پیروز مجتهدزاده

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از پيروز مجتهدزاده)
پرش به: ناوبری، جستجو
پیروز مجتهدزاده
زادروز ۲۰ بهمن ۱۳۲۴
شهرستان نور
محل زندگی نور، تهران، لندن
ملیت ایران ایرانی
پیشه جغرافی‌دان، محقق و کارشناس مسائل سیاسی
نقش‌های برجسته استاد جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک دانشگاه تربیت مدرس تهران
مشاور پژوهشی دانشگاه سازمان ملل متحد
مدیر عامل بنیاد پژوهشی یوروسویک (Urosevic Research Foundation) لندن
دین اسلام

پیروز مجتهدزاده، (زادروز: ۲۰ بهمن ۱۳۲۴ خورشیدی در شهرستان نور) جغرافیدان، محقق و کارشناس مسائل سیاسی اهل ایران است.

زندگی‌نامه[ویرایش]

دکتر پیروز مجتهدزاده در سال ۱۳۲۴ خورشیدی در شهرستان نور زاده شد، وی پس از گذراندن تحصیلات در نور و سپس در تهران، برای ادامه تحصیل به انگلستان رفت.

وی تحصیلات ابتدایی را از مدرسهٔ داریوش در زادگاهش شروع کرد. مدرسه‌ای که پدرش آن را افتتاح کرد و خود مدیر آن بود. پدرش تحصیل‌کرده مدرسه سپهسالار تهران در زمان مشروطیت بود.

پیروز مجتهدزاده تا کلاس یازده در نور ماند و چون آن جا مقطع دیپلم نداشت، با مساعدت پدر و به همراه برادرش در سال ۱۳۴۳ راهی تهران شد.

پیروز مجتهدزاده در سال ۱۳۴۴ در مدرسه پهلوی پیشین واقع در خیابان ری در رشته ادبی با معدل یازده دیپلم گرفت.

وی هم اکنون با سمت دانشیار در رشته جغرافیای سیاسی دانشگاه تربیت مدرس مشغول به تدریس است.[۱]

پیروز مجتهد زاده استاد جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک دانشگاه تربیت مدرس تهران، مشاور پژوهشی دانشگاه سازمان ملل متحد و مدیر عامل بنیاد پژوهشی یوروسویک (Urosevic Research Foundation) لندن است.[۲] از پیروز مجتهدزاده بیش از بیست عنوان کتاب به زبان‌های انگلیسی و فارسی منتشر شده‌است.

تحصیلات[ویرایش]

پیروز مجتهدزاده در سال ۱۳۵۰ از دانشگاه تهران فارغ‌التحصیل شد و دکتر عالی خانی، رییس دانشگاه برای تشویق او شرایط سفری به شیخ نشین‌های خلیج فارس را برایش فراهم کرد، چرا که برای او جالب بود که دانشجوی سال سوم کتاب جغرافیای تاریخی شیخ نشین‌های خلیج فارس را تألیف کند.[۳]

مجتهدزاده پس از فارغ‌التصیلی از دانشگاه تهران، برای ادامه تحصیل به دانشگاه لندن، دانشگاه منچستر و سپس به دانشگاه آکسفورد رفت. وی فوق لیسانس (M.A) در جغرافیای سیاسی را در دانشگاه منچستر بین سال‌های ۱۹۷۵ تا ۱۹۷۶ دریافت کرد.

دکتری (Ph.D.) را در گرایش جغرافیای سیاسی و ژئوپولیتیک در دانشگاه لندن بین سال‌های ۱۹۹۰ تا ۱۹۹۳ دریافت کرد. همچنین دکتری دیگرش را در جغرافیای سیاسی خلیج فارس در دانشگاه آکسفورد بین سال‌های ۱۹۷۶ تا ۱۹۷۹ دریافت نمود.

