پوکی

پوکی یا تخلخل (به انگلیسی: Porosity)‏ یکی از خصوصیات سنگ‌ها و خاک‌ها است که با $\phi$ نمایش داده می‌شود. پوکی نسبت فضای حفره‌ای^∗ یک سنگ (خاک) است به فضای کلی^∗ آن:

$\phi = \frac{V_V}{V_T}$

بنابراین پوکی عددی است بین صفر تا یک. همچنین با ضرب کردن این میزان در ۱۰۰ می‌توان آن را بصورت درصد نیز بیان کرد.

پوکی به عنوان یکی از ویژگی‌های سنگ نقش مهمی را در مطالعات زمین‌شناسی و همچنین شناسایی مخازن مواد آلی و آبی ایفا می‌کند.

برای نمونه در یک مخزن آبی، پوکی نشان‌دهنده حداکثر میزان آبی است که سنگ آن مخزن می‌تواند در خود نگه دارد.

بعضی سنگ‌ها همچون ماسه‌سنگ، پلمه‌سنگ و سنگ خارا به علت چینش مناسب ریزدانه‌ها پوکی پایینی دارند. به این نوع سنگ‌ها به اصطلاح سنگ‌های به‌هم‌فشرده گویند. سنگ‌هایی مانند سنگ آهک نیز معمولاً دارای پوکی بالا می‌باشد.

نسبت تخلخل:عبارت است از نسبت حجم منافذ یک توده سنگی به حجم کل توده سنگی مزبور که از نظر عددی از صفر تا یک در تغییر است.

e=Vv\Vs

یادداشت‌ها

1. ^ (void space)
2. ^ (bulk volume)

منابع

• ابوالفضل توفیقی. کتاب فرهنگ نفت و گاز. چاپ چاپ اول. تهران: انتشارات دانشگاه صنعتی امیرکبیر، ۱۳۷۰. 
• مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Porosity»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ‏۱۹ مهٔ ۲۰۰۷).