندگان خبر داد. پیش از او، گوگوش دیگر خواننده پاپ ایرانی نیز اعلام کرده بود که در این اعتصاب شرکت خواهد کرد.[۱۱۹]

رخدادهای ۲۶ تیر[ویرایش]

نوشتار اصلی: نماز جمعه تهران (۲۶ تیر ۱۳۸۸)

اقامه نماز جمعه به امامت هاشمی رفسنجانی[ویرایش]

پس از دوری ۴ هفته‌ای آیت‌الله هاشمی رفسنجانی امام جمعه موقت تهران، وی نماز جمعه این هفته تهران را امامت کرد.

وی در خطبه‌های خود از عملکرد صدا و سیما و شورای نگهبان انتقاد کرد و گفت:

باید به گونه‌ای عمل کنیم که فضایی به وجود آورده شود که همه اطرافیان این مساله حرف‌های خود را بدون دعوا و با منطق بزنند و رسانه‌ها به خصوص صداوسیما باید در این خصوص گام موثری بردارد.

متأسفانه از فرصتی که به شورای نگهبان داده شد که عقلا جمع شوند و در جهت اعتماد مردم حرکت کند، استفاده خوبی نشد.

وی همچنین در بین سخنان خود خواستار آزادی زندانیان و دلجویی از آسیب دیدگان در اتفاقات اخیر شد. در پایان مراسم شعارهایی در حمایت از هاشمی‌رفسنجانی از سوی حاضرین سر داده می‌شد.[۱۲۰]

سایت‌های خبری منتقد دولت احمدی‌نژاد شمار شرکت‌کنندگان در نماز جمعهٔ اعتراضی امروز را بی سابقه و تا دو و نیم میلیون نفر تخمین زده‌اند.[۱۲۱]

تظاهرات قبل و بعد از نمار جمعه[ویرایش]

قبل از شروع خطبه‌ها تعداد زیادی از هواداران موسوی در اطراف در ورودی دانشگاه و حدفاصل میدان انقلاب تا چهارراه دانشجو تجمع کردند و با سردادن شعارهایی از میرحسین موسوی حمایت کردند. و از هاشمی هم خواستند که در خطبه‌های خود از مردم حمایت کند، که با حمله نیروهای امنیتی و لباس شخصی‌ها و پرتاب گاز اشک‌آور توسط آنان پراکنده شدند. همچنین در پایان نماز نیز در برخی از خیابان‌های اطراف دانشگاه تظاهراتی توسط معترضان انجام شد.

تظاهرا کنندگان در این راهپیمایی‌ها شعارهایی مانند مرگ بر روسیه، مرگ بر چین و مرگ بر دیکتاتور سر دادند. بنا بر همین گزارش به نقل از شاهدان عینی، ده‌ها نفر از تظاهرکنندگان توسط نیروهای پلیس و بسیج بازداشت شدند. در خیابان طالقانی نیروهای بسیج پس از پایان نماز به شرکت‌کنندگان حمله‌ور شده و آنان را مورد ضرب وشتم قرار دادند. تظاهرات معترضان پس از پایان نماز جمعه نیز ادامه داشته است.[۱۲۲] شاهدان عینی همچنین از شنیده‌شدن صدای تیراندازی پس از پایان نماز جمعه خبر داده‌اند.[۱۲۳] خبرگزاری فرانسه نیز گزارش داد هزاران نفر از هواداران میرحسین موسوی پس از پایان نماز دست به تظاهرات زده و علیه نتایج انتخابات ریاست جمهوری و در حمایت از کاندیدای خود شعار سر دادند و به نقل از شاهدان عینی می‌افزاید که نیروهای امنیتی چندین نفر از شرکت‌کنندگان در نماز جمعه را دستگیر کردند.

