رودخانه پارانا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از پارانا (رود))
پرش به: ناوبری، جستجو

رود پارانا (به اسپانیایی: Río Paraná) رودی واقع در جنوب مرکزی آمریکای جنوبی با طول ۲۵۷۰ کیلومتر است که از کشورهای برزیل، پاراگوئه و آرژانتین عبور می‌کند . درازای آن با احتساب آب‌های رود پارانایبا ( در برزیل ) به ۳۹۹۸ کیلومتر می‌رسد . پارانا دومین رود بزرگ آمریکای جنوبی پس از رودخانه آمازون است .

نام[ویرایش]

نام پارانا در زبان توپی ( از زبان‌های بومیان منطقه ) به معنای " به بزرگی دریا " یا " به شکل دریا " گرفته شده‌است .

جریان رود[ویرایش]

رود پارانا از هم ریزشی دو رود پارانایبا و ریوگرانده در جنوب برزیل تشکیل می‌شود . این رود تا ۶۱۹ کیلومتر پس از سرچشمه در مسیری به سوی جنوب غرب تا شهر سالتوس دل گوایرا پاراگوئه پیش می‌رود و پس از آن برای ۱۹۰ کیلومتر به سمت جنوب جریان می‌یابد و مرزی آبی به همان طول را تا برخورد با رود ایگواسو، بین دو کشور پاراگوئه و برزیل پدید می‌آورد . سد بزرگ « ایتایپو» (دومین سد بزرگ تولید برق در جهان ) کمی پس از اتصال این دو رود ایجاد شده‌است . رود پارانا پس از تلاقی با رود ایگواسو، مرز طبیعی بین دو کشور آرژانتین و پاراگوئه را تشکیل می‌دهد . دو شهر انکارناسیون پاراگوئه و پوساداس آرژانتین در دو سوی این رود مشرف شده‌اند . رود مسیر خود را رو به جنوب تا ۴۶۸ کیلومتر و پس از آن با پیچی ملایم به سوی غرب به درازای ۸۲۰ کیلومتر و سپس برخورد با رود پاراگوئه ادامه می‌دهد .

آب‌های روان پارانا، قبل از برخورد با رود پاراگوئه، درپشت سد« یاسیره تا » (به عنوان دومین سد هیدروالکتریکی و پروژه مشارکتی بین آرژانتین و پاراگوئه )، ذخیره آبی عظیمی را پدید آورده‌است . این منبع ارزشمند آبی گاهی بر اثر طغیان، زندگی سکنه زمین‌های پست انکارناسیون پاراگوئه را مختل می‌سازد .

رود پارانا پس از تلاقی با رود پاراگوئه ، ۸۲۰ کیلومتر به سوی جنوب و با پیچ ملایمی به درازای ۵۰۰ کیلومتر روان می‌شود و پس از آن در دهانه ریورپلاته به رود اروگوئه می‌رسد و سرانجام به اقیانوس اطلس می‌ریزد .

بهره برداری[ویرایش]

رود پارانا و شعبه‌هایش، شاخآب‌های عظیمی را تشکیل می‌دهد که بیشتر بخش‌های جنوب مرکزی قاره از جمله کل پاراگوئه، شمال آرژانتین، جنوب برزیل و بخش‌های از بولیوی و اروگوئه را در بر می‌گیرد. حجم آبی که از دهانه ریورپلات (ریو دلاپلاتا ) به اقیانوس اطلس می‌ریزد برابر با حجم دلتای رود میسی سیپی است . این آبریز، آب شهرهای بزرگی مانند آسونسیون، بوئنوس آیرس، سائوپائولو و برازیلیا را تامین می‌کند . پارانا و شاخه‌های آن همچنین منبع درآمد و معاش روزانه بسیاری از ماهیگیران ساحلی می‌باشد . برخی گونه‌های ماهی( مانند سوروبی و سابالو ) برای مصارف داخلی و نیز واردات صید می‌شوند . بخش عظیمی از رود قابل کشتیرانی است که به عنوان گذرگاه آبی، شهرهای داخلی پاراگوئه و آرژانتین را به اقیانوس اطلس مربوط می‌سازد .

هم چنین پل‌های متعددی بر رود پارانا احداث شده‌است از جمله :

  • پل دوستی ( فرندشیپ ) بین شهرهای سیوداد دل استه ( پاراگوئه ) و فوز دو ایگواسو ( برزیل )
  • پل سان روکه گونزالز دسانتا کروز بین دو شهر انکارناسیون ( پاراگوئه ) و پوساداس ( آرژانتین )
  • پل خنرال بلگرانو بین رسیستانسیا و کورینتس در آرژانتین
  • تونل زیر گذر آبی ارنانداریاس بین شهرهای پارانا و سانتافه آرژانتین
  • پل روزاریو – ویکتوریا بین روزاریو ( ایالت سانتافه ) و ویکتوریا (ایالت انتره ریوس ) آرژانتین
  • پل بزرگ ساراته – براسو بین ساراته ( ایالت بوئنوس آیرس ) و ایالت انتره ریوس

به علاوه، پلی بین شهرهای رکونکوئیستا ( ایالت سانتافه ) و گویا ( ایالت کورینتس ) و نیز پل دیگری بر روی دهانه آبریز ریورپلاته ( بین اروگوئه و آرژانتین ) تحت بررسی است .

مشخصات رود[ویرایش]

  • سرچشمه اصلی : ریو گرانده ( رود گرانده ) واقع در بوکاینا دمیناس، میناس گرایس برزیل
  • درازای سرچشمه اصلی : ۱۳۶۰ کیلومتر
  • سرچشمه فرعی : رود پارانایبا واقع در ریو پارانایبا، میناس گرایس برزیل
  • درازای سرچشمه فرعی : ۱۰۷۰ کیلومتر
  • ارتفاع سرچشمه اصلی : ۱۱۴۸ متر
  • دهانه : ریورپلاته ( ریو دلاپلاتا ) واقع در اقیانوس اطلس
  • حوضه آبریز : ۲۵۸۲۶۷۲ کیلومترمربع
  • میانگین بده : ۱۸۰۰۰مترمکعب در ثانیه
  • درازا : ۳۹۹۸ کیلومتر

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • ویکی‌پدیای انگلیسی