پری بلنده

سکینه قاسمی
تصویر سکینه قاسمی منتشر شده در روزنامهٔ کیهان مورخ ۲۱ تیر ۱۳۵۸
زادروز	نامعلوم قزوین
درگذشت	۲۱ تیر ۱۳۵۸ تهران
آرامگاه	بهشت زهرا
ملیت	ایرانی
نام‌های دیگر	پری بلنده
پیشه	روسپی‌گری

سَکینه قاسمی مشهور به پری بلنده، روسپی ایرانی بود که پس از انقلاب ایران در سال ۱۳۵۷ در ایران، در ۲۱ تیر ۱۳۵۸ به اتهام فساد فی‌الارض، اعدام شد. شهرت وی تا بدانجاست که در فرهنگ عامه و ادبیات معاصر راه یافته است.

زندگی

اطلاعات دقیقی از زندگی او در دسترس نیست. طبق بعضی از منابع متولد قزوین بود و در محلهٔ شهرنو در تهران روسپی‌گری می‌کرد. پس از انقلاب ۵۷ در ایران و با منحل شدن خانه‌های روسپی‌گری در محله شهرنو و دستگیری بعضی از تن‌فروشان، به جرم دایر کردن روسپی‌خانه و تن‌فروشی، در دادگاه انقلاب محاکمه و به حکم قاضی شرع، به اعدام محکوم شد. وی با اداره تشریفات نخست وزیری و وزارت امور خارجه رژیم شاهنشاهی همکاری داشت. رقیب اصلی وی پری سیاه صاحب شش فاحشه خانه بود. طبق گزارش‌های رسمی در ساعت ۱ بامداد روز ۲۱ تیر ۱۳۵۸ تیرباران شد.

زندان قبل از انقلاب

طبق آن چه در خاطرات زندانیان سیاسی قبل از انقلاب منتشر شده است. پری بلنده در بین سال‌های ۱۳۵۰ تا ۱۳۵۲ در زندان قصر در بخش جنحه و جنایی بوده است. عاطفه جعفری که عضو چریک‌های فدایی خلق ایران بود و در خانهٔ تیمی دستگیر شده بود در خاطرات زندان‌اش می‌نویسد:

«زن‌های عادی... یک بار که با خانم دکترِ زندان بگومگو داشتند و معترض بودند که به اندازهٔ کافی داروی مُسکن نمی‌دهد و به آن‌ها نمی‌رسد، در میان فحش‌های رکیک یک‌باره پری بلنده فریاد زد «خوبه ما هم مثل سیاسیا (سیاسی ها) عکسِ شاه رو لوله کنیم و بچپونیم تو... تا به ما هم مثل اونا برسین؟» پری بلنده زیبا و با دل و جرات و آدم قابلِ اعتمادی بود. شنیدم در جمهوری اسلامی او و چند زنِ دیگر را به جرم روسپی‌گری در ملاء عام اعدام کرده‌اند.»

روزنامه کیهان

روزنامه کیهان مورخ ۲۱ تیر ۱۳۵۸.

روزنامهٔ کیهان پنج‌شنبه ۲۱ تیر ۱۳۵۸ در تیتر درشتی نوشته‌است: «بحکم دادگاه انقلاب اسلامی ۳ زن و ۴ مرد تیرباران شدند» در تیتر کوچک‌تر این خبر آمده‌است: «اسامی زنان اعدام شده: پری بلنده، ثریا ترکه و اشرف چهارچشم بود» عکسی از پری بلنده با چادر زیر این خبر چاپ شده‌است. در صفحهٔ دوم ستون پنج شرح کامل‌تری آمده‌است و بخشی از حکم دادگاه هم نوشته شده‌است.

دادگاه

هیچ اطلاع یا گزارشی در مورد چگونگی محاکمه و دفاعیات متهم و نحوهٔ بازداشت ارائه نشده‌است در گزارش روزنامهٔ کیهان که تنها منبع رسمی موجود است صرفا بخشی از رای صادره آمده‌است.

رای صادره

طبق گزارش روزنامه کیهان صدور حکم در شعبه اول دادگاه انقلاب اسلامی تهران پس از چندین جلسهٔ رسیدگی سری به پرونده صورت گرفته‌است. بخشی از حکم صادره در این گزارش آمده‌است: «... بجرم یک عمر فحشا و فساد و خرید و فروش دختران خردسال و زنان گول‌خورده و اغفال شده و دائر کردن مراکز فحشا و عشرت‌کده‌های مختلف که موجب انحراف نسل جوان این مملکت گردیده‌اید مفسدفی‌الارض شناخته شده به اعدام محکوم می‌گردید...»

نحوه اعدام

قطعه ۴۱ بهشت زهرا ۱۹ بهمن ۱۳۸۶.

