پرویز شاپور

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
پرویز شاپور
زادروز ۵ خرداد ۱۳۰۲
قم
درگذشت ۱۵ مرداد ۱۳۷۸
بیمارستان عیوض زاده, تهران
آرامگاه بهشت زهرای تهران
محل زندگی تهران
ملیت ایرانی
نقش‌های برجسته کاریکلماتور نویسی
لقب کامی، کامیار و مهدخت
همسر فروغ فرخ زاد
فرزندان کامیار شاپور


پرویز شاپور (زاده ۵ اسفند[۱] / ۵ خرداد[۲] ۱۳۰۲ در قم[۳]، درگذشته ۱۵ مرداد ۱۳۷۸ در تهران) نویسنده ایرانی است. شهرت او به دلیل نگارش کاریکلماتور، نوشته‌های کوتاه (اغلب تک خطی) است که ظرافت و دیدی شاعرانه و طنزآمیز دارند.

زندگینامه[ویرایش]

سالهای آغازین[ویرایش]

تحصیلات شاپور در رشته اقتصاد بود و به استخدام وزارت دارایی درآمد.

ازدواج با فروغ فرخزاد و جدایی از وی[ویرایش]

در سالهای ۱۳۲۹ با فروغ فرخزاد، نوه خاله مادرش که یازده سال از او کوچک‌تر بود، ازدواج کرد. آنها اهواز را برای زندگی مشترک انتخاب کردند.[۴] در ۲۹ خرداد ۱۳۳۱ پسرشان به نام کامیار متولد شد که فروغ در اشعار خود به او اشاره کرده، و شاپور نیز از «کامی» به عنوان نام مستعار وی استفاده می‌کرده‌است.[۵] رابطه زناشویی این دو به خاطر دخالت‌های نزدیکان در سال ۱۳۳۴ به جدایی کشید.

فعالیت روزنامه‌نگاری[ویرایش]

شاپور فعالیت روزنامه‌نگاری خود را در روزنامه‌های محلی خوزستان از زمانی آغاز کرد که در آنجا می‌زیست. از سال ۱۳۳۷ به بعد در مجله توفیق با اسم مستعار «کامی»، «کامیار» و «مهدخت» مطلب می‌نوشت. پس از آن در نشریه خوشه به سردبیری احمد شاملو که در دهه ۴۰ شمسی چاپ می‌شد، به فعالیت پرداخت.

مرگ[ویرایش]

پس از جدایی از فروغ، شاپور هرگز دوباره ازدواج نکرد و تا آخر عمر همراه با کامیار و برادرش دکتر خسرو شاپور در یک خانه قدیمی زندگی می‌کرد وی در ۶ تیر ۱۳۷۸ در بیمارستان عیوض‌زاده تهران بستری شد و سرانجام در ساعت ۶ صبح ۱۵ مرداد درگذشت. آرامگاه پرویز شاپور در قطعه هنرمندان بهشت زهرای تهران است.

کاریکلماتور[ویرایش]

کاریکلماتور کلمه‌ای ترکیب یافته از کاریکاتور و کلمه است که شاملو این نام را برای اولین بار بر برخی از نوشته‌های پرویز شاپور نهاد. تولد کاریکلماتور در ۲۱ خرداد ۱۳۴۶ در نشریه خوشه به سردبیری احمد شاملو بود.

نمونه‌هایی از کاریکلماتورهای پرویز شاپور[ویرایش]

  • برای اینکه پشه‌ها کاملاً ناامید نشوند، دستم را از پشه‌بند بیرون می‌گذارم.
  • اگر بخواهم پرنده را محبوس کنم، قفسی به بزرگی آسمان می‌سازم.
  • دلم به حال ماهی‌ها می‌سوزد چون هیچ کس اشکشان را نمی‌فهمد.
  • وقتی عکس گل محمدی در آب افتاد، ماهی‌ها صلوات فرستادند.
  • گربه بیش از دیگران در فکر آزادی پرندهٔ محبوس است.
  • به یاد ندارم نابینایی به من تنه زده باشد.
  • هر درخت پیر، صندلی جوانی می‌تواند باشد.
  • به عقیده گیوتین، سر آدم زیادی است.
  • روی همرفته زن و شوهر مهربانی هستند!
  • غم، کلکسیون خنده‌ام را به سرقت برد.
  • بلبل مرتاض، روی گل خاردار می‌نشیند!
  • قطرهٔ باران، اقیانوس کوچکی است.
  • قلبم پرجمعیت‌ترین شهر دنیاست.
  • به نگاهم خوش آمدی.

آثار[ویرایش]

  1. کاریکلماتور - انتشارات نمونه - ۱۳۵۰
  2. کاریکلماتور ۲ - انتشارات بامداد - ۱۳۵۴
  3. کاریکلماتور ۳ با نام «با گردباد می‌رقصم» - انتشارات مروارید - ۱۳۵۴
  4. کاریکلماتور ۴ - انتشارات مروارید - ۱۳۵۶
  5. کاریکلماتور ۵ - انتشارات پرستش - ۱۳۶۶
  6. کاریکلماتور ۶ - انتشارات مروارید - ۱۳۷۶
  7. کاریکلماتور ۷ با نام «به نگاهم خوش آمدی» - انتشارات گل‌آقا - ۱۳۷۸
  8. کاریکلماتور ۸ با نام «پایین آمدن درخت از گربه» - انتشارات مروارید - ۱۳۸۲
  9. موش و گربه عبید زاکانی با طرحهای پرویز شاپور انتشارات مروارید - ۱۳۵۲
  10. فانتزی سنجاق قفلی - انتشارات پویش - ۱۳۵۵
  11. تفریحنامه (طرح‌های مشترک بیژن اسدی‌پور و پرویز شاپور) - انتشارات مروارید - ۱۳۵۵
  12. قلبم را با قلبت میزان می‌کنم (مجموعه کاریکلماتورها) - انتشارات مروارید - ۱۳۸۶

پانوشت‌ها[ویرایش]

  1. «مردی که به بازی با کلمات عشق می‌ورزید». روزنامه ایران. بازبینی‌شده در ۱۷ می‌۲۰۰۸. 
  2. «پرویز شاپور حجم زیادی طرح و کاریکلماتور منتشرنشده دارد». ایسنا. بازبینی‌شده در ۱۷ می‌۲۰۰۸. 
  3. پرویز شاپور در مصاحبه با مجله گل آقا می‌گوید که متولد قم است ولی شناسنامه وی در تهران گرفته شده‌است. [۱]
  4. «ایستاده در برابر فصلی سرد». روزنامه ابرار. بازبینی‌شده در ۱۷ می‌۲۰۰۸. 
  5. «فروغ بی پایان». بی‌بی‌سی فارسی. بازبینی‌شده در ۱۷ می‌۲۰۰۸. 

پیوند به بیرون[ویرایش]

جستجو در ویکی‌گفتاورد مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به پرویز شاپور در ویکی‌گفتاورد موجود است.