رخدادهای ۳۰ تیر[ویرایش]

به دعوت جبهه ملی و با حضور دهها هزار نفر از مردم تظاهرات و تجمعی در هیدان هفت تیز تهران برگزار گردید که توسط نیروهای امنیتی سرکوب شد.[۱۲۴]

رخدادهای ۸ مرداد[ویرایش]

در شرایطی که با درخواست مشترک موسوی و کروبی برای برگزاری مراسم بزرگداشت کشته‌شدگان در چهلم ندا آقاسلطان توسط دولت احمدی نژاد مخالفت شده بود، این دو و هوادارانشان در بهشت زهرا و بر مقبره کشته‌شدگان حضور یافتند. تظاهرات‌هایی نیز در تهران و سایر شهرستانها صورت گرفت. نیروهای امنیتی ضمن حمله به موسوی و کروبی آنان را وادار به خروج از بهشت زهرا کردند. آنان ضمن استفاده از گاز اشک آور و شلیک تیر هوایی در تهران عده‌ای را بازداشت کردند. در میان بازداشت شدگان جعفر پناهی و همسرش و برخی دیگر از چهره‌های سرشناس حضور داشتند.[۱۲۵] [۱۲۶] [۱۲۷][۱۲۸][۱۲۹]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. برخورد پلیس با تجمع در میدان هفت‌تیر تهران
  2. «تجمع و سرکوب معترضان در میدان هفت تیر». رادیو زمانه، ۱ تیر ۱۳۸۸. 
  3. «ورود سپاه به درگیری‌های تهران». روزآنلاین، ۱ تیر ۱۳۸۸. 
  4. «عبدالله مومنی دستگیر شد». رادیو فردا، ۱ تیر ۱۳۸۸. 
  5. The Associated Press: World's media seeks ways around Iran clampdown
  6. «سپاه پاسداران معترضان خیابانی را به «برخورد انقلابی» تهدید کرد». رادیو فردا، ۱۳۸۸/۰۴/۰۱. 
  7. در هر گوشه‌ای از دنیا که خونی بریزد، همهٔ انسان‌ها مسوول هستند
  8. «بیانیه ۱۸۰ تن از روزنامه نگاران ایران درباره محدودیت‌های اطلاع رسانی». وبگاه انجمن صنفی روزنامه نگاران، ۱ تیر ۱۳۸۸. 
  9. «سردبیر روزنامه «کلمه سبز» بازداشت شد». پارلمان نیوز، ۲ تیر ۱۳۸۸. 
  10. RFI - دستگیری ٢٥ تن از روزنامه نگاران و کارمندان "کلمهٔ سبز"
  11. پایگاه خبری تحلیلی فرارو - تمدن و ماجرای مشاور اوباما در ایران
  12. «خبرنگار واشینگتن تایمز در ایران دستگیر شد». رادیو فردا، ۲ تیر ۱۳۸۸. 
  13. Iran: British-Greek reporter held for weeks freed اسوشیتد پرس
  14. «اعتصاب درکردستان». صدای المان، ۲ تیر ۱۳۸۸. 
  15. «کردها از اعتصاب استقبال نکردند و قانون را ملاک پایبندی می دانستند.». رادیو زمانه،، 4 تیر ۱۳۸۸. 
  16. «بان کی-مون به مقامات ایرانی: به خشونت و تهدید پایان دهید». رادیو فردا، ۲ تیر ۱۳۸۸. 
  17. «بریتانیا و ایران دیپلمات‌های یکدیگر را اخراج کردند». رادیو فردا، ۲ تیر ۱۳۸۸. 
  18. کروبی: حامیان دولت احمدی‌نژاد، مروج اسلام متحجر و طالبانی‌اند
  19. موافقت رهبر ایران با تمدید زمان رسیدگی به شکایات انتخاباتی
  20. شیرین عبادی خواهان تحریم سیاسی ایران شد
  21. پاسخ وزارت کشور به اعتراضات میرحسین موسوی
  22. وزارت کشور ایران
  23. Tabnak.IR | تابناك
  24. سخنگوی شورای نگهبان خلاف گویی می‌کند
  25. نماینده محسن رضایی: سخنگوی شورای نگهبان خلاف می‌گوید
  26. باصرف نظر از شکایت شخصی، مطالبات مردم را پی‌گیری می کنم