طبق گزارش روزنامهٔ کیهان چهار متهم از جمله سکینه قاسمی در ساعت یک بامداد ۲۱ تیر ۱۳۵۸ اعدام شده‌اند. در گزارش خبرنگار روزنامهٔ کیهان محل و نحوهٔ اعدام ذکر نشده‌است. در تیتر خبر نوع اعدام تیرباران ذکر شده‌است اما از محل اعدام هیچ خبری ارائه نشده‌است. طبق بعضی گزارش‌های غیر رسمی سکینه قاسمی جلوی کافهٔ شکوفه‌نو به دار آویخته شده‌است.

وی در همان روز اعدام به تاریخ ۲۱ تیر ۱۳۵۸ در گورستان بهشت زهرا خاک شد. جسد وی در «قطعه ۴۱، ردیف ۸۷، قبر ۳۵» مدفون شده است.

عفو بین‌الملل

قطعه ۴۱ محدودهٔ آثار به‌جا مانده از قبر سکینه قاسمی در بهشت زهرا. ۱۹ بهمن ۱۳۸۶.

نام سکینه قاسمی در بین ۴۳۸ نفری است که اعدامشان در گزارش اسفند ۱۳۵۸ سازمان عفو بین‌الملل اعلام شده‌است.

ادبیات

«پری بلنده» در زبان عامیانه و روزمره و حتا ادبیات معاصر راه یافته‌است. برای نمونه در رمانی از هوشنگ گلشیری، در ولایت هوا، می‌خوانیم:«پری بلنده چه تن و بدنی داشت. پشت به او استکان را می‌گذاشت روی پیشانیش و ریزریز چینهای دامنش را می‌لرزاند و دستهایش را در هوا می‌چرخاند و کمرش را رو به او خم می‌کرد و حلقه به حلقهٔ موهایش می‌آمد پایین تا پیشانیش می‌رسید به جلو سینهٔ میرزا.» یا در نمایش‌نامهٔ هاملت با سالاد فصل نوشتهٔ اکبر رادی نام یکی از شخصیت‌ها «پری بلنده» است. در رمان «قبیله من» می‌خوانیم:«-میگن تو خیابون جمشید خیلی‌هارو دار زدن، گفتن قاچاقچی بودن و پاندازهای شهر نو، چندتا زنم توشون بوده. -آره یکیشون میگن پری بلنده بوده، اونم شهید شد.» چند نمونه دیگر:

• زبان لرزه، ناصر نجفی
• گفتگوهای زندان بچه جمشید.
• اسمک‌هایِ زندگی شعری از حسین شرنگ.

منابع

عمومی

• به حکم دادگاه‌های انقلاب اسلامی ۳ زن و ۴ مرد تیرباران شدند.. . روزنامه کیهان، ش. ۱۰۷۵۵ (۲۱ تیر ۵۸): ۲. 
• «جستجوی اموات بهشت‌زهرا». وب‌گاه شهرداری تهران. بازبینی‌شده در ۷ فوریه ۲۰۰۸. 
• جعفری، عاطفه. «تودهی و توشهری». در دادِ بی‌داد: نخستین زندانِ زنانِ سیاسی ۱۳۵۰-۱۳۵۷ (جلد اول). به کوشش ویدا حاجبی تبریزی. چاپ سوم. تهران: نشر بازتاب‌نگار، ۱۳۸۴. ۷۹. ISBN 964-8223-03-3. 
• «خانم سکینه قاسمی (پری بلنده)». وب‌گاه امید، یادبودی در دفاع از حقوق بشر. بازبینی‌شده در ۹ ژانویه. 
• «روزنامه کیهان، به حکم دادگاه‌های انقلاب اسلامی ۳ زن و ۴ مرد تیرباران شدند. ۲۱ تیر ۱۳۵۸ شماره ۱۰۷۵۵». در کیهان دورهٔ دوم جلد دوم. تهران: سازمان انتشارات کیهان، ۱۳۶۴. ۵۶۱ - ۵۶۸. 
• گلشیری، هوشنگ. «در ولایت هوا، تفننی در طنز». وب‌گاه بنیاد هوشنگ گلشیری. بازبینی‌شده در ۹ ژانویه ۲۰۰۸. 
• نجفی، ناصر. «زبان لرزه». وب‌گاه کارناوال. بازبینی‌شده در ۹ ژانویه ۲۰۰۸. 
• نجفیان، هومن. «بررسی زبان پویا و ایستای نمایش‌نامه «هاملت با سالاد فصل» نوشته «اکبر رادی»». وب‌گاه ایران تئاتر. بازبینی‌شده در ۹ ژانویه ۲۰۰۸. 
• نقره‌کار، مسعود. قبیله من. لوس‌آنجلس: نارنجستان، ۲۰۰۵. 
• نوری‌زاده، علی‌رضا. «صحبت حکام ظلمت شب یلداست». وب‌گاه علی‌رضا نوری‌زاده. بازبینی‌شده در ۹ ژانویه ۲۰۰۸. 

پیوند به بیرون

• «شهرنو» خشت و گلی که ویران شد فساد و فحشائی که همه جائی شد.
• شهر نو؛ روایتی دیگر از زنان تن‌فروش