پاتریس لومومبا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
پاتریس لومومبا
Patrice Lumumba
Patrice Lumumba Photo 1960 b.gif
پرتره رسمی پاتریس لومومبا
شناسنامه
نام کامل پاتریس امری لومومبا
زادروز ۲ ژوئیه ۱۹۲۵
زادگاه اونالوا, کاتاکوکوکبه، کنگوی باژیک Flag of Congo Free State.svg
تاریخ مرگ ۱۷ ژانویه ۱۹۶۱
محل مرگ الیزابت ویل، ایالت کاتانگا، جمهوری دموکراتیک کنگو Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg
همسر پاولین لومومبا
فرزندان فرانسیس,پاتریس,رولاند
اطلاعات سیاسی
حزب سیاسی جنبش ملی کنگو
سمت اولین نخست‌وزیر زئیر
ژوئن ۱۹۶۰ تا سپتامبر ۱۹۶۰
مجسمه لومومبا در کینشازا.

پاتریس لومومبا (۱۹۶۱ - ۱۹۲۵) سیاست‌مدار و اولین نخست‌وزیر کشور جمهوری دموکراتیک کنگو (زئیر) بود.

وی رهبر استقلال کنگو از استعمار بلژیک است. لومومبا با مبارزاتی که از جوانی آغاز کرد، راه را برای استقلال زئیر از بلژیک فراهم کرد و دست بلژیک‌ها را از منابع و بانک‌های کنگو کوتاه نمود ولی پس از مدتی (ده هفته حکومت به عنوان نخست وزیر) در اثر توطئه سازمان اطلاعاتی آمریکا سیا و استعمارگر سابق کنگو، بلژیک، در طی توطئه‌ای توسط رئیس جمهور وقت کنگو عزل شده و پس از آن متواری گشت، اما سرانجام به دست سرهنگ موبوتو سه‌سه‌سه‌کو و ژرار سئورت مامور نظامی بلژیک می‌گوید او و همکارانش پس از قطعه قطعه کردان لومومبا و دو وزیر وفادارش آنها را در اسید سولفوریک انداخته و بقایای اجساد را هم سوزانده شد.

محتویات

از جوانی تا نخست وزیری [ویرایش]

تنها دو سال قبل از اینکه لومومبا به عنوان رهبر جنبش ملی کنگو انتخاب شود، کارمند ساده اداره پست بود و پس از آن به عنوان مبلغ دوره گرد در یک شرکت آبجو فروشی مشغول به کار شد. همین شغل مقدمات سفر وی را به نقاط مختلف کنگو و گفتگو با مردم این کشور را فراهم ساخت. لومومبا در حد فاصل سالهای ۱۹۵۶ تا ۱۹۶۰ دو بار به زندان افتاد بار نخست به اتهام اختلاس مالی که خودش معتقد بود انگیزه سیاسی پشت آن بوده و بار دوم به علت فعالیت سیاسی اش برای استقلال کنگو از مستعمرگی پادشاهی بلژیک. به زندان افتادن پاتریس لومومبا احتمالا نقش تعیین کننده‌ای در عقاید تند و چپگرای وی داشت.

سخنرانی روز استقلال: روز نخست کنگو، روز آخر لومومبا [ویرایش]

مراسم روز استقلال کنگو از پادشاهی بلژیک روز سی ام ژوئن سال ۱۹۶۰ اتفاق افتاد. لومومبا که حزب او در انتخابات پارلمانی برنده شده بود، چند روز پیش از استقلال کنگو به عنوان نخست وزیر قانونی کنگو انتخاب شد. اما به خاطر موضع تند سیاسی اش نام او از فهرست سخنرانان مراسم روز استقلال حذف شده بود. با این حال لومومبا به توصیهٔ دوست و مشاورش، ژان ون لیرد، که یک بلژیکی آزادی خواه بود پشت تریبون رفت و سخنرانی کرد. بر خلاف سخنرانان دیگر که استقلال را از الطاف پادشاهی بلژیک می‌دانستند، لومومبا در اظهارات جنجالی به "ظلم و جور و چپاولی" که مدعی بود در دوران مستعمره بودن کشورش بر مردم کنگو گذشته حرف زد.

کابینه ۶۷ روزه: هرج و مرج در کنگو [ویرایش]

دولت پاتریس لومومبا در ۲۴ ژوئن ۱۹۶۰ آغاز به کار کرد. مخالفت‌های پی در پی نخست وزیر با مقامات بلژیکی به مجادله‌های مکرر بین او و مستشاران بلژیکی انجامید که همچنان بر استخراج و صادرات معادن سرشار کنگو از استان کاتانگا (katanga)در جنوب این کشور نظارت می‌کردند. همزمان سازمان نیافته بودن ارتش کنگو و دولت مرکزی به هرج و مرج در کنگو انجامید. رد جنوب یکی از دشمنان قسم خوورده لومومبا به نام چمبه، استان کاتانگا را مستقل از دولت کنگو اعلام کرد وخود را رئیس جمهور این بخش از کشور نامید، استان کاتانگا از معادن غنی مس، اورانیوم و طلا برخوردار بود و برای سالها قطب اصلی ثروت و درآمد پادشاهی بلژیک و تامین کننده اورانیم برای برنامه‌های اتمی واشینگتن بود.

اخراج بلژیکی ها و لومومباویچ [ویرایش]

در ماههای نخست حکومت ،لومومبا از نفوذ بلژیک در کاتانگا باخبر بود و برای همین دستور اخراج و خلع ید مستشاران بلژیکی را صادر کرد. اما فرمان لومومبا توسط مقامت بلژیکی که پشتیبان موسی چمبه در کاتانگا بودند نادیده گرفته شد. لومومبا که از بر قراری نظم توسط نیروهای سازمان ملل ناامید شده بوداینبار از مسکو (پایتخت اتحاد جماهیر شوروی) درخواست کمک کرد ، درخواستی که برای آمریکا و متحدانش عبور لومومبا از خط قرمز محسوب می شد. در اوج جنگ سرد میان شوروی و آمریکا، درخواست کمک از شوروی گناه نا بخشودنی محسوب می شد. حتی سفیر آمریکا در مکاتباتش از واژه لومومباویچ ( طعنه به تمایلات چپگرانه لومومبا) استفاده می کرد.

خیابانی در تهران به افتخار وی نامگذاری شده‌است. همچنین بسیاری از شاعران ایرانی مانند هوشنگ ابتهاج و عبدالله بهزادی از او در اشعارشان نام برده‌اند.

پیوند به بیرون [ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ پاتریس لومومبا موجود است.