وبلاگ
وبنوشت[۱] یا وبلاگ که به آن تارنوشت یا تارنگار یا بلاگ هم میگویند، نوعی از صفحات اینترنتی است با محتوای شخصی که مطالب آن بر مبنای زمانی که ثبت شده گروهبندی و به ترتیب از تازهترین رخداد به قدیم ارائه میگردد.[۲] نویسندهٔ وبنوشت، وبنویس[۳] یا تارنویس نامیده میشود و ممکن است بیش از یک نفر باشد، وبنویس به گزارش مداوم رویدادها، خاطرات، و یا عقاید یک شخص یا یک سازمان میپردازد. واحد مطالب در وبنوشت، پست است، در حالی که واحد مطالب در وبگاه صفحه میباشد. معمولاً در انتهای هر مطلب، برچسب تاریخ و زمان، نام نویسنده و پیوند ثابت به آن یادداشت ثبت میشود. فاصلهٔ زمانی بین مطالب وبنوشت لزوماً یکسان نیست و زمان نوشتهشدن هر مطلب به خواست نویسندهٔ وبنوشت بستگی دارد. مطالب نوشته شده در یک وبنوشت همانند محتویات یک وبگاه معمولی در دسترس کاربران قرار میگیرد. در بیشتر موارد وبنوشتها دارای روشی برای دسترسی به بایگانی یادداشتها هستند (مثلاً دسترسی به بایگانی بر حسب تاریخ یا موضوع). بعضی از وبنوشتها امکان جستجو برای یک واژه یا عبارت خاص را در میان مطالب به کاربر میدهند.
محتویات |
[ویرایش] واژهشناسی و واژهگزینی
واژهٔ وبلاگ اولینبار توسط یورن بارگر استفاده شد که یک همآمیزی از دو واژهٔ وب[۴] و لاگ[۵] است. واژهٔ لاگ، واژهایست از ریشه واژهٔ یونانی لوگاس[۶] که در قرون میانه در معنای دفتر گزارش سفر کشتیها به کار میرفتهاست. لاگ در زبان تخصصی رایانه به پروندههایی گفته میشود که گزارش وقایع رخداده در رایانه را ثبت میکنند. بلاگ نیز شکل کوتاهشده وبلاگ است.
[ویرایش] انواع وبنوشتها
به جز نوع نوشتاری وبلاگ، با گسترش روزافزون فناوریهای اینترنتی، سامانههای نوینی از وبلاگها نیز گسترش پیدا کردهاست.
در حال حاضر وبلاگها به صورتهای مختلفی مانند وبنوشت عکسی، ویدئو بلاگ، فلش بلاگ، پادکست و صدا بلاگ نیز وجود دارند.
[ویرایش] تاریخ وبنویسی
نخستین وبنوشت دنیا SCRIPTING NEWS متعلق به دیوید واینر بود. در آغاز سال ۱۹۹۹ ۲۳ وبنوشت در اینترنت وجود داشت و در عرض چند ماه تعداد آنها به میلیونها وبنوشت رسید که از نقاط مختلف جهان مینوشتند [۷].
در ایران نخستین وبنوشت را سلمان جریری در ۱۶ شهریور ۱۳۸۰ ایجاد کرد و موج وبنویسی با انتشار راهنمای ساخت وبنوشت توسط حسین درخشان در ایران آغاز شد[۸] و در سال اول حدود ۱۰۰ وبنوشت ایجاد شد و سالهای بعدی با ایجاد سرویسهای پرشین بلاگ، بلاگ اسکای و بلاگفا به دهها هزار رسید[۹].
در میان افغانان نخستین وبنوشت را ضیا افضلی به نام «غزل امروز افغانستان» از کانادا نوشتهاست. نخستین وبنوشتی که از داخل افغانستان نوشته شدهاست را وحید پیمان ایجاد کرد[۱۰].
[ویرایش] وبنوشتدهندگان رایگان (فارسی)
- وردپرس(این سرویس فیلتر شده)
- پرشینبلاگ
- بلاگفا
- میهن بلاگ
- بلاگر [۱۱](این سرویس فیلتر شده)
- پارسی بلاگ
- بلاگاسکای
[ویرایش] منابع
- ↑ وبنوشت واژهٔ مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی به جای weblog در انگلیسی است. «فرهنگ واژههای مصوّب فرهنگستان: ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۵، بخش لاتین، صفحهٔ ۲۱۵» (فارسی). وبگاه رسمی فرهنگستان. بازبینیشده در ۲۲ خرداد ۱۳۸۹.
- ↑ پل انرسون. «What is Web ۲٫۰? Ideas, technologies and implications for education» (انگلیسی) (پیدیاف). JISC، فوریه ۲۰۰۷. صفحه ۷.
- ↑ «فرهنگ واژههای مصوّب فرهنگستان: ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۵، بخش لاتین، صفحهٔ ۲۱۵» (فارسی). وبگاه رسمی فرهنگستان. بازبینیشده در ۲۲ خرداد ۱۳۸۹.
- ↑ web
- ↑ log
- ↑ Logos
- ↑ مهرداد شاکری. «وسایل نوین ارتباطات جمعی گسترش یافته اند». روزنامه اعتماد، ۲۹ اردیبهشت ۱۳۸۶. بازبینیشده در ۵ سپتامبر ۲۰۰۸.
- ↑ «گفتوگو با سلمان جریری اولین وبنویس فارسی». روزنامه آسیا (برگرفته از www.ccwmagazine.co)، ۸۴/۷/۱. بازبینیشده در ۵ سپتامبر ۲۰۰۸.
- ↑ مهرداد شاکری. «وسایل نوین ارتباطات جمعی گسترش یافته اند». روزنامه اعتماد، ۲۹ اردیبهشت ۱۳۸۶. بازبینیشده در ۵ سپتامبر ۲۰۰۸.
- ↑ بیبیسی فارسی. «رشد فرهنگ وبلاگنویسی در افغانستان». بیبیسی فارسی.
- ↑ روزنامه جام جم(بخش کلیک). جام جم، 2011. شماره173.
[ویرایش] کتابها
- سید مهدی موسوی و دیگران، کشکول پارسی: گزیده وبلاگهای «پارسی بلاگ» در سال ۱۳۸۳، تهران: صبح صادق، ۴۰۰ صفحه، چاپ اول، ۱۳۸۴.
- وحید قاسمی، وبلاگستان، شهر شیشهای، تهران: ناقوس، ۳۵۲ صفحه، چاپ اول، ۱۳۸۲.
- الهه طاهریان ریزی و دیگران، آشنایی با وبلاگ، تهران: طاهریان، ۲۳۲ صفحه، چاپ اول، ۱۳۸۳.
- راهنمای آسان وبلاگنویسی، داریوش فرسایی
- راهنمای ساخت Weblog، حسن یعقوبی
- کلید وبلاگ ویرایش اول توسط شهاب مباشری، ویرایش دوم توسط احسان مظلومی: نشر توسعه آموزش
- We the Media: Grassroots Journalism by the People, for the People by Dan Gilmor (O'Reilly, 2004) ISBN 0-596-00733-7
