پزشکی مبتنی بر شواهد

پزشکی مبتنی بر شواهد (به انگلیسی: Evidence Based Medicine) که به اختصار EBM گفته می‌شود، مصداق تفکر منتقدانه در عرصه پزشکی است.

این علم می‌کوشد زبانی علمی و مشترک برای پزشکان به‌وجود آورد و از تلفیقی بین بهترین دانش موجود (شاهد یا Evidence) با تجربه بالینی و ارزش‌های بیمار استفاده می‌کند که بر سه پایه قرار دارد:

• شواهد که بهترین دانش موجود هستند عبارتند از تحقیقات بالینی رایج که جهت تعیین درستی و دقت تست‌های تشخیصی، اندازه‌گیری میزان تاثیر رژیم‌های درمانی، و مانند آن انجام می‌شود..

شواهد جدید حاصل از تحقیقات بالینی، تست‌های تشخیصی و درمان‌های قبلی را باطل کرده و آنها را با شواهد جدید دقیق‌تر و قابل اعتمادتر جایگزین می‌کنند..

• مهارت بالینی پزشک، تخصص و قدرت تشخیص سریع علائم بیماری، خطرات و فواید تداخل‌های احتمالی، ارزش‌های فردی و انتظارات بیمار که مستقیما مربوط به پزشک و تجربیات بالینی او می‌شود.

• ارزش‌های بیمار، که شامل ترجیح‌ها، نگرانی‌ها و توقع‌های ویژه هر بیمار می‌شود که از نظر بالینی مهم هستند و لازم است پزشک هنگام تصمیم گیری بالینی آنها را در نظر بگیرد.

تاریخچه

روش پزشکی مبتنی بر شواهد اولین بار پس از انقلاب فرانسه در پاریس استفاده شده‌است. به اعتقاد برخی از محققان در طب سنتی چین نیز ریشه‌های آن دیده می‌شود.

اصطلاح امروزی EBM در سال ۱۹۹۲ توسط اپیدمیولوژیست کانادایی گوردون گایات (Gordon Guyatt) و همکارانش از دانشگاه مک مستر کانادا مطرح شد.

شواهد علمی در مقابل تجربه بکار می‌رود که خوب است پزشک به جای اینکه به تجربیات خودش تکیه کند به نتایج حاصل از پژوهش‌ها توجه کند.

منابع

• وبگاه پزشکی مبتنی بر شواهد دانشگاه علوم پزشکی تهران