  27. رادیو فرانسه
  28. Iran police swiftly crush protest - Iran- msnbc.com
  29. «دستگیری ۷۰ نفر از اساتید دانشگاه». کلمه، ۳ تیر ۱۳۸۸. 
  30. «بهزادیان نژاد دستگیر شد». رادیو فردا، 4 تیر ۱۳۸۸. 
  31. بهشتی: 4نفر از 70استاد دستگیر شده هنوز آزاد نشده‌اند
  32. دفاع شما بزرگان از حقوق شرعی و قانونی مردم دقیقاً مصداق امر به معروف و نهی ازمنکر است قلم نیوز
  33. اتهامات تازه دولت علیه معترضان ایرانی. . بی‌بی‌سی فارسی.  بازیابی‌شده در ۲۵ ژوئن ۲۰۰۹.
  34. رئیس حفاظت اطلاعات قوه قضائیه: اغتشاشات اخیر لایه ریشه‌دار ندارد
  35. «بیانیه شماره ۸ مهندس موسوی :آمادگی دارم تا نشان دهم چگونه مجرمان انتخاباتی در کنار مسببان اصلی اغتشاشات اخیر قرار گرفتند». کلمه، ۴ تیر ۱۳۸۸. 
  36. «میرحسین موسوی: حقایق را وارونه جلوه می‌دهند»(فارسی)‎. وب‌گاه رسمی، ۱ فروردین ۱۳۸. بازبینی‌شده در دی ۱۳۸۶. 
  37. «قلم نیوز:بیانیه شماره هشت مهندس میرحسین موسوی»(فارسی)‎. وب‌گاه رسمی، ۱ فروردین ۱۳۸. بازبینی‌شده در دی ۱۳۸۶. 
  38. «آیت‌الله منتظری: از رفتار مسئولین با مردم احساس شرمندگی می‌کنم !». رادیو فردا، ۴ تیر ۱۳۸۸. 
  39. «ایجاد ناامنی برای منازل مسکونی در ایران». رادیو زمانه، ۴ تیر ۱۳۸۸. 
  40. «هیچگونه تقلبی در این انتخابات شکل نگرفته‌است». ایلنا، ۵ تیر ۱۳۸۸. 
  41. تشکیل کمیسیون ویژه برای بازشماری آراء رادیو فرانسه
  42. نامه محسن رضایی به دبیر شورای نگهبان تابناک
  43. گرامی مقدم: دو شرط کروبی برای حضور در هیات ویژه رسیدگی به انتخابات وب‌گاه حزب اعتماد ملی
  44. نامه مهم مهندس میرحسین موسوی به شورای نگهبان: موضوع انتخابات دهم با حکمیتی شرعی و قانونی و مستقل، مورد اتفاق نامزدها و مراجع تقلید حل و فصل شود قلم‌نیوز
  45. «یک روحانی در ایران خواستار اعدام رهبران تظاهرات شد»(فارسی)‎. وب‌گاه رسمی. 
  46. http://www.ilna.ir/newsText.aspx?ID=61981
  47. «بنا بر گزارشها در اعتراضات روز شنبه عده‌ای زخمی شده‌اند». رادیو فردا، ۱۳۸۸/۰۴/۰۷. 
  48. انتقاد آیت‌الله موسوی اردبیلی از برخورد خشن با معترضان. . بی‌بی‌سی فارسی.  بازیابی‌شده در ۲9 ژوئن ۲۰۰۹.
  49. امروز و در مسجد قبا؛ مراسم بزرگداشت دکتر بهشتی مطابق سنت همه ساله برگزار می‌شود ایلنا
  50. «پرتاب گاز اشک آور به تجمع سه هزاری نفر در اطراف مسجد قبا». رادیو فردا، ۱۳۸۸/۰۴/۰۷. 
  51. «عکس: حضور مصطفی ملکیان در تجمع حامیان میرحسین در مسجد قبا». پارسینه، ۷ تیر ۱۳۸۸. 
  52. Iranian police clash with up to ۳٬۰۰۰ protesters اسوشیتد پرس
  53. «کروبی: بار مسئولیت انتخابات را بر دوش رهبر بگذارید». رادیو فردا، ۱۳۸۸/۰۴/۰۷. 
  54. واکنش میلیبند به دستگیری کارکنان ایرانی سفارت انگلستان؛ این آزار و اذیتی غیر قابل قبول است تابناک
  55. هشدار اتحادیه اروپا به تهران رادیو فرانسه
  56. «احتمال تجدید نظر درباره مجوز فعالیت سه تشکل عمده اصلاح طلب». بی‌بی‌سی فارسی، ۰۷ تیر ۱۳۸۸. 
