پزشکی مبتنی بر شواهد

پزشکی مبتنی بر شواهد (به انگلیسی: Evidence Based Medicine)‏ که به اختصار EBM گفته می‌شود. می‌کوشد زبانی علمی و مشترک برای پزشکان به‌وجود آورد و از تلفیقی بین بهترین دانش موجود (شاهد یا Evidence) با تجربه بالینی و ارزش‌های بیمار استفاده می‌کند.

روش

اصول اولیه پزشکی مبتنی بر شواهد، بر سه پایه قرار دارد:

• شواهد که بهترین دانش موجود هستند عبارتند از تحقیقات بالینی رایج که جهت تعیین درستی و دقت تست‌های تشخیصی، اندازه‌گیری میزان تاثیر رژیم‌های درمانی، و مانند آن انجام می‌شود..

شواهد جدید حاصل از تحقیقات بالینی، تست‌های تشخیصی و درمان‌های قبلی را باطل کرده و آنها را با شواهد جدید دقیق‌تر و قابل اعتمادتر جایگزین می‌کنند..

• مهارت بالینی پزشک، تخصص و قدرت تشخیص سریع علائم بیماری، خطرات و فواید تداخل‌های احتمالی، ارزش‌های فردی و انتظارات بیمار که مستقیما مربوط به پزشک و تجربیات بالینی او می‌شود.
• ارزش‌های بیمار، که شامل ترجیح‌ها، نگرانی‌ها و توقع‌های ویژه هر بیمار می‌شود که از نظر بالینی مهم هستند و لازم است پزشک هنگام تصمیم گیری بالینی آنها را در نظر بگیرد.

تاریخچه

روش پزشکی مبتنی بر شواهد اولین بار پس از انقلاب فرانسه در پاریس استفاده شده‌است. به اعتقاد برخی از محققان در طب سنتی چین نیز ریشه‌های آن دیده می‌شود.

اصطلاح امروزی EBM در سال ۱۹۹۲ توسط اپیدمیولوژیست کانادایی گوردون گایات (Gordon Guyatt) و همکارانش از دانشگاه مک مستر کانادا مطرح شد.

شواهد علمی در مقابل تجربه بکار می‌رود که خوب است پزشک به جای اینکه فقط به تجربیات خودش تکیه کند به نتایج حاصل از پژوهش‌ها توجه نماید.

مسیر پنجگانه

هراقدام و مطالعه پزشکی مبتنی بر شواهد از ۵ مرحله زیر عبور میکند:

• تبدیل مشکل بیمار به یک سؤال فرموله شده.
• جستجو در منابع معتبر برای یافتن بهترین جواب.
• ارزیابی دقیق و اعتبارسنجی آن منابع یافته شده.
• اِعمال و بکارگیری اطلاعات ارزیابی شده.
• مطالعه و ارزیابی مفید بودن اقدامات..

پیوند به بیرون

• انتشارات دانشگاه اکسفورد. «مرکز مطالعات EBM». بازبینی‌شده در ۸ ژوئن ۲۰۱۲. 
• مؤسسه تحقیقات بهداشتی کانادا. «KT Clearinghouse». بازبینی‌شده در ۸ ژوئن ۲۰۱۲. 
• The Cochrane Collaboration. «Reviews». بازبینی‌شده در ۸ ژوئن ۲۰۱۲. 

منابع

• وبگاه پزشکی مبتنی بر شواهد دانشگاه علوم پزشکی تهران