پژاک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو


پارتیا ژیانا ئازادا کوردیستانێ
حزب حیات آزاد کردستان
پژاک
Flag of PJAK.svg
تاسیس ۲۰۰۴
سرزمین کردستان ایران و عراق
رهبر گروه عبدالرحمان حاجی احمدی
گرایش چپ گرا
وبگاه پژاک

پژاک یا PJAK (مخفف: Partiya Jiyana Azad a Kurdistanê: پارتی ژیانی ئازادی کوردستان: حزب حیات آزاد کردستان) یک گروه شبه نظامی چپ‌گرا در کردستان ایران است که مدعی‌ست «برای احقاق حقوق ملت کرد در ایران مبارزه می‌کند».[نیازمند منبع] فعالیت این گروه بیشتر در مرز بین ایران، عراق و ترکیه و منطقه قلعه رش در استان آذربایجان غربی و منطقه اورامانات از توابع استان کرمانشاه و ایوان از توابع ایلام و مریوان و منطقه چهل چشمه از توابع استان کردستان و بخش شرقی کوهستان قندیل در کردستان عراق است [۱] و تحت هدایت و رهبری حزب پ. ک. ک، حزب کارگران کرد ترکیه، فعالیت می‌کند.[۲]

منابع آمریکایی مدعی هستند که شمار اعضاء پژاک در حدود ۳ هزار نفر است.[۳]

گروه شبه نظامی پژاک، خود را شاخه ایرانی پ‌ک‌ک - معرفی می‌کند و از سوی ایران و امریکا در فهرست گروه‌های تروریستی طبقه‌بندی می‌شود.[۴] فرماندهان حزب‌های ایرانی کرد می‌گویند پژاک مذاکرات مستقیم و غیر مستقیمی با مسئولان آمریکایی داشته‌است.[۵] دولت ایران نیز این گروه را تحت حمایت آمریکا می‌داند.[۶]

سایت خبری آمریکایی «نیوزمکس» در آگوست ۲۰۰۷ مصاحبه‌ای با رحمان حاج احمدی انجام می‌دهد. حاج احمدی که به واشنگتن سفر کرده بود در این مصاحبه می‌گوید: امیدوارم در دیدار با مقامات ارشد دولت آمریکا درباره وضعیت جاری در ایران و کمک واشنگتن به پژاک گفتگو و رایزنی کنم. وی در این مصاحبه ادامه می‌دهد: با کمک آمریکا اقوام کرد را در شورشی که می‌تواند به کل ایران گسترش یابد هدایت می‌کنیم. در سال ۲۰۰۴ و درست یک سال پس از اشغال نظامی عراق توسط آمریکا، روزنامه واشنگتن پست و خبرگزاری آمریکایی رویترز گزارش‌هایی منتشر کردند که بر طبق آن نیروهای سازمان تازه تاسیس پژاک را در حالی که سلاح‌های آمریکایی در دست داشتند، در اطراف پایگاه نظامی ایالات متحده در سلیمانیه عراق رویت کردند.[۷]

افراد گروه پژاک تصویر بزرگی از عبدالله اوجالان را بر روی کوهی در ۱۶ کیلومتری کوه قندیل ترسیم کرده‌اند.

پیشینه[ویرایش]

گروه پژاک در ۴ آوریل ۲۰۰۳ سالروز تولد عبدالله اوجلان رهبر گروه پ.ک.ک تاسیس شد.[۸] ایده‌ئولوژی پژاک و پ‌ک‌ک آپوگرایی (Apoism) یعنی پیروی مطلق از شخص عبدالله اوجالان (ملقب به آپو) است.[۹]

برخی از احزاب کرد مثل حزب دموکرات کردستان ایران و کومله رابطهٔ حسنه‌ای با پژاک ندارند، ابراهیم علی زاده دبیرکل گروه کومله در تاریخ چهارم تیرماه ۱۳۹۰ در شبکه کومله به بحث پیرامون اوضاع سیاسی ایران به ویژه کردستان پرداخت. وی از فعالیتهای پژاک اعلام نارضایتی کرد و اظهار داشت: «مشکل اصلی ما اختلاف دراستراتژی سیاسی است. مثلاً گروه پژاک در مرزهای کردستان دست به فعالیتهای مسلحانه‌ای زده‌است که متاسفاته به جنبش سیاسی کردستان ضرر می‌رساند.»[۱۰]

