وایبر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
وایبر
نشان وایبر
توسعه‌دهنده وایبر مدیا (شرکت راکوتن)
چرخهٔ ارائهٔ نرم‌افزار نگارش ۴٫۰ ساخته‌شده در ۱۱/۲۳/۲۰۱۳ توسط شرکت PONORAN. / ۲ دسامبر ۲۰۱۰
چرخهٔ ارائهٔ نرم‌افزار سیستم‌عامل بلک‌بری (آزمایشی)
۳٫۱٫۱ (۱۷ نوامبر ۲۰۱۳؛ ۳۰۶ روز پیش)[۱]
ویندوز فون
۳٫۱٫۰٫۰ (۲۹ اکتبر ۲۰۱۳؛ ۳۲۵ روز پیش)[۲]
سیستم‌عامل مایکروسافت ویندوز، مک اواس، اندروید، سیستم‌عامل بلک‌بری، آی‌اواس، سری‌های ۴۰ نوکیا، سیمبیان، بادا، ویندوز فون، لینوکس
زبان عربی، آلبانی، چینی (سنتی و ساده‌شده)، انگلیسی، فرانسوی، آلمانی، یونانی، ایتالیایی، عبری، ژاپنی، کره‌ای، فارسی، پرتغالی، روسی، اسپانیایی و اوکراینی[۳]
نوع صدا روی پروتکل اینترنت و پیام‌رسان فوری
پروانه نرم‌افزار مالکیتی
وب‌گاه www.viber.com

وایبر (به انگلیسی: Viber) یک نرم‌افزار مالکیتی چندسکویی پیام‌رسان فوری صدا روی پروتکل اینترنت برای تلفن‌های هوشمند است که توسط شرکت وایبر توسعه داده شده‌است. علاوه بر پیام‌رسانی متنی، کاربران می‌توانند به تبادل تصاویر، ویدئو و پیام‌های رسانه‌ای بپردازند. نرم‌افزار وایبر برای مک اواس، اندروید، سیستم‌عامل بلک‌بری، آی‌اواس، سیمبیان، بادا، ویندوز فون و مایکروسافت ویندوز در دسترس قرار دارد.[۴] یک نگارش از نرم‌افزار برای لینوکس در حال توسعه است که در حال حاضر در مرحلهٔ آزمایشی عمومی قرار دارد.[۵] وایبر روی شبکه‌های نسل سوم شبکه تلفن همراه، پروژه مشارکتی نسل سوم شبکه تلفن همراه و وای-فای کار می‌کند. جهت کار با نرم‌افزار روی یک سیستم‌عامل مبتنی بر دسکتاپ الزامی است نرم‌افزار وایبر را روی یک تلفن نصب داشته باشید. وایبر در ۷ مه ۲۰۱۳ به ۲۰۰ میلیون کاربر رسید.[۶]

وایبر توسط ۴ همکار اسرائیلی تأسیس شد: تلمن مارکو، ایگور مگزینیک، سانی مارولی و اوفر اسمچا.[۷] تلمن مارکو مدیرعامل شرکت است، که چهار سال در ارتش اسرائیل مشغول به کار بوده‌است و از دانشگاه تل‌آویو فارغ‌التحصیل شده‌است. در ۱۴ فوریه ۲۰۱۴ وایبر توسط شرکت راکوتن به قیمت ۹۰۰ میلیون دلار خریداری شد.[۸] پیش از فوریه ۲۰۱۴، بیشتر سهام این شرکت را یک خانواده اسرائیلی به نام شباتای (۵۵٫۲٪) و تلمن مارکو (۱۱٫۴٪) و نیز یک شرکت آمریکایی به نام IRS وست (۱۲٫۵٪) در اختیار داشته‌اند.[۹] تلمن مارکو از پاسخ به سؤالات صریح درباره نقش خود در آینده شرکت تحت مدیریت راکوتن، امتناع کرد.[۱۰]

تاریخچه[ویرایش]

