پولیس ملی افغانستان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از پلیس ملی افغانستان)
پرش به: ناوبری، جستجو

پولیس ملی افغانستان نیروی پلیس غیرنظامی افغانستان است. همانند دیگر نیروهای پولیس دنیا، مسئولیت این نیرو فعالیت‌های ضدتروریستی، امور امنیتی، مبارزه با قاچاق و جرم و همچنین کنترل ترافیک می‌باشد. پولیس افغانستان زیر نظارت وزارت امور داخله این کشور است.[۱][۲]

تاریخچه[ویرایش]

در افغانستان کلمه پولیس اولین مرتبه در سال ۱۳۱۵ هـ. ش در عنوان مکانی به نام تعلیم‌گاه پولیس استفاده شد. این مکان آموزشی در منطقه مهتاب قلعه کابل (نزدیک پل سوخته) تاسیس شده بود و در آن استادان آلمانی مسئولیت پیشبرد تعلیمات نیروهای پولیس را به عهده داشتند. در زمان سلطنت شاه امان‌الله خان و پیش از آن این نیروها که پولیس نامیده شدند، امنیه نام داشتند. فارغین این تعلیم‌گاه پس از ۹ ماه تا یک سال تعلیم دیدن لقب «صوبه دار» می‌گرفتند و فرماندهی/قوماندانی آن نیروها نیز «کوتوالی» نامیده می‌شد.[۳]

کوتوال‌ها که تحت نظر والی/استاندار فعالیت می‌کردند، سرانجام و با تعلیم دیدن تعداد زیادی از افراد، تشکلی با نام «ریاست امنیه» در چارچوب وزارت امور داخله ایجاد گردید که از سال ۱۳۲۱ تا ۱۳۲۶ هـ. ش تحت همین نام فعالیت می‌کرد.[۴]

در سال ۱۳۲۶ «ریاست امنیه» به «قوماندانی عمومی پولیس و ژاندارم» تغییر نام داد که بر اساس آن مسائل و موضوعات امنیتی داخل کشور شامل شهرها و محلات را پولیس و وظایف تامین امنیت سرحدات را ژاندارم بر عهده داشت.

پیش از ۱۳۲۶ اکثر افسران واجد شرایط «حربی شونحی» و «حربی پوهنتون» نیز در تعلیم‌گاه‌های پولیس برای مدتی فعالیت آموزش می‌دیدند و به عنوان موظفین پولیس گماشته می‌شدند. تا اینکه «آکادمی پولیس» در منطقه افشار شهر کابل با هدف آموزش و تربیت بهتر پولیس ایجاد گردید.[۵]

در سال ۱۳۵۲ هـ. ش و در زمان ریاست جمهوری محمد داود خان بعضی از قوانین آموزشی پولیس افغانستان تغییر کرد. در این دوره یونیفورم پولیس به رنگ فولادی تیره و کرتی/کت آن بدون کمربند بود. جنرال‌ها تنها کلاه و پطلون/شلواری به رنگ سیاه و کرتی/کتی به رنگ فولادی به تن داشتند که با فورم و نشان‌های جداگانه از یکدیگر متمایز بودند. در این دوره پولیس تحت امر فرماندهی/قوماندانی پولیس و ژاندارم فعالیت می‌کرد. همچنین در این دوره مهم‌ترین بخش‌های پولیس عبارت بودند از «آمریت‌های عمومی امنیت»، «ترافیک»، «پاسپورت»، «سرحدی»، «پیژنتون»، «تخنیک»، «مخابره»، «محبوسین»، «حرکات»، «جنایی» و «استخابارات».[۶]

پس از ۷ ثور/اردیبهشت ۱۳۵۷ هـ. ش اسم پولیس به «حارندوی» تغییر کرد گردید که دارای بخش‌های تعلیمی پولیس امنی، جنایی، سرحدی، ترافیک و پوهنحی سیاسی بود. نشان‌ها و فورم‌ها بدون تغییر باقی ماند و تنها نشان کلان و رنگ لباس تغییر یافت.[۷]

قوماندانی/فرماندهی پولیس و ژاندارم در ۶ جدی/دی ۱۳۵۸ جای خود را به معینیت/معاونت امور امنیتی داد و در سال ۱۳۶۹ این پست به معاونیت اول وزارت امور داخله تغییر یافت.

در میزان/مهر ۱۳۷۱ «حارندوی» جای خود را دوباره بازیافت و به پولیس تغییر نام یافت که در رأس آن قوماندانی/فرماندهی عمومی پولیس و ژاندارم قرار داشت.

وزارت امور داخله و پولیس همانند دیگر نهادهای دولتی افغانستان در جریان جنگ‌های داخلی از هم پاشید. اما پولیس مجدداً و پس از فروپاشی حکومت طالبان با کمک‌های بین‌المللی تشکیل شد که بازهم همانند گذشته مدتی را تحت عنوان قوماندانی/فرماندهی پولیس و ژاندارم فعالیت کرد که بعدها به معاونت اول و سپس در سال ۱۳۸۸ به معاونت ارشد امور امنیتی ارتقا یافت.

پی‌نوشت‌ها[ویرایش]