  57. «شورای نگهبان «صحت» انتخابات ریاست جمهوری را تأیید کرد»(فارسی)‎. وب‌گاه رسمی. 
  58. «تأیید صحت انتخابات دهم ریاست جمهوری»(فارسی)‎. وب‌گاه رسمی. 
  59. بی بی سی
  60. احمدی نژاد: براندازی نرم در ایران شکست خورد. . بی بی سی فارسی.  بازیابی‌شده در 30 ژوئن ۲۰۰۹.
  61. مهدی کروبی: این دولت را مشروع نمی‌دانم. . بی بی سی فارسی.  بازیابی‌شده در 30 ژوئن ۲۰۰۹.
  62. سازمان مجاهدین انقلاب: دولت برآمده از این انتخابات نامشروع است. . بی بی سی فارسی.  بازیابی‌شده در 30 ژوئن ۲۰۰۹.
  63. مجمع روحانیون: مردم نباید بیش از این هزینه بپردازند. . بی بی سی فارسی.  بازیابی‌شده در 30 ژوئن ۲۰۰۹.
  64. جبهه مشارکت: کودتاگران جمهوریت را هدف قرار داده‌اند. . بی بی سی فارسی.  بازیابی‌شده در 30 ژوئن ۲۰۰۹.
  65. آیت‌الله طاهری: تصدی مجدد رئیس دولت نامشروع و غاصبانه است. . بی بی سی فارسی.  بازیابی‌شده در 30 ژوئن ۲۰۰۹.
  66. پاسخ وزارت کشور به امیدوار رضایی. . بی بی سی فارسی.  بازیابی‌شده در 30 ژوئن ۲۰۰۹.
  67. گزارش هیات ویژه منتخب شورای نگهبان درباره بررسی روند انتخابات منتشر شد. . خبرگزاری جمهوری اسلامی.  بازیابی‌شده در 1 ژوئیه ۲۰۰۹.
  68. 'جلوگیری' از انتشار اعتماد ملی. . بی بی سی فارسی.  بازیابی‌شده در 30 ژوئن ۲۰۰۹.
  69. سازمان کنفرانس اسلامی مداخله خارجی در امور ایران را محکوم کرد. . خبرگزاری جمهوری اسلامی.  بازیابی‌شده در 1 ژوئیه ۲۰۰۹.
  70. باید بگوییم کودتای مخملین علیه مردم و جمهوریت نظام صورت گرفته‌است
  71. «خاتمی:کودتای مخملین علیه مردم صورت گرفته‌است»(فارسی)‎. وب‌گاه رسمی، ۱ فروردین ۱۳۸. بازبینی‌شده در دی ۱۳۸۶. 
  72. بیانیه شماره ۹ مهندس میرحسین موسوی در مورد اعلام تایید نتایج انتخابات ریاست جمهوری توسط شورای نگهبان. . قلم نیوز.  بازیابی‌شده در 1 ژوئیه ۲۰۰۹.
  73. نامه نخبگان: نگران وضع کشور و مردم هستیم. . بی بی سی فارسی.  بازیابی‌شده در 2 ژوئیه ۲۰۰۹.
  74. نامه سرگشاده جمع کثیری از نخبگان: نگران آیندهٔ ایرانیم. . موج سوم.  بازیابی‌شده در 2 ژوئیه ۲۰۰۹.
  75. دستگیری ۷ ضد انقلاب در قزوین تابناک
  76. بیانیه مرجع عالیقدر حضرت آیت‌الله العظمی صانعی (مدظله العالی) در ارتباط با مسائل جاری کشور. . وبگاه رسمی آیت‌الله صانعی.  بازیابی‌شده در 3 ژوئیه ۲۰۰۹.
  77. هاشمی رفسنجانی این جمعه هم به نمازجمعه نیامد خبرآنلاین
  78. انتخابات هیچ اشکالی نداشت/ محض رضای خدا برادری‌ها را بر هم نزنید خبرگزاری مهر
  79. ««دولت برآمده از تخلف مشروع نیست»»(فارسی)‎. رادیو زمانه، ۱۳ تیر ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۱۴ تیر ۱۳۸۸. 
  80. «چهارمین بیانیه مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم در اعتراض به تأیید دهمین انتخابات ریاست جمهوری اسلامی ایران از سوی شورای نگهبان»(فارسی)‎. مجمع مدرسین و محققین حوزهٔ علمیهٔ قم. بازبینی‌شده در ۱۴ تیر ۱۳۸۸. 
