پلسیوسور

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
پلسیوسور
محدوده زمانی: ژوراسیک پیشین - کرتاسه پسین
پلسیوسور.
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: سوسماریان
بالاراسته: سوسماربالان[۱]
راسته: نزدیک‌سوسماران[۲]
زیرراسته: نزدیک‌سوسماریان[۳]
خانواده

الاسموسائورید
کریپتپکلیدیدیا
الاسموسائورید
پلسیوسائورید
Polycotylidae

پلسیوسور (به انگلیسی: Plesiosaurs) خزندگان آبزی و گوشتخواری بودند[۴] که در شروع دورهٔ ژوراسیک پدیدار شدند و تا نایابی K - T آخر دورهٔ کِرِتاسه تکامل پیدا کردند.[۵]

نام پلسیوسور هم برای پلسیوسورهای واقعی (زیرراستهٔ نزدیک‌سوسماریان) و هم برای گروه پلسیوسورها (نزدیک‌سوسماران) به کار می‌رود. پلسیوسورهای واقعی شامل دو دستهٔ گردن‌دراز (elasmosaurs) و گردن‌کوتاه (polycotylid) می‌شوند. پلسیوسور گونه‌های زیادی بودند اما به وسعت الاسموسورها[۶] نبودند.[۵]

فسیل پلسیوسور اولین بار در انگلستان توسط ماری آنینگ[۷] در سال ۲۰۰۵ کشف شد. پلسیوسور در اندازه‌های گوناگونی بین ۳ متر تا ۲۰ متر وجود داشتند.[۵] یک نمونه فسیل پلسیوسور در ایران شامل چند مهره و دنده، میان آمـونیت در ارتفـاعـات کلات شمال مشهد کشف شده‌است.[۸][۹]

پلسیوسور بعلاوه گروه‌های گوناگونی از خزندگان آبزی همچون دایناسور ماهی‌وار (ایکتیوسورپتروسور٬ موساسور دایناسور نیستند.[۱۰][۱۱][۵]

واژه‌شناسی[ویرایش]

واژهٔ پلسیوسور از ترکیب واژه‌های یونانی plesios/πλησιος به معنی نزدیک و sauros/σαυρος به معنی مارمولک گرفته شده است.[۵]

گونه‌ها[۱۲][۱۳][۱۴][ویرایش]

اوموناسارئوس از استرالیا
  • اوموناسارئوس[۱۵] : در دوران ژوراسیک به عنوان "قاتلین نهنگ‌ها" شناخته می‌شدند؛ آن‌ها را می‌توان از جثه کوچکشان که طولش کمتر از ۲٬۵ متر است و نیز سه برآمدگی تاج مانند در جمجمه شناسایی نمود. ودارای یک بدن جم و جور با چهار باله شنا، یک گردن بلند، یک سر کوچک و دمی کوتاه مانند خوک آبی بودند
  • اوپالیونکتس[۱۶] : به معنی شناگرهای آنداموکا (Andamooka شهری دور افتاده در جنوب استرالیا) با جثه بزرگتر، با طولی در حدود شش متر و مجموعه دندان‌هایی سوزنی شکل برای به دام انداختن ماهی‌های کوچک.
پلسیوسوروس
  • پلسیوسوروس: این جانور ۳ تا ۵ متری که در دوره ژوراسیک پیشین می‌زیسته‌است از سر کوچک، گردن بلند و باریک و بدن پهن لاک‌پشت مانندش، دم کوتاه و دو جفت باله بزرگ و عریضش از بقیه شناخته می‌شود.در اقیانوس‌ها می‌زیسته‌است و از ماهی و دیگر جانوران دریایی تغذیه می‌نموده‌است.

طبقه‌بندی[۱۷][ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. Sauropterygia
  2. Plesiosauria
  3. Plesiosauroidea
  4. Snake drawn thru turtle
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ ۵٫۳ ۵٫۴ «پلسیوسور»(انگلیسی)‎. ویکی‌پدیای انگلیسی. بازبینی‌شده در ۱ دسامبر ۲۰۰۸. 
  6. Elasmosaurus
  7. Mary Anning
  8. «کشف فسيل دايناسور در ايران»(فارسی)‎. جام‌جم آنلاین. بازبینی‌شده در ۱ دسامبر ۲۰۰۸. 
  9. «کشف فسیل دایناسور در ایران»(فارسی)‎. همشری آنلاین. بازبینی‌شده در ۱ دسامبر ۲۰۰۸. 
  10. «ده افسانه درباره دایناسورها»(فارسی)‎. آفتاب. بازبینی‌شده در ۱ دسامبر ۲۰۰۸. 
  11. «تشخيص يك دايناسور»(فارسی)‎. مفاهيم. بازبینی‌شده در ۱ دسامبر ۲۰۰۸. 
  12. «کشف دو گونه جدید از خزندگان»(فارسی)‎. فریا. بازبینی‌شده در ۱ دسامبر ۲۰۰۸. 
  13. «كشف فسيل دو گونه قديمي از خزندگان در استراليا»(فارسی)‎. persiangeo. بازبینی‌شده در ۱ دسامبر ۲۰۰۸. 
  14. «استرالیا: خزندگان و یخهای دوران ژوراسیک در جنوب استرالیا»(فارسی)‎. PersianOz. بازبینی‌شده در ۱ دسامبر ۲۰۰۸. 
  15. Umoonasaurus
  16. Opallionectes
  17. «Plesiosaur#Taxonomy»(انگلیسی)‎. ویکی‌پدیای انگلیسی. بازبینی‌شده در ۱ دسامبر ۲۰۰۸. 

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]