رهبری[ویرایش]

حاجی‌احمدی

پژاک در سال ۲۰۰۴ اولین کنگره خود را بر‌گزار نمود. رئیس این حزب (در سال ۲۰۰۴) عبدالرحمان حاجی‌احمدی نام دارد. پژاک تاکنون چندین انشعاب درونی داشته‌است. منابع شمال عراق گزارش می‌کنند که حاجی‌احمدی، تنها اسماً رئیس پژاک است و هیچ کاری بدون اجازهٔ پ‌ک‌ک انجام نمی‌دهد.[۱۱]

حاجی‌احمدی، به ایالات متحده سفر داشته و در آن‌جا تماس‌هایی برقرار کرده‌است. او می‌گوید: «هدف ما یکی است. ما در مورد براندازی حکومت صحبت نمی‌کنیم، ولی خواهان تغییر دموکراتیک در ایرانیم. در این سطح حاضریم با آمریکایی‌ها همکاری کنیم.».[۱۲]

حاجی‌احمدی، رهبر پژاک در اسفند ۱۳۸۸ در منزل خود در آلمان توسط ماموران ضد تروریسم پلیس آلمان و با درخواست دولت بلژیک دستگیر و پس از دو روز آزاد شد.[۱۳]

رهبری مشترک

در اوایل سال ۲۰۱۴ در رای گیری که در کنگره چهارم پژاک بر‌گزار شد حاجی احمدی سرانجام پس از ۱۰ سال از رهبری پژاک برکنار شد و به جای رهبری واحد ،سیستم رهبری مشترک در پژاک ایجاد شد.[۱۴]

فعالیت‌های نظامی[ویرایش]

گروه شبه نظامی پژاک به فعالیت‌های نظامی در جهت ناامن نمودن مناطق مرزی و کردستان از سوی مسئولین جمهوری اسلامی ایران متهم می‌شود، «عبدالرحمان حاجی‌احمدی» رئیس گروه پژاک در مصاحبه با شبکه تلویزیونی بی‌بی‌سی عنوان کرد که گروه او اقدام به حملات مسلحانه در داخل خاک ایران می‌کنند. بر اساس این گزارش، حاجی‌احمدی تصریح کرد که وضعیت ایران به گونه‌ای است که این گروه بدون استفاده از اسلحه قادر به انجام عملیات نیست.[۱۵]

همچنین گمانه زنی‌ها بر این است که پژاک از طرف حکومت اقلیم کردستان حمایت می‌شود، بر این مبنا خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام نظامی، بارزانی را به کمک به پژاک از طریق قرار دادن زمین در اختیار آنها متهم کرده به گزارش این خبرگزاری انگلیسی به نقل از این مقام که نامی از وی برده نشده‌است، بارزانی ۳۰۰ هزار هکتار زمین در اختیار پژاک قرار داده و جمهوری اسلامی از حق حمله نظامی به پایگاه‌های این گروه برخوردار است. همچنین بنا بر این گزارش از دولت بغداد درخواست شده تحقیقاتی را در این زمینه به عمل آورده و موضوع را پیگیری کند. [۱۶]

به گفته مقامات، گروه پژاک در حملات مختلف به نیروهای امنیتی در خاک جمهوری اسلامی ایران دست داشته‌است، یکی از این حملات در شهرستان مریوان صورت گرفته‌است که به گفته فرمانداری شهرستان مریوان این عملیات ساعت ۷ بامداد روز ۱۳ فروردین ماه سال ۹۰ صورت گرفت که طی آن افراد مسلح به پاسگاه مرزی واقع در روستای سیاناو نزدیکی روستای کانی کبود حمله کردند. در نتیجه حمله پژاک در مریوان بامداد روز شنبه، یک پرسنل کادر و سه سرباز وظیفه کشته و دو سرباز وظیفه دیگر نیز زخمی شدند. گروه پژاک این حمله را پاسخ به اعدام یکی از اعضای خود عنوان کرده‌است.[نیازمند منبع]

