ویکی‌پدیا:نگارش نام‌های خارجی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

موارد متنوعی پیش می‌آید که هنگام ترجمه نمی‌دانیم از کدام حروف فارسی برای نوشتن نام‌ها یا اصطلاحات خارجی استفاده کنیم. این مشکل زمانی حادتر می‌شود که یک نام یا اصطلاح در هر زبان به شکلی خاص تلفظ شود و ما مجبور به تلفظ و نگارش دقیق آن واژه به خط فارسی باشیم.

در این صفحه تلاش می‌شود که شیوهٔ نگارش این گونه واژه‌ها را در زبان‌های گوناگون نوشته و در صورت امکان راهکارهایی برای ویرایشگران در اختیار بگذاریم. اگر شما هم نسبت به نگارش یک نام خارجی شک دارید آن را در این صفحه مطرح کنید تا دیگران برای آن معادلی بیابند. همچنین می‌توانید در ویکی‌پدیا:درخواست برابر فارسی از نظرات دیگران مطلع شوید و برخی موارد را در پارسی‌نویسی ببینید.

راهکار[ویرایش]

خیلی وقت‌ها نام نویسندگان خارجی به صورت‌های مختلفی در فارسی ثبت می‌شود. اختلاف سلیقه بین مترجمان و ناشران مختلف و بوجود آمدن گرایش‌های رسم‌الخطی گوناگون در گذر زمان از علل این مسأله می‌تواند باشد. بازتاب این مسأله در ویکی‌پدیا، سرگردانی در انتخاب مدخل اصلی برای این مؤلفان و پدید آمدن جنگ ویرایشی بین ویکی‌پدیانویسان است. در صورت مواجهه با چنین شرایطی، مطابق این شیوه عمل شود:

منابع[ویرایش]

اگر در نشریات و کتب روی شکلی از نگارش نام نویسنده توافق وجود داشته باشد، قاعدتاً همین صورت رایج خواهد بود و مدخل اصلی مقالهٔ ویکی‌پدیا هم باید از همان تبعیت کند. در غیر این صورت می‌توان دو حالت را در نظر گرفت:

  1. اگر سابقهٔ مکتوبی از نام نویسندهٔ مورد نظر موجود نباشد، از این منابع استفاده شود:
    • شیوه‌نامه ضبط اعلام، ماندانا صدیق بهزادی، فرهنگستان زبان فارسی، ۱۳۸۱
    • شیوهٔ ضبط اعلام انگلیسی در فارسی، ماندانا صدیق بهزادی، مرکز نشر دانشگاهی، ۱۳۷۵
  2. اگر نام نویسندهٔ مورد نظر در کتب و نشریات مختلف به صور گوناگون نوشته شده باشد، از این منبع استفاده شود:

به این ترتیب روش کار به این منوال خواهد بود: اول مراجعه به کتاب «فهرست مستند مشاهیر و مؤلفان»، و در صورتی که نام نویسنده آنجا موجود بود استفاده از همان، در غیر این صورت نگارش اسم بر مبنای قواعدی که در منابع شیوهٔ ضبط اعلام در بالا آمده است.

توضیح[ویرایش]

«فهرست مستند اسامی مشاهیر و مؤلفان» از تولیدات کتابخانهٔ ملی در زمینهٔ فهرست‌نویسی است و فلسفهٔ وجودی آن حل مشکل یکسان‌سازی نگارش نام پدیدآورندگان کتاب‌هاست. در سیستم فهرست‌نویسی دیویی که در بیشتر کتابخانه‌های دنیا مورد استفاده قرار می‌گیرد، یک کد به نام کد مؤلف هست که از حرف اول نام خانوادگی شخص و ارقامی که بر اساس حروف بعدی تعیین می‌شوند تشکیل می‌شود. به این ترتیب این کد برای نگارش‌های مختلف نام مؤلفان مقادیر مختلفی خواهد داشت، که سبب سخت شدن جستجو بر اساس این کد خواهد شد. در مورد سرعنوان پدیدآور که کارت‌های برگه‌دانٔها به ترتیب آن مرتب می‌شوند هم وضع بر همین منوال است. به همین علت هنگام فهرست‌نویسی به کتاب فوق‌الذکر مراجعه می‌شود و نگارش مبنای اسم شخص از آن استخراج می‌شود. در انتخاب صورت مبنای اسم‌ها به دلایل بدیهی سعی می‌شود رایج‌ترین و درست‌ترین صورت انتخاب شود، که برای مدخل اصلی مقالهٔ مربوط به نویسنده در ویکی‌پدیا هم مناسب خواهد بود.

در صورت عدم دسترسی به کتاب «فهرست مستند اسامی مشاهیر و مؤلفان» می‌شود از سیستم جستجوی منابع کتابخانهٔ ملی استفاده کرد. از آنجا که سرعنوان‌های مؤلف در این سیستم از همان کتاب استخراج می‌شوند، کافی است کتابی از نویسندهٔ مورد نظر را پیدا کرد و اطلاعات فهرست‌نویسی آن را آورد و نام مدخل را مطابق با سرعنوان موجود در برگه وارد کرد.