وایبر در ۲ دسامبر ۲۰۱۰ ابتدا برای آی‌فون، برای رقابت مستقیم با اسکایپ ارائه شد. یک نگارش پیش از انتشار برای اندروید در مه ۲۰۱۱ ظاهر شد اما محدود به ۵۰٫۰۰۰ کاربر بود؛ در ۱۹ ژوئیه ۲۰۱۲ یک نگارش محدود نشده منتشر شد. وایبر برای دستگاه‌های ویندوز فون و بلک‌بری در ۸ مه ۲۰۱۲ ارائه شد.[۱۱] با رسیدن به ۵۰ میلیون کاربر در ۲۴ ژوئیه ۲۰۱۲، پیام‌رسانی گروهی و موتورِ کیفیت صدای بالا به هر دو نرم‌افزارهای اندروید و آی‌فون اضافه شدند. از این نرم‌افزار برای سری‌های ۴۰ نوکیا،[۱۲] سیمبیان[۱۳] و سیستم‌عامل بادای سامسونگ[۱۴] نیز در همان روز خبر دادند.[۱۵] در ابتدا، قابلیت تماس صوتی فقط برای نرم‌افزارهای آی‌فون و اندروید در دسترس بود، با این وعده که تماس صوتی به نگارش‌های رسیدنیِ نرم‌افزارهای بادا، سیمبیان و ویندوز فون اضافه خواهد شد، اما هیچ اشاره‌ای به سیستم‌عامل بلک‌بری و سری ۴۰ نوکیا نشد. این محدودیت بنظر می‌رسد بخاطر هستهٔ بلک‌بری و سری ۴۰ نوکیا باشد که از نرم‌افزارهای صدا روی پروتکل اینترنت پشتیبانی آسانی نمی‌کند.[۱۶] همانطور که وعده داده شد، در ۲۲ سپتامبر ۲۰۱۲، تماس صوتی با کیفیت بالا و پیام‌رسانی گروهی برای ویندوز فون‌هایی که روی دستگاه‌های نوکیا نصب هستند، بعنوان بخشی از همکاری منحصر به فرد با نوکیا[۱۷] در دسترس قرار گرفت.[۱۸] وایبر همراه تماس صوتی بطور رسمی برای همهٔ دستگاه‌های ویندوز فون ۸ در ۲ آوریل ۲۰۱۳ منتشر شد.[۱۹] در اوت ۲۰۱۳، وایبر بعنوان یک نرم‌افزار آزمایشی عمومی برای لینوکس منتشر شد. در ابتدا، نگارش دودویی ۶۴ بیت برای دریافت در دسترس قرار گرفت.[۲۰] در ۱۳ فوریه ۲۰۱۳، راکوتن از خرید وایبر به قیمت ۹۰۰ میلیون دلار خبر داد.[۱۰]

قابلیت‌ها و امکانات[ویرایش]

قابلیت‌های اصلی این برنامه بر روی سیستم‌عامل اندروید و آی او اس مکالمه بوسیله اینترنت، ارسال عکس، شکلک و ارسال متن است. این برنامه کاملاً رایگان در اختیار کاربران قرار گرفته‌است. برای ثبت نام در این برنامه باید شماره تلفن همراه شخص به آن اعلام شود و توسط یک پیام کوتاه، کد ورود به برنامه به کاربر اعلام می‌شود. همچنین کاربران می‌توانند توسط همان تلفن همراه برنامه را بر روی رایانه شخصی و یا تبلت خود نصب کنند و به صورت اشتراکی از این برنامه در همگی آنها استفاده کنند. وایبر با استفاده از دفترچه تلفن موجود در تلفن همراه سایر افرادی که نرم‌افزار فوق را نصب کرده و در دفترچه تلفن قرار دارند را شناسایی کرده و آنها را در لیست دوستان در نرم‌افزار فوق قرار می‌دهد. نسخه جدید این نرم‌افزار اجازه اضافه کردن شکلک‌های جدیدی را نیز به کاربرانش می‌دهد. برخی از این شکلک‌ها با پرداخت هزینه قابل دریافت و برخی نیز رایگان هستند.

زبان‌ها و بومی‌سازی[ویرایش]

وایبر در حال حاضر در ۳۰ زبان در دسترس قرار دارد: فارسی، انگلیسی، عبری، آلبانیایی، چینی سنتی، چینی ساده‌شده، فرانسوی، آلمانی، ایتالیایی، یونانی، ژاپنی، کره‌ای، نپالی، پرتغالی، اردو، اسپانیایی، سوئدی، روسی و اوکراینی.[۳]

شرکت[ویرایش]