طبق اعلام رسمی جمهوری اسلامی ایران از ابتدای فرودین ماه سال ۹۰ چهار اقدام تروریستی در کردستان روی داده‌است که طی آن ۶ نفر از پرسنل نیروی انتظامی و مرزبانی کردستان کشته و نزدیک به ۱۰ نفر دیگر زخمی شده‌اند.[۱۷][۱۸]

درگیری سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و پژاک[ویرایش]

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد در حمله به مواضع گروه پژاک در خاک کردستان عراق در ۲۵ تیرماه سال ۱۳۹۰ ضربه‌های سختی به این گروه وارد نمود. جمهوری اسلامی ایران مدعی است که حملات فوق با آگاهی کامل دولت عراق بوده‌است و اعتراضات موردی به این حمله بدلیل درگیریهای قومی در داخل عراق است.[۱۹] طبق اعلان رسمی سپاه پاسداران طی عملیات‌های اخیر سپاه بیش از ۵۰ نفر از اعضای گروه پژاک کشته و تعداد ۱۰۰ نفر از اعضای این گروه زخمی و عده‌ای نیز به اسارت درآمده‌اند، طبق اعلامیهٔ سپاه پاسداران کشته‌های گروه پژاک در این حملات در شمال قلعه دیزه و اطراف آسوس توسط اعضای بازمانده این گروه دفن شده‌اند.[۲۰] همچنین در این درگیریها یکی از فرماندهان سپاه علی ابن ابیطالب قم که برای انجام ماموریت به منطقه سردشت رفته بود همراه با پنج تن دیگر از اعضای این سپاه در درگیری با افراد مسلح گروه پژاک کشته شده‌است. به گزارش خبرگزاری فارس نام این فرمانده سپاه «سردار عاصمی» بوده‌است.[۲۱] سردار عباسعلی جان نثاری فرمانده گروه توپخانه و موشکی و پدافند هوایی ۱۵ خرداد اصفهان نیز در جریان این درگیری ها کشته شد.[۲۲] سپاه پاسداران اعلام کرده‌است که تا زمانی که نیروهای عراقی و حکومت اقلیم کردستان در مرز بین دو کشور مسئولیت امنیت مرزهارا بر عهده نگیرند به فعالیت‌ها و حملات نظامی خود علیه موضع پژاک ادامه خواهد داد.[۲۳] لازم به ذکر است که کردستان عراق نیز قبل از حملات سپاه پاسداران به این منطقه حملات گروه پژاک به نظامیان در خاک ایران را به محکوم نموده بود.[۲۴]

روابط عمومی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی روز ۱۲ شهریور ۱۳۹۰ پس از یک ماه آتش بس یک طرفه اعلام کرد که بدلیل فعالیت‌های نظامی این گروه که مانع از توسعهٔ شهرهای مرزی ایران است حملات خود را از سر گرفته‌است. یکی از فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی علت آتش بس یکطرفهٔ سپاه علیه مواضع پژاک را درخواست دولت اقلیم کردی عراق و به خاطر ماه رمضان اعلام کرد.[۲۵] به همین منظور پس از مهلت یک ماهه در ماه رمضان به پژاک برای عقب نشینی از مناطق مرزی شمال غرب ایران، به دلیل عدم رعایت این مهلت، نیروهای زمینی سپاه عملیات جدیدی را آغاز کردند. نیروی زمینی سپاه با تعیین شروطی از جمله خروج کامل گروه پژاک از مناطق مرزی غرب کشور و پرهیز آنها از ارتکاب هرگونه عملیات نظامی و تروریستی در این مناطق با وساطت دولت اقلیم کردی عراق مهلتی یک ماهه به این گروه داده بود.[۲۶]