  81. بخشنامه شاهرودی درباره همکاری‌کنندگان با شبکه‌های ماهواره‌ای الف
  82. «ناصر خیرالهی از اعدام شدگان روزهای اخیر است».  بازیابی‌شده در ۶ ژوئیه ۲۰۰۹.
  83. «پیامک باز هم قطع شد»(فارسی)‎. روزنامهٔ سرمایه، ۱۶ تیر ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۱۸ تیر ۱۳۸۸. 
  84. «۱۱۸ هم قطع شد + صدا»(فارسی)‎. وبگاه تابناک. بازبینی‌شده در ۱۸ تیر ۱۳۸۸. 
  85. «رهبر ایران: رسانه‌های غربی معترضان را اغتشاشگر خوانده اند»(فارسی)‎. بی‌بی‌سی فارسی، ۱۵ تیر ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۱۵ تیر ۱۳۸۸. 
  86. «دوست را بخاطر یک خطا، دشمن به حساب نیاوریم»(فارسی)‎. جام‌جم‌آنلاین، ۱۵ تیر ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۱۵ تیر ۱۳۸۸. 
  87. «حذف صدا و سیما از نشست اتحادیه رادیو و تلویزیون اروپا». بی بی سی فارسی، ۱۵ تیر ۱۳۸۸. 
  88. «تابش: آلودگی هوای امروز از چهار سال پیش قابل پیشگیری بود/ مردم تعطیلی‌ها را به نه خاطر آلودگی‌هوا که به خاطر مسائل بعد از انتخابات می‌دانند»(فارسی)‎. پارلمان‌نیوز، ۱۶ تیر ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۱۸ تیر ۱۳۸۸. 
  89. «گزارش روزنامه اعتماد از آلودگی محیط زیست»(فارسی)‎. هم‌میهن‌نیوز. بازبینی‌شده در ۱۸ تیر ۱۳۸۸. 
  90. «صفحهٔ نخست»(فارسی)‎. اعتماد. بازبینی‌شده در ۱۸ تیر ۱۳۸۸. 
  91. «کدام خس و خاشاک تهران را تعطیل کرد؟»(فارسی)‎. میزان‌پرس. بازبینی‌شده در ۱۸ تیر ۱۳۸۸. 
  92. «یک عضو ارشد سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی بازداشت شد». پارسینه، ۱۶ تیر ۱۳۸۸. 
  93. «بازداشت یک دختر دانشجوی فرانسوی در تهران». رادیو بین‌المللی فرانسه، ۱۶ تیر ۱۳۸۸. 
  94. «اعتصاب غذای معترضان به انتخابات ایران در مقابل عفو بین‌الملل». بی‌بی‌سی فارسی، ۱۶ تیر ۱۳۸۸. 
  95. «عفو بین‌الملل: خطر شکنجه عیسی سحرخیز را تهدید می‌کند». صدای آلمان. 
  96. «گزارش فراکسیون خط امام(ره)مجلس از بازداشت فعالان سیاسی، حادثه کوی دانشگاه، حمله به مجتمعهای مسکونی و فیلریتنگ پارلمان‌نیوز». پارلمان نیوز، ۱۶ تیر ۱۳۸۸. 
  97. «مهدوی کیا از تیم ملی ایران رفت»(فارسی)‎. بی‌بی‌سی فارسی. بازبینی‌شده در ۲۵ تیر ۱۳۸۸. 
  98. «بازیکنان تیم ملی خائن نیستند/ زنگ خطر فوتبال را بشنوید»(فارسی)‎. خبرگزاری مهر. بازبینی‌شده در ۲۵ تیر ۱۳۸۸. 
  99. «احمدی نژاد: انتخابات ۲۲ خرداد، سالم ترین و آزادترین انتخابات بود»(فارسی)‎. ایرنا. بازبینی‌شده در ۲۲ تیر ۱۳۸۸. 
  100. «محمود احمدی نژاد: من خودم نماد تغییر هستم»(فارسی)‎. رادیو فردا. بازبینی‌شده در ۲۴ تیر ۱۳۸۸. 
  101. «گرد و غبار، تهران را تعطیل کرد»(فارسی)‎. رادیو زمانه. بازبینی‌شده در ۱۸ تیر ۱۳۸۸. 
  102. «درخواست ۱۰ برنده جایزه نوبل از دبیرکل سازمان ملل». خبرآنلاین، ۱۷ تیر ۱۳۸۸. 
  103. «محسن مخملباف در پارلمان اروپا: خامنه‌ای و احمدی نژاد مردم ایران را به گروگان گرفته‌اند»(فارسی)‎. میزان پرس. بازبینی‌شده در ۲۵ تیر ۱۳۸۸. 