وایبر مدیا شرکتی در لاس‌وگاس می‌باشد که در قبرس به ثبت رسیده‌است[۲۱][۲۲] و مراکز توسعه آن در بلاروس و اسرائیل قرار دارند. این شرکت را تلمن مارکو و ایگور مگزینیک، که دوستان یکدیگر در هنگام کار در نیروهای دفاعی اسرائیل بوده‌اند تاسیس کردند.[۲۳] این شرکت در اسرائیل اداره می‌شود، و البته بسیاری از تولید و توسعه آن به‌خاطر کمتربودن هزینهٔ نیروی کار در بلاروس، در این کشور انجام شده‌است.[۲۳]

مدل چرخه سرمایه شرکت نامعلوم است؛ این شرکت هیچ درآمدزایی ای ندارد، اما در سال ۲۰۱۳ اعلام کرد اقدام به فروش شکلک در نرم‌افزار خود می‌کند. تأمین سرمایه این شرکت توسط سرمایه‌گذاران شخصی است، که تلمن مارکو آنها را «دوستان و خانواده» نامیده‌است.[۲۴] تا ۲۰۱۳، در این شرکت ۲۰ میلیون دلار سرمایه‌گذاری شده‌است.[۲۵]

مشکلات حریم خصوصی[ویرایش]

نرم‌افزار وایبر به خاطر محافظت ضعیف از داده‌ها مورد انتقاد قرار گرفته‌است. وایبر داده‌ها را به طور گسترده جمع‌آوری می‌کند که بسیار بیشتر از مقدار دیگر نرم‌افزارهای مشابه (مانند اسکایپ) است؛ هم اطلاعات کاربران سرویس اسکایپ و هم غیر کاربران این سرویس (مانند اطلاعات شماره تلفن‌های گوشی کاربر، بیرون از وایبر). بسیاری از این داده‌ها بدون رضایت و اطلاع کاربران جمع‌آوری می‌شود، که «قوانین محافظت از داده» اتحادیه اروپا را نقض می‌کند.[۲۶] همچنین شرکت وایبر مشخص نکرده‌است که چه هنگام و برای چه مقاصدی از داده‌های جمع‌آوری‌شده استفاده می‌کند، و این داده‌ها در اختیار چه کسانی قرار می‌گیرند.[۲۶]

نرم‌افزار وایبر همه اطلاعات موجود در دفتر تلفن را استخراج می‌کند،[۲۷] و بر روی سرورهای وایبر قرار می‌دهد.[۲۸] برای نمونه وایبر هنگام نصب درخواست می‌کند که به نرم‌افزار توانایی‌های گسترده شامل تغییر پرونده‌های روی دستگاه داده شود. آنچه موجب افزایش بدگمانی به این نرم‌افزار شده‌است، این است که سازنده نرم‌افزار چندین سال در ارتش اسرائیل خدمت کرده‌است.[۲۷] به علاوه مالک شرکت از افشاکردن منابع مالی شرکت و روش درآمدزایی آن امتناع کرده بود.[۲۷]

مسأبه شنود و جاسوسی[ویرایش]

اخبار و گزارش‌هایی وجود دارد که نرم‌افزار به شماره تلفن‌ها، پیامک‌ها، شماره‌های تماس‌گرفتهٔ کاربر، حتی آنهایی که جزء نرم‌افزار نیستند، دسترسی پیدا می‌کند، و توانایی این را دارد که موقعیت جغرافیایی کاربران را تشخیص دهد، و به صوت‌ها، عکس‌ها و فیلم‌های ضبط‌شدهٔ کاربر دسترسی پیدا کند. وایبر همچنین قادر است همه پرونده‌های روی گوشی تلفن، و حتی تنظیمات کاربر و برنامه‌های نصب شده او را ببیند.[۲۹][۳۰]

چالش در کشورهای اسلامی[ویرایش]

نگرانی‌ها در مورد خاستگاه اسرائیلی این نرم‌افزار توسط بسیاری از وبلاگ‌نویسان در دنیای عرب مطرح شده‌بود، با این باور که احتمال دارد در جاسوسی دخالت داشته باشد[۳۱] زیرا وایبر اطلاعات ضروری کاربران را جمع‌آوری می‌کند. این نگرانی‌ها بعداً توسط وب‌گاه خبری العربیه شدت گرفت،[۳۲] که به تلمن مارکو اشاره می‌کند برای ارتش اسرائیل خدمت می‌کند و تأسیسات توسعهٔ وایبر را در اسرائیل دارد. بعدها، در مصاحبهٔ گاردین با تلمن مارکو، او تأیید کرد وایبر تماماً توسط چیزی که خودش از آن بعنوان «دوستان و خانواده» یاد می‌کند تأمین می‌شود.