مسوولیت‌ها[ویرایش]

  • مدیر عامل بنیاد پژوهشی یوروسویک Urosevic Research Foundation لندن – از سال ۱۹۸۵ تاکنون.
  • استاد مدعو، دانشکده حقوق دانشگاه تهران – ۱۳۷۸ و ۱۳۷۹
  • استاد جغرافیای سیاسی و ژئوپولیتیک – دانشگاه تربیت مدرس – از سال ۱۳۷۹تا کنون.
  • پژوهشگر ارشد – مرکز مطالعات ژئوپولیتیک و مرزهای بین‌المللی دانشگاه لندنGRC/SOAS University of London - از سال ۱۹۸۶ تا ۲۰۰۲.
  • مشاور پژوهشی دانشگاه سازمان ملل متحد - United Nations Universityاز سال ۱۹۹۶ تا کنون.
  • مشاور موسسه پژوهشی مرزهای بین‌المللی لندن = MENAS ASSOCIATION

International Boundaries Consultants - از سال ۱۹۸۴ تا کنون.

  • تدریس به جای استادان و مدرسین در گروه جغرافیای دانشگاه لندن - از سال ۱۹۸۳ تا ۱۹۸۴
  • پژوهشگر گروه جغرافیای دانشگاه تهران - از سال ۱۳۵۱ تا ۱۳۵۲

عضویت در مجامع علمی[ویرایش]

  • عضو فرهنگستان زبان و ادب فارسی – تهران – از سال ۱۳۸۲
  • عضو هیات مدیره انجمن مطالعات ایران معاصر – در دانشگاه لندن.
  • عضو انستیتو بریتانیایی مطالعات ایرانی – بریتانیا، از سال ۱۹۹۳
  • عضو موسسه مطالعات آفریقا – دانشگاه تربیت مدرس تهران، از سال ۱۳۸۱

عضو فعال سازمان خلیج فارس (پرشن گلف آنلاین) و از افراد تاثیر گذار برای نام گذاری روز ملی خلیج فارس بوده‌است.

دفاع از نام خلیج فارس[ویرایش]

با توجه به تحریفی که از سوی رسانه‌های عربی و به ویژه بخش‌های انگلیسی آن‌ها در مورد نام خلیج فارس می‌شد و با توجه به قدمت و کاربرد مستمر تاریخی این نام در همه زبان‌ها و زمان هااز دوران باستان تا کنون، به منظور یادآوری اهمیت پاسداری و صیانت از این میراث کهن، مجتهد زاده به همراه طرف داران این نام اقدامات خود را جهت دفاع از آن از سال ۱۳۸۰ منسجم تر و متشکل تر کردند و راهکارهای حفاظت از نام خلیج فارس را در جلسات و سمینارهای متعدد به اطلاع مقامات دولتی ایران رساندند. از جمله در همایش سازمان نقشه برداری اردیبهشت ۱۳۸۲ و در اولین همایش بین‌المللی کارتوگرافی خلیج فارس در دانشگاه تهران خرداد ۱۳۸۳ و سپس در پرشن گلف آنلاین[۴] و سرانجام با نامه نگاری به مفامات ارشد این روند ادامه پیدا کرد.

رد کودتای ۲۸ مرداد و اتهام علیه مصدق[ویرایش]

مجتهدزاده در مصاحبه‌ای با روزنامه اعتماد، دکتر محمد مصدق را متهم کرد که با انحلال پارلمان، بریدن سر قوه قضائیه و اخراج فرمانده کل قوا به تمام معنا کودتا کرده است. وی در مورد خود کودتای ۲۸ مرداد چنین گفت:

آن چیزی که در ۲۸ مرداد اتفاق افتاد عبارت بود از ابلاغ عزل نخست وزیر دولت یاغی از سوی سلطنت، منتها چون حرکت ناگهانی بود و مصدق غافلگیر شد و از ارتش هم تنها سرهنگ نصیری بود با دو تا جیپ ارتشی که رفته بودند حکم را ابلاغ کنند که در نهایت مصدق همه را زندانی کرد آن وقت اینها می‌گویند کودتا همین است و بعد به دلیل حضور روزولت می‌گویند کودتای آمریکایی

همه این گفته‌ها در حالی است که مادلین آلبرایت وزیر خارجه اسبق آمریکا رسما به خاطر نقش دولت آمریکا در کودتای ۲۸ مرداد ابراز تاسف نمود.[۵]

انتقاد از امیرکبیر[ویرایش]

مجتهدزاده در مصاحبه‌ای با وبسایت خبرآنلاین، میرزا تقی خان امیرکبیر را «یکی از مشکل دارترین نخست وزیران ایران» نامید .[۶]