  104. «محسن مخملباف: اتحادیه اروپا نباید احمدی‌نژاد را به رسمیت بشناسد»(فارسی)‎. رادیو فردا. بازبینی‌شده در ۲۵ تیر ۱۳۸۸. 
  105. «خامنه‌ای و احمدی نژاد مردم ایران را به گروگان گرفته اند، سخنان محسن مخملباف در پارلمان اروپا در روز ۱۷ تیر، خبرگزاری سبز ایران»(فارسی)‎. گویا. بازبینی‌شده در ۲۵ تیر ۱۳۸۸. 
  106. «درگیری در مرکز شهر تهران»(فارسی)‎. رادیو زمانه. بازبینی‌شده در ۲۵ خرداد ۱۳۸۸. 
  107. «بی‌خبری از وضعیت بازداشت‌شدگان ۱۸ تیر»(فارسی)‎. رادیو زمانه. بازبینی‌شده در ۲۵ تیر ۱۳۸۸. 
  108. «ایران یکپارچه اعتراض بود»(فارسی)‎. روزآنلاین. بازبینی‌شده در ۲۵ تیر ۱۳۸۸. 
  109. «گزارش درگیری‌های روز ۱۸ تیر در تهران»(فارسی)‎. بی‌بی‌سی فارسی. بازبینی‌شده در ۲۵ تیر ۱۳۸۸. 
  110. بی‌بی‌سی فارسی
  111. رادیو فردا
  112. درگیری در خیابان‌های تهران در سالگرد ۱۸ تیر هم‌میهن نیوز
  113. BBC فارسی - ايران - تذکر به احمدی‌نژاد به خاطر منصوب کردن مرتضوی به سمت جدید
  114. «حمله لباس‌شخصی‌ها به خوابگاه‌ها»(فارسی)‎. رادیو زمانه، ۱۹ تیر ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۲۵ تیر ۱۳۸۸. 
  115. پاسخ‌های فقهی - سیاسی آیت‌الله العظمی منتظری به پرسش‌های حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر محسن کدیور وب‌گاه رسمی آیت‌الله منتظری
  116. آیت‌الله منتظری: فقدان عدالت، امانتداری و رأی اکثریت ولایت را ساقط می‌کند رادیو بین‌المللی فرانسه
  117. پاسخ آیت‌الله العظمی منتظری به نامه دختر دکتر سعید حجاریان وب‌گاه رسمی آیت‌الله منتظری
  118. «میرحسین: روز جمعه در میان صفوف شما حاضر خواهم شد»(فارسی)‎. وبگاه قلم نیوز، ۲۴ تیر ۱۳۸۸. 
  119. «ابی به اعتصاب غذای اکبر گنجی می پیوندد»(فارسی)‎. بی‌بی‌سی. 
  120. «هاشمی رفسنجانی:پیامبر با مردم و نه با زور و قدرت جامعه را اداره می‌کرد»(فارسی)‎. پارلمان نیوز، ۲۶ تیر ۱۳۸۸. 
  121. اعتراضی‌ترین نمازجمعهٔ تاریخ معاصر ایران، دویچه وله، 17.07.2009
  122. «حمله لباس شخصی ها به کروبی در نماز جمعه تهران»(فارسی)‎. رادیو فردا، ۲۶ تیر ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۲۶ تیر ۱۳۸۸. 
  123. «ضرب و شتم و گاز اشک‌آور پس از نماز جمعه تهران»(فارسی)‎. رادیو فردا، ۲۶ تیر ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۲۶ تیر ۱۳۸۸. 
  124. مردم حاضر، مامورین خسته - roozonline.com
  125. رادیو زمانه | خارج از سیاست | ایران | درگیری‌ها در بهشت زهرا تهران
  126. Farda News
  127. تظاهرات هزاران معترض در چهلم کشته شدگان وقایع اخیر - © 2010تمام حقوق این وب‌سایت بر اساس قانون کپی‌رایت برای رادیو فردا محفوظ است
  128. Iran police break up memorial for protest victims | Reuters
  129. بامداد خبر | نیروهای پلیس مانع از حضور میرحسین موسوی در بهشت زهرا شدند// حمله گارد ضدشورش به اتومبیل شیخ مهدی کروبی

پیوند به بیرون[ویرایش]