پونکسیون مفصلی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
پونکسیون مفصلی
تشخیص پزشکی
ICD-9-CM 81.91

پونکسیون مفصلی(به انگلیسی: Arthrocentesis) عبارتست از ورود به فضای داخل مفصلی با سوزن، و آنرا پونکسیون یا سوراخ کردن مفصل نام نهاده‌اند. معادل‌های آنرا می‌توان آرتروسنتز، تزریق مفصلی و آسپیراسیون مفصلی دانست و نباید آنرا با آرتروسکپی که روش جراحی دیگری است اشتباه گرفت.

پونکسیون مفصل بطور عمده به دو هدف انجام می‌شود:اقدام تشخیصی و درمانی. [۱] [۲]

پاتوفیزیولوژی[ویرایش]

مفصل‌ها بخصوص مفصل سینوویال دارای یک لایه بافت همبندی با سلولهای ترشحی است این سلولها بطور مرتب مایع مفصلی را ترشح و سپس جذب نموده و به تغذیه غضروف مفصلی کمک می‌کنند. برای بررسی مایع مفصلی و بیماری‌های بافت سینوویوم و غضروف در پاره‌ای از مواقع لازم می‌آید از آنها نمونه برداری شود.

موارد استفاده[ویرایش]

پونکسیون مفصل برای موارد تشخیصی و یا درمانی انجام می‌شود.[۳]

اقدام تشخیصی[ویرایش]

  • آزمایش مایع مفصلی. وقتی علائم بالینی دیگر تشخیص را مسلم نمی‌کند، لازم است جهت تشخیص احتمال عفونت و نیز بیماری‌های رماتیسمی و نقرس، پونکسیون مفصل انجام شود.
  • بافت‌برداری. در پاره‌ای از مواقع برای اثبات بیماری‌های مفصل، مانند بیماری‌های رماتیسمی و یا تومورها پونکسیون لازم می‌گردد. در این روش، پونکسیون از طریق سوزن‌های مخصوص بافت‌برداری انجام می‌شود.[۴][۲]

اقدام درمانی[ویرایش]

  • تخلیه مایع و خون. خارج کردن خونریزی‌ها و آب‌آوردگی‌های مفصلی از طریق پونکسیون، از اقدامات درمانی است زیرا ترشح بیش از حد مایع مفصلی که در اثر تحریک سینوویوم بوجود آمده و نیز خونریزی‌های داخل مفصل باعث اختلال تغذیه غضروف می‌شوند.
  • تزریق کورتیکواستروئیدها. تزریق داخل مفصلی انواع کورتیکواستروئیدها بطور وسیعی در بیماری‌های التهابی مفصل مثل آرتریت روماتوئید کاربرد دارد. این تزریق برای کاهش التهاب مفصل و کاهش تورم ودرد بیمار مفید است. در آرتروز اولیه نیز در پاره‌ای از مواقع که التهاب و تورم مفصل شدید است، استفاده می‌شود ولی باید توجه داشت که تزریق مکرر آن در مفصل باعث تخریب تدریجی غضروف باقی مانده می‌شود و این موضوع در مطالعات حیوانی اثبات شده است و در هر صورت با فاصله کمتر از سه ماه نباید تزریق گردد. [۵]
  • تزریق هیالورونان. تزریق داخل مفصلی ترکیبات اسید هیالورونیک در آرتروز انجام می‌شود. کارآزمایی‌های بالینی نتایج مشخصی بدست نداده است و در بعضی از مطالعات اثرات درمانی آن شبیه به استفاده از کورتیکواستروئیدها بوده.[۶]
  • پی آر پی. تزریق پلاسمای غنی از پلاکت از روشهای دیگری است که بوسیله پونکسیون مفصل می‌توان به کار بست. دربیماران دچار آرتروز، خون سانتریفیوژ شده بیمار را به مفصل تزریق می‌کنند. تاکنون در مطالعات مبتنی بر شواهد مفید بودن آن اثبات نشده است.[۷]
  • سایر داروها. در بعضی مداخله‌های درمانی داروها را مستقیماً وارد مفصل می‌کنند، در این مداخلات سوزن وارد فضای مفصلی شده و دارو تزریق می‌گردد. بطور مثال در دردهایی که علت آن آزردگی مفاصل بین مهره‌ای پشتی است پزشک بکمک فلوروسکپی سوزن را وارد کرده و داروی بی حس کننده را تزریق می‌نماید.[۸][۹]

.[۲]

روش[ویرایش]

پونکسیون مفصل یک مداخله جراحی بحساب می‌آید و کلیه مقررات و دستورالعمل‌های جراحی بخصوص رعایت شرایط سترونی الزامی است و پونکسیون توسط پزشک و یا پرستار تعلیم دیده انجام می‌گردد. برای هر مفصل ورودی‌های بخصوصی وجود دارد که پزشک با آنها آشنا است.[۲][۸]

عوارض[ویرایش]

عارضه مهم و عمده پونکسیون مفصلی امکان آلودگی و عفونت است. هرچند احتمال آن کم است ولی نیازمند رعایت دقیق شرایط سترونی در حین تزریق است. برجسب گزارش‌های مختلف، احتمال وقوع آن یک مورد در هر ۵۰۰۰۰ تزریق می‌باشد.[۵]

همچنین ببینید[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «Joint aspiration or injection in adults: Technique and indications». UpToDate. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ Mackie، John William. «Joint Aspiration: Arthrocentesis». بازبینی‌شده در ۹ مه ۲۰۱۴. 
  3. «Joint Injection and Aspiration». Patient.co.uk. بازبینی‌شده در ۹ مه ۲۰۱۴. 
  4. Fields، Theodore R. «Arthrocentesis, Intraarticular Injection and Synovial Fluid Analysis». HFSS. 
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ William Lavelle. «Intra-Articular Injections». Anesthesiology Clinic. 
  6. Colen S. «Hyaluronic acid for the treatment of osteoarthritis in all joints except the knee: what is the current evidence?». PubMed، 2012. 
  7. Sheth U. «Efficacy of autologous platelet-rich plasma use for orthopaedic indications: a meta-analysis.». PubMed، Feb 2012. 
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ [http://ccjm.org/content/73/10/897.full.pdf «Intra-articular injections for osteoarthritis of the knee»]. Cleveland Clinic Journal of Medicine، ۲۰۰۶. 
  9. «Non-Surgical Treatments For Spinal Disorders». UCSF.