امیرکبیر یکی از مشکل‌دارترین نخست‌وزیران ایران بود. او تنها نخست‌وزیر قاجار است که به انگلیس مجوز داد تا گستردن بساط استعمار در جنوب خلیج فارس را ادامه داد، ولی در این تاریخ دویست ساله قهرمان مبارزه با انگلیس معرفی می‌شود.[۷]

«
»
مجتهدزاده (مصاحبه با خبرآنلاین)

این گفته‌ها با واکنش دکتر مجید تفرشی محقق و سندپژوه روبرو شد، وی گفته‌های مجتهدزاده درباره امیرکبیر را قصه‌هایی دانست که سند جدی برایشان موجود نیست و یا در عالم پژوهش تاریخی و مستندات آرشیوی قابل تایید نیستند.[۸]

نامه به ملک فهد[ویرایش]

در مراسم حج سال ۱۳۷۳(ه. ش) " فهد بن عبدالعزیز" پادشاه سعودی در سخنان خود از ایران خواست تا جزایر تنب و بوموسی را به امارات تحویل دهد! "کمیته دفاع از منافع ملی و تمامیت ارضی ایران" که پس از اظهارات ملک فهد، توسط گروهی از ایرانیان مقیم بریتانیا تأسیس گردید، طی نامه‌ای سرگشاده با امضای "پیروز مجتهدزاده" مدیرعامل این کمیته به شاه سعودی، سخنان فهد را به شدت محکوم کرد.

در بخشی از نامه مجتهد زاده به فهد آمده‌است: «... جزایر تنب و ابوموسی از آغاز تاریخ بشر متعلق به ایران بوده و هست و صدها سند معتبر ایرانی، عربی، انگلیسی و فرانسوی از قرون و اعصار گذشته از جمله نزدیک به سی نقشه رسمی و نیمه رسمی مربوط به سده‌های هجدهم و نوزدهم که از دولت بریتانیا در دست است، گویای این حقیقت بی چون و چرای تاریخی است... اعلیحضرتا، ملت ایران، چنان که در برابر ادعاهای سرزمینی عراق و جنگی که حکومت بغداد به پشتیبانی دولت شما و دیگر دولت‌ها به کشور ما تحمیل کرده بود، نشان داد، نسبت به تمامیت ارضی کشور خود سخت حساس است و جان بر کف در برابر مدعیان و پشتیبانان آنان ایستادگی و توطئه بر ضد تمامیت ارضی خود را خنثا خواهد کرد. ملت ایران هر گونه چشم داشت دیگران به سرزمین خود را سخت محکوم می‌کند و مسلح به سلاح ایمان به خدای بزرگ و میهن عزیزش به هیچ قدرتی در جهان اجازه نخواهد داد که تمامیت ارضی کشورش را مورد اهانت قراردهد». سخنان فهد نخستین و آخرین دخالت آشکار یک رئیس کشور در جهان، در مورد جزایر ایرانی تنب و بوموسی بود.[۹]

آثار و تالیفات به فارسی[ویرایش]