این حملات که تقریباً از ابتدای پاییز سال ٩٠ شروع شد، توپ باران قسمتهای زیادی از مناطق کردنشین مرزی شامل خاک عراق را در برگرفت. حملاتی که از سوی وزیر خارجه عراق «بی هدف» خوانده شد و در نتیجه آن مرگ چندین نفر از جمله کودکی ١٢ساله و ویرانی روستاها و آوارگی چندصد نفر را بدنبال داشت[۲۷]. صلیب سرخ از ارسال کمک به آوارگان خبر داد. البته خبرگزاری‌های ایران با رد حمله توپخانه‌ای ایران به خاک عراق، این اظهارات زیباری را «عجیب» خواندند. دیوید رانس، سخنگوی سفارت آمریکا در بغداداعلام کرد "ما ناظر این وضعیت هستیم. عراق دارای حاکمیت ارضی است. از همسایگان این کشور از جمله جمهوری اسلامی می‌خواهیم که به حاکمیت ارضی عراق احترام بگذارند".[۲۸].

همچنین کریس باور، سرکنسول بریتانیا در اربیل کردستان عراق در نشستی خبری ضمن ابراز نگرانی از وضعیت ساکنان مناطق مرزی گفته بود: ما مخالف این هستیم که کشوری کشور دیگر را گلوله‌باران کند و وضعیت منطقه را به‌هم بریزد[۲۹].

در واکنش به تداوم این گلوله باران منطقه گردهمایی اعتراضی در شهر سلیمانیه علیه حملات توپخانه‌ای ایران با حضور صدها نفر بر‌گزار گردید[۳۰].

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی دلیل حملهٔ مجدد به مواضع پژاک را حملهٔ این گروه به مهندسان که مشغول راهسازی در حاشیه مرزها و در اطراف روستای «دولتو» از توابع بخش وزینه شهرستان سردشت در تاریخ ۱۱ شهریور ماه که سبب کشته شدن دو مهندس بومی در داخل خاک جمهوری اسلامی ایران شده‌است اعلام کرد.[۳۱] طبق آمار اعلام شده در مرحلهٔ اول این درگیریها ۳۰ نفر از نیروهای پژاک کشته و زخمی شده‌اند و مناطق سرگله و کانی گله به تصرف کامل نیروی زمینی سپاه درآمده‌است.[۳۲] این عملیات با هدف پاکسازی مناطق مرزی شمال غرب کشور و عقب راندن گروه شبه نظامی پژاک از ارتفاعات منطقه عمومی سردشت آغاز شده‌است. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرده‌است تا زمانی که نیروهای اقلیم کردستان امنیت مرزها را برعهده نگیرند و منطقه خالی از اعضای گروهک پژاک نشود دست از عملیات نظامی بر نخواهند داشت.[۳۳] ایران معتقد است پژاک با ایجاد نا امنی در مرزها و شهرهای مرزی ایران در خطهٔ کردستان سبب عدم توسعه و یا کُند شدن سرعت توسعه شده‌است و تا پاکسازی کامل این مناطق از گروه شبه نظامی پژاک دست از مقابله بر نخواهد داشت.[۳۴]

حمله سایبری به سایت پژاک[ویرایش]

وبسایت پژاک در تاریخ ۶ آذرماه ۱۳۹۰ بدست ارتش سایبری ایران هک و از دسترس خارج شد.[۳۵]