ما هرگز یک دلار هم از دولت اسرائیل نگرفتیم، ما حتی در اسرائیل ثبت نشدیم. ما یک مرکز توسعه و تحقیق را در اسرائیل داریم و همه‌اش همین است.[۲۴]

هک[ویرایش]

در ۲۴ ژوئیه ۲۰۱۳ به پشتیبان سیستم وایبر توسط ارتش الکترونیک سوریه آسیب وارد شد. به گفتهٔ وایبر هیچگونه اطلاعات حساس کاربران در این میان در دسترس قرار نگرفتند.[۳۳][۳]

از دسترس خارج شدن وایبر[ویرایش]

  • مسئولان مصری معتقدند به دلیل «ریشه‌های اسرائیلی» نرم‌افزار، توسط آن به تلاش‌های جاسوسی اسرائیلی کمک می‌شود. ارتش مصر هر گونه استفاده از این نرم‌افزار را توسط نیروهای نظامی و خانواده شان قدغن نموده‌است.
  • در دسامبر ۲۰۱۲، وزارت ارتباطات لبنان برنامه وایبر را در همگی شبکه‌های تلفن همراه و DSL کشور مسدود کرد، چرا که این برنامه اسرائیلی است.
  • در ۵ ژوئن ۲۰۱۳ کمیسیون ارتباطات و فناوری اطلاعات عربستان سعودی اقدام به مسدودسازی برنامه وایبر کرد، زیرا با قوانین و مقررات تنظیمی عربستان مطابقت ندارد. در ۹ مه ۲۰۱۳ رئیس شرکت وایبر اعلام کرد محدودیت‌های شرکت ارتباطات عربستان را دور خواهد زد، و کاربران عربستانی خواهند توانست بدون موافقت کمیسیون ارتباطات و فناوری اطلاعات عربستان از برنامه وایبر استفاده کنند.
  • عصر ایران اعلام کرد، طبق گزارش‌های غیر رسمی رسیده، وایبر در شامگاه ۲۴ اردیبهشت ۹۳ از دسترس برخی کاربران ایران خارج شد. پیشتر این خبر در رسانه‌ها به نقل از دبیر کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه انتشار یافته بود، فیلتر شدن نرم‌افزارهای تانگو، وایبر، واتس‌اپ و کوکو در دستور این گروه هنوز از دستور بررسی خارج نشده‌است.[۳۴] در حال حاضر وایبر در ایران در دسترس است.
  • پایگاه اطلاع‌رسانی و خبری جماران به نقل از تسنیم اعلام کرد، سردار اسماعیل احمدی‌مقدم فرمانده ناجا با مجرمانه خواندن اقدام برخی افراد در توهین به امام خمینی در شبکه‌های اجتماعی تلفن همراه گفت:

ما با کسانی که حدود آزادی را رعایت نکنند و از قوانین کشور تخطی کنند، به عنوان یک مجرم و متخلف برخورد خواهیم کرد.

در واکنش به اقدام هتاکانه برخی هنجارشکنان در فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی تلفن همراه و ایجاد صفحات توهین آمیز به امام خمینی و ادعای برخی که عنوان می‌کنند برای برخورد با این موضوع باید اقدام به فیلتر کردن این شبکه‌های اجتماعی کرد، اظهار داشت:

این که در حال حاضر خیابان‌های ما باز است و آزادی در کشورمان وجود دارد، دلیل نمی‌شود راننده‌ای با هر سرعت دلخواهی در خیابان‌های شهر براند. لذا این اقدامات توهین‌آمیز یک جرم است.