  • حاکمیت ایران بر جزایر تنب و ابوموسی Iran's Sovereignty over the Islands of Greater Tunb, Lesser Tunb and Abu Musa، انتشارات موسسه جغرافیایی و کارتوگرافی سحاب، تهران ۱۳۸۵.ISBN 964-6556-88-4
  • جغرافیای سیاسی و ژئوپولیتیک، انتشارات دانشگاه پیام نور، تهران، ۱۳۸۴
  • نام خلیج فارس در درازای تاریخ، نشر سایه روشن با همکاری مرکز مطالعات سپاه پاسداران، تهران. ۱۳۸۳
  • نامه‌هایی از ایران، انتشارات عطایی، تهران. ۱۳۸۳
  • جغرافیای سیاسی و سیاست جغرافیای، انتشارات سمت، تهران. ۱۳۸۲
  • امنیت و مسائل سرزمینی در خلیج فارس (جغرافیای سیاسی دریایی)، ترجمه امیر مسعود اجتهادی، انتشار دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی، تهران. ۱۳۸۰
  • خلیج فارس، کشورها و مرزها، انتشارات عطایی، تهران. ۱۳۷۹
  • ایده‌های ژئوپولیتیک و واقعیت‌های ایرانی، نشر نی، تهران. ۱۳۷۹
  • امیران مرزدار و مرزهای خاوری ایران، ترجمه حمید رضا ملک محمدی نوری، نشر شیرازه، تهران. ۱۳۷۸
  • جزایر تنب و ابوموسی، ترجمه حمید رضا ملک محمدی نوری، انتشار دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی، تهران. ۱۳۷۵
  • کشورها و مرزها در منطقه ژئوپولیتیک خلیج فارس، تنظیم و ترجمه حمید رضا ملک محمدی نوری، انتشار دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی، تهران. ۱۳۷۲
  • جغرافیای سیاسی تنگه هرمز، ترجمه محسن صغیرا، انتشارات صغیر، اصفهان. ۱۳۷۰
  • جغرافیای تاریخی خلیج فارس، انتشار دوم، لندن. ۱۳۶۶
  • جغرافیای تاریخی خلیج فارس، انتشارات دانشگاه تهران، تهران.۱۳۵۴
  • شهرستان نور، چاپخانه صبح امروز، تهران. ۱۳۵۲
  • شیخ نشین‌های خلیج فارس، انتشارات عطایی، تهران. ۱۳۴۹

آثار و تالیفات به انگلیسی[ویرایش]

  • Small Players of the Great Game, RoutledgeCurzon Publication, London – New York. 2004
  • Security and Territoriality in The Persian Gulf - A Maritime Political Geography, Curzon Press, London. 1999
  • The Amirs of Borderlands and Eastern Iranian Borders, Urosevic Research Foundation, London. 1996
  • The Islands of Tunb and Abu Musa, CNMES/SOAS Publication, London. 1995
  • The Changing World Order and the Geopolitical Regions of The Persian Gulf and Caspian - Central Asia, Urosevic Foundation, London. 1992
  • Political Geography of the Strait of Hormuz, CNMES/SOAS, University of London. 1991

آثار و تالیفات به عربی[ویرایش]

  • جزر طنب و ابوموسی = السعی الایرانیة عن سلام و التعاون فی الخلیج، ترجمه به عربی توسط استاذ محمد الناهض، انتشار دارالمنتظر، بیروت. ۲۰۰۰

نظارت بر پایان‌نامه یا کتاب[ویرایش]

  • ایشان بر تعدادی از پایان‌نامه‌های دانشجویان نظارت و یا استاد راهنما بوده‌است.
  • همچنین در تالیف تعدادی از کتابها[۱۰] نظارت داشته و دیباچه کتاب اسناد نام خلیج فارس را تدوین نموده‌اند این کتاب کاندیدای کتاب فصل و کاندیدای کتاب برتر اولین مسابقه تحت عنوان نیم قرن کتابهای خلیج فارس (۱۳۹۰) شناخته شد.

به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، هفت اثر به مرحله دوم داوری‌ها راه یافته‌اند.[۱۱] بنا بر اعلام دبیرخانه نخستین جایزه ملی خلیج فارس (۱۷فروردین ۱۳۹۰) کتاب‌های «خلیج فارس و نقش استراتژیک تنگه هرمز» نوشته محمدرضا حافظ نیا، «اسناد نام خلیج فارس، میراثی کهن و جاودان» نوشته محمد عجم،[۱۲] «خلیج فارس؛ کشورها و مرزها» نوشته پیروز مجتهدزاده،[۱۳] «کشورها و مرزها در منطقه» تالیف پیروز مجتهدزاده و ترجمه حمیدرضا ملک محمدی و کتاب «امنیت و مسایل سرزمینی در خلیج فارس» باز هم تالیف پیروز مجتهدزاده و ترجمه امیر مسعود اجتهادی به مرحله نهایی داوری‌ها راه یافتند.

در این جایزه، داوران به بررسی حدود ۸۰۰ عنوان تالیف و ترجمه در چهار گروه تاریخ، جغرافیا، شعر و داستان و پایان‌نامه پرداخته‌اند که از این میان ۲۵۰ عنوان پایان‌نامه بوده‌اند. در نهایت پیروز مجتهد زاده و حافظ نیا بطور مشترک برنده نهایی اولین جایزه ملی خلیج فارس شدند.

منابع[ویرایش]