فرانسوی[ویرایش]

نام‌های فرانسوی و تلفظشان:

Antoine انتوان
Alain الن
Blaise بلز
Charles شارل
Clément کلمان
François فرانسوا
Georges ژرژ
Gilles ژیل
Guillaume گیوم
Henri آنری
Isaac ایزاک
Jacques ژاک
Jean ژان
Joseph ژوزف
Julien ژولین
Louis لویی/لوئی
Louise لوییز/لوئیز
Marguerite مارگریت
Marquis مارکی
Maximilien ماکسیمیلیَن
Michel میشل
Olivier اولیویه
Paul پل
Philippe فیلیپ
Pierre پیر
Saint سن
Robert روبر
Albert البر
Saint سن
Nicholas نیکلا

انگلیسی[ویرایش]

Adam آدام
Angela اَنجلا
Anthony اَنتنی
Ashley اَشلی
Edward ادوارد
Edwin ادوین
Edmund ادموند
Gene جین
George جرج
Gerald جرالد
Harold هرولد
Isaac آیزاک
James جیمز
Jacob جیکاب
John جان
Lloyd لوید
Michael مایکل
Paul پال
Robert رابرت
Sean شان
Smith اسمیت
Steven استیون
Susan سوزان
Thomas تامس
William ویلیام

آلمانی[ویرایش]

Adolf آدولف
Diedrich دیدریش
Erich اریش
Friedrich فریدریش
Fritz فریتس
Gerardus گراردوس
Günter گونتر
Jakob یاکوب
Jan یان
Johann یوهان
Johannes یوهانِس
Jörg یورگ
Joseph یوزف
Katja کاتیا
Ludwig لودویگ
Matthias ماتیاس
Michael میشاییل
Paul پاول
Philipp فیلیپ
Reinhard راینهارد
Sash زاش
Sasha زاشا
Siegfried زیگفرید
Sigmund زیگموند
Steffi اشتفی
Thomas توماس
Ulrich اولریش
Richard ریشارد
Heinrich هاینریش

هلندی[ویرایش]

Boudewijn بادِوَین
Geert خــِیرت
Gerard خرارد
Jan یان
Jaap یاپ
Jeroen یرون

ایتالیایی[ویرایش]

Buzzati بوتزاتی (نام خانوادگی)
Enrico انریکو
Eugenio ائوجنیو
Felice فلیچه
Francesco فرانچسکو
Gerolamo جرولامو
Gianfranco جانفرانکو
Gigi جی‌جی
Giordano جوردانو
Giorgio جورجیو
Giovanni جووانی
Giuseppe جوزپه
Grazia گراتزیا (نام فرد است)
Guglielmo گولیلمو (تلفظ: گوُلی یــِلمو)
Guido گوئیدو
Lorenzo لورنتزو
Luigi لوئیجی
Pinuccio پینوکیو
Raoul رائول
Riccardo ریکاردو
Robberto روبرتو
Simone سیمونه
Vincenzo وینچنتزو
Zucchero تزوکرو (تز اول را شاید بهتر باشد در فارسی ز بنویسیم)

اسپانیایی[ویرایش]

لازم به ذکر است که در زبان اسپانیایی دو حرف L در کنار هم (Ll) یک جزء به حساب می‌آیند (همچون یک حرف از حروف الفبا) که این جزء به صورت ی تلفظ می‌شود. مثال: Mario Vargas Llosa که به صورت ماریو بارگاس یوسا تلفظ می‌شود. (نام‌هایی مانند Vargas و Vlasques در اسپانیایی به ترتیب به صورت «بارگاس» و «بلاسکز» تلفظ می‌شوند.) درنظر گرفتن این مسأله در هنگام نوشتن اسامی اسپانیایی به فارسی، کمک بزرگی به خوانندۀ فارسی‌ ویکی در تلفظ صحیح این اسامی خواهد بود.

Alejandro آلخاندرو
Carlos کارلوس
Enrique انریکه
Esteban استبان
Felipe فلیپه
Isabel ایسابل
Jorge خورخه
José خوزه
Juan خوان
Julio خولیو
María ماریا
Pedro پدرو
Penelope پنلوپه
Rafael رافائل
Rodriguez رودریگز (نام خانوادگی)
Víctor ویکتور

روسی[ویرایش]

Иосиф یوسیف


پیامبران بنی‌اسرائیل / نام‌های عبری / مربوط به کتاب مقدس[ویرایش]

Joshua Ruth Samuel Ezra Nehemiah Esther Job John Peter Timothy Isaiah Jeremiah Ezekiel Daniel
يوشع روت سموئیل عزرا نحمیا استر ایوب یوحنا پطرس تیموتائوس اشعیا ارمیا حزقیال دانیال
Hosea Joel Amos Obadiah Jonah Micah Nahum Habakkuk Zephaniah Haggai Zechariah Malachi James Jude
هوشع یوئیل عاموس عوبدیا یونس میکاه ناحوم حبقوق صفنیا حجی زکریا ملاکی یعقوب یهودا
Luke Mark Matthew Philemon Titus
لوقا مرقس متی فلیمون تیطوس

جستارهای وابسته[ویرایش]