پلک زدن

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
نمونه‌ای از پلک زدن چشم انسان (حرکت آهسته)

پلک زدن یک عمل سریع به هم خورن چشمان است. عمل پلک زدن از این جهت برای چشم ضروری است که باعث پخش شدن اشک در چشم و عبور ان از روی قرنیه و از بین بردن عفونتهای احتمالی می‌شود. به صورت متوسط عمل پلک زدن حدود 300 تا 400 میلی ثانیه به طول می انجامد. این سرعت تحت عواملی چون وارد شدن یک شی ریز خارجی مثل ریزه چوب، ضربات وارد شده به چشم، مصرف دارو و عفونت تغییر می‌کند. هر فرد تقریباً در هر 2 تا 10 ثانیه یک بار پلک می‌زند. نرخ و میزان پلک زدن توسط "blinking center" تعیین شده اما همچنان این میزان تحت عواملی دیگر تغییر پیدا می‌کند.چشمک زدن وقتی است که یک حیوان (معمولاً انسان) تصمیم می‌گیرد که تنها یک چشم خود را باز و بسته کند و از ان برای نوعی علامات اجتماعی (استفاده از بدن برای رساندن موضوعی)استفاده کند . به هر حال، این موضوع فقط مختص انسان نمی‌باشد و بعضی حیوانات (به عنوان مثال، لاک پشت و هَمستِر) نیز هنگام پلک زدن از چشمهای خود به صورت مستقل استفاده می‌کنند بدین معنی که در هنگامیکه یک چشم باز است چشم دیگر را بسته و برای بار دوم بالعکس عمل می‌کنند.

عمل و آناتومی پلک زدن[ویرایش]

پلک زدن با پخش کردن اشک و نرم کردن و به نوعی روغن کاری نمودن چشمه‌های ایجاد اشک در چشم باعث مرطوب نگه داشتن چشم می‌شود. پلکهای چشم با روی هم امدن باعث نوعی ساکشن در چشم شده که از مجاری اشک به کل کره چشم به جلوگیری از خشک شدن چشم کمک می‌کنند.

پلک زدن همچنین چشم را ازگرفتن عفونت حفظ می‌کنند. مژه‌ها موهایی هستند که به بالا و پایین پلکها متصل هستند و یک خط محافظتی در مقابل گرد و غبار و نظیر آنها ایجاد می‌کنند.مژه‌ها بیشتر عفونتها را قبل از اینکه عفونتی به چشم برسد گرفته و از رسیدن آنها به کره چشم جلوگیری می‌کنند. بنابراین با پلک زدن چشمان شما از مژه‌ها به عنوان سلاح دفاعی برای جلوگیری از ورود بسیاری عفونتها به چشم استفاده می‌کند. هزاران ماهیچه در چشم برای کنترل عملکرد پلک زدن وجود دارد. مهمترین و اصلی‌ترین ماهیچه‌ها که در پلک بالایی کنترل باز و بسته شدن چشم را به عهده دارند عضله اوربیکولاریس اکولی (orbicularis oculi) و عضله بالا برنده پلک فوقانی (levator palpebrae superioris muscle ) نامیده می‌شوند. ماهیچه اوربیکولاریس اکولی چشم را می‌بندد و برای باز شدن پلک ، ماهیچه levator palpebrae و ماهیچه مولر منقیض می‌شوند. ماهیچه مولر Müller (یا superior palpebral) در پلک بالایی و ماهیچه inferior palpebral در پلک پایینی مسئولیت بزرگ کردن چشم را به عهده دارند. این ماهیچه‌ها نه تنها نقشی حیاتی در پلک زدن چشم دارند بلکه در عواملی مثل چشمک زدن یا با چشم نیمه بازبودن یا چپ کردن چشم دخیل هستند.

پلک زدن در زندگی روزمره[ویرایش]

کودکان:[ویرایش]

میزان پلک زدن کودکان با بزرگسالان متفاوت است. در واقع کودکان به صورت متوسط در هر دقیقه یک یا دو بار پلک می‌زنند. دلیلی که این میزان با میزان پلک زدن بزرگسالان متفاوت است هنوز شناخته نشده، اما بسیاری بر این معتقدند که کودکان به این میزان رطوبت چشمی به اندازه بزرگسالان نیاز ندارند چون پلک انها در مقایسه با اندازه پلک ادمهای بزرگ باز نشده است. به علاوه، کودکان در طول ماههای اول از زندگی تولید اشک ندارند. بچه‌ها همچنین بیش از بزرگسالان در طول شبانه روز می خوابند و همانطور که پیش تر بحث شد چشمهای باز در معرض خطر بیشتر پلک می‌زنند. به هر حال در طول مدت زمان بچگی این میزان افزایش می‌یابد و در سن بلوغ این میزان پلک زدن به اندازه بزرگسالان می‌رسد.

بزرگسالان:[ویرایش]

زنان و مردان درمیزان پلک زدن با یکدیگر فرق چندانی ندارند. به صورت متوسط در شرایط آزمایشگاهی برآورد شده که بزرگسالان در هر دقیقه 10 بار پلک می‌زنند. ولی هنگامیکه چشمان روی جسم برای مدت زمان طولانی فوکوس می‌کند، مثل زمان خواندن و مطالعه، میزان پلک زدن به 3 یا 4 بار در هر دقیقه کاهش می‌یابد.دلیل عمده خشک شدن چشمها و خستگی انها هنگام مطالعه میزان کم آب شدن آنها می‌باشد. پلک زدن می‌تواند برای تشخیص بعضی بیماریها به کار رود. به طور مثال: بیش از اندازه بودن میزان پلک زدن یکی از علایم سکته یا اختلالات سیستمهای عصبی می‌باشد. میزان کم بودن پلک زدن می‌تواند نشان دهنده اختلال پارکینسون باشد. بیماران پارکینسون نوعی نگاه خیره کننده بدون پلک زدن دارند که این بسیار معروف است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پلک

منبع[ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «BLINK»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد. (بازیابی در ۱۸ مهٔ ۲۰۰۸).