پیوند به بیرون[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. [خبرگزاری جهان نیوز]. «دور تازه عملیات سپاه برای انهدام کامل گروه پژاک آغاز شد». 
  2. [خبرگزاری تابناک]. «آمریکا «پژاک» را در لیست تروریستی قرار داد». 
  3. The Washington Institute
  4. [خبرگزاری تی آر تی]. «قرار گرفتن پژاک در لیست گروههای تروریستی آمریکا». 
  5. رادیو فردا، بازدید: دسامبر ۲۰۰۸.
  6. رادیو فردا، دسامبر ۲۰۰۸.
  7. [خبرگزاری جهان نیوز]. «دور تازه عملیات سپاه برای انهدام کامل گروهک پژاک آغاز شد». 
  8. [خبرگزاری جهان نیوز]. «دور تازه عملیات سپاه برای انهدام کامل گروه پژاک آغاز شد». 
  9. PEJAK: PKK’s “Search For A New Mission In The Region, January 2008 Global Terrorism
  10. [خبرگزاری آتی نیوز]. «کومله هم با پژاک مخالف است!». 
  11. رادیو زمانه، دسامبر ۲۰۰۸.
  12. رادیو زمانه، دسامبر ۲۰۰۸.
  13. «دست‌گیری عبدالرحمان حاجی‌احمدی، رهبر پژاک». وب‌سایت خبری-تحلیل فرارو، ۱۶ اسفند ۱۳۸۸. 
  14. برکناری رهبر حزب حیات آزاد کردستان "پژاک" پس از 10 سال
  15. [شبکه ایران]. «سرکرده پژاک به انجام حملات مسلحانه در ایران اعتراف کرد». 
  16. دیپلماسی ایرانی. «تهدید حمله نظامی علیه پژاک». ۱۲ ژوئیه ۲۰۱۱. 
  17. [خبرگزاری گرداب]. «پژاک مسئولیت ترور مریوان را بر عهده گرفت». 
  18. [خبرگزاری تیتر]. «گروگان‌گیری عوامل پژاک از کارگران یک مرغ‌داری». 
  19. [خبرگزاری فردا]. «توافق ایران و عراق برای حمله سپاه به پژاک». 
  20. [خبرگزاری ترند]. «ایران: ۵۰ عضو پژاک کشته شدند». 
  21. [خبرگزاری ترند]. «۵ سپاهی به همراه یک فرمانده در درگیری با پژاک کشته شدند». 
  22. [شهادت فرمانده توپخانه سپاه اصفهان http://www.mashreghnews.ir/fa/news/65790/شهادت-فرمانده-توپخانه-سپاه-اصفهان]
  23. [خبرگزاری مردمک]. «یک مقام ارشد نظامی ایران می‌گوید که عملیات تهاجمی علیه گروه شبه‌نظامی پژاک تا زمان استقرار دولت عراق و اقلیم کردستان در مرز دو کشور ادامه خواهد داشت». 
  24. [خبرگزاری مردم سالاری]. «کردستان عراق حمله پژاک به نیروهای ایرانی را محکوم کرد». 
  25. [خبرگزاری جهان نیوز]. «دور تازه عملیات سپاه برای انهدام کامل گروهک پژاک آغاز شد». 
  26. [خبرگزاری جهان نیوز]. «دور تازه عملیات سپاه برای انهدام کامل گروهک پژاک آغاز شد». 
  27. [خبرگزاری رادیوزمانه]. «هوشيار زيباری: ايران بمب‌باران مناطق کردنشین را متوقف کند». 
  28. [خبرگزاری رادیوزمانه]. «کشته شدن یک کودک ۱۲ ساله در ادامه گلوله‌باران مناطق مرزی کردستان عراق». 
  29. [خبرگزاری رادیوزمانه]. «کشته شدن یک کودک ۱۲ ساله در ادامه گلوله‌باران مناطق مرزی کردستان عراق». 
  30. [خبرگزاری رادیوزمانه]. «گردهمايی اعتراضی در شهر سليمانيه عليه حملات توپخانه‌ای ایران». 
  31. [خبرگزاری جهان نیوز]. «دور تازه عملیات سپاه برای انهدام کامل گروهک پژاک آغاز شد». 
  32. [خبرگزاری جهان نیوز]. «دور تازه عملیات سپاه برای انهدام کامل گروهک پژاک آغاز شد». 
  33. [خبرگزاری جهان نیوز]. «دور تازه عملیات سپاه برای انهدام کامل گروهک پژاک آغاز شد». 
  34. [خبرگزاری جهان نیوز]. «دور تازه عملیات سپاه برای انهدام کامل گروهک پژاک آغاز شد». 
  35. «سایت گروهك پژاك هک شد». خبرگزاری تابناک، ۶ آذرماه ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۵ دسامبر ۲۰۱۲.