به گزارش جماران، همچنین صادق زیباکلام تحلیلگر مسائل فرهنگی و سیاسی معتقد است که پیامک‌های جسارت‌آمیز به بزرگان نظام ایران که‌از طریق شبکهٔ وایبر دست به دست می‌شوند، ممکن است از جانب کسانی باشد که با انگیزه‌هایی مشخص قصد فیلتر کردن این شبکه اجتماعی را دارند. او همچنین گفت، که از این موضوع استفاده شده تا به وسیلهٔ آن، از اینترنت پرسرعت جلوگیری شده و شبکه‌های اجتماعی فیلتر شوند.[۳۵]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. Viber Media (July 24, 2012). "Viber". BlackBerry App World. Research In Motion (RIM). Retrieved September 10, 2012. 
  2. Viber Media (September 6, 2012). "Viber". Windows Phone Marketplace. Microsoft. Retrieved September 10, 2012. 
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ "Supported Languages". Viber. Retrieved 30 January 2014. 
  4. "Viber - Frequently asked questions". www.viber.com. Viber Media. Retrieved May 13, 2013. 
  5. First Viber for Linux version available (Google+)
  6. Viber Unveils Desktop App
  7. אקזיט ענק: רקוטן היפנית רוכשת את וייבר תמורת כ-900 מיליון דולר Assaf Gilad 14.02.14, 08:27, Calcalist
  8. http://www.theverge.com/2014/2/14/5411082/viber-messaging-app-acquired-by-rakuten
  9. http://www.vedomosti.ru/newspaper/article/624811/zvonok-za-900-mln
  10. ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ "Japanese Internet Giant Rakuten Acquires Viber For $900M". TechCrunch. February 13, 2014. Retrieved February 14, 2014. 
  11. Viber for BlackBerry® and Windows Phone 7 Now Available
  12. "Nokia Store: Download Viber and many other games, wallpaper, ringtones and mobile apps on your Nokia phone". Store.ovi.com. Retrieved 2013-06-06. 
  13. "Nokia Store: Download Viber and many other games, wallpaper, ringtones and mobile apps on your Nokia phone". Store.ovi.com. Retrieved 2013-06-06. 
  14. "Viber for Bada - Free messages on Samsung Bada". Viber.com. Retrieved 2013-06-06. 
  15. Cooper, Daniel (September 11, 2012). "Viber comes to Symbian, S40 and Bada, adds HD voice calling and group messaging to Nokia Lumia handsets". Engadget. Retrieved 13 February 2013. 
  16. Why Viber won’t have free phone calls on Blackberry App soon
  17. Cooper, Daniel (2012-09-11). "Viber comes to Symbian, S40 and Bada, adds HD voice calling and group messaging to Nokia Lumia handsets". Engadget.com. Retrieved 2013-06-06. 
  18. "Viber for Nokia Lumia smartphones updated to v2.2, Adds HD Voice Calling". SymbianTweet. 2012-09-22. Retrieved 2013-06-06. 
  19. "WP8 Users Rejoice! Viber With Voice For Windows Phone 8 Has Been Released". Retrieved 2013-04-02. 
  20. "Popular mobile IM/VoIP app 'Viber' available for Linux". WebUpd8. 26 August 2013. Retrieved 12 October 2013. 
  21. Viber sold for $900m by Hillel Koren, 14/02/2014, 14:55
  22. Viber - DMCA Policy
  23. ۲۳٫۰ ۲۳٫۱ The Skype Killers of Belarus By Brett Forrest August 23, 2012, Bloomberg Businessweek, Technology
  24. ۲۴٫۰ ۲۴٫۱ "Viber founder: 'People should be concerned about privacy'". theguardian. 
  25. Free-Calling App Viber Jumps To Desktop, Hits 200 Million Users
  26. ۲۶٫۰ ۲۶٫۱ Telefon-App Viber: Ihre Nummern, bitte, Die Zeit am 26. Februar 2012
  27. ۲۷٫۰ ۲۷٫۱ ۲۷٫۲ http://techcrunch.com/2010/12/10/viber-ceo-talmon-marco-at-le-web-tctv/
  28. http://www.zeit.de/2012/09/Telefonsoftware-Viber
  29. http://www.aitnews.com/technology_indepth/technology-opinion/81625.html
  30. http://www.alarabiya.net/articles/2012/11/19/250517.html
  31. "Israeli Viber is spying on you". UltGate. 
  32. "ما لا تعرفه عن برنامج المحادثات المجانی "فایبر". Al Arabia. 
  33. Crook, Jordan. "Viber Attacked By Syrian Electronic Army". TechCrunch (in English). Retrieved 29 August 2014. 
  34. وایبر هم فیلتر شد - عصر ایران
  35. «احمدی مقدم: پلیس با اهانت کنندگان به امام روح‌الله (ره) در شبکه‌های اجتماعی برخورد می‌کند/ زیباکلام: پیامک‌های جسارت آمیز را به قصد فیلتر کردن وایبر منتشر می‌کنند». سایت جماران. بازبینی‌شده در ۲۰۱۴-۰۹-۰۷. 

پیوند به بیرون[ویرایش]