واسکو دو گاما

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳°۱۳′۲۵″ جنوبی ۴۰°۷′۴۷.۸″ شرقی / ۳.۲۲۳۶۱° جنوبی ۴۰.۱۲۹۹۴۴° شرقی / -3.22361; 40.129944

واسکو دو گاما
پرتره‌ای از واسکو دو گاما
زادروز حدود ۱۴۶۹-۱۴۶۰
ساینس ، پرتغال جنوب غربی پرتغال
درگذشت ۲۴ دسامبر ۱۵۲۴
کوچی ,  هند
ملیت پرتغالی
پیشه کاشف و فرمانده نیروی دریایی
نقش‌های برجسته طی کننده راه اروپا به هندوستان
همسر کاتارینا دو آتایده
مسیری که واسکو دو گاما در اولین سفرش (۱۴۹۷-۱۴۹۹) پیمود.
سفرهای واسکو دو گاما در ساحل هند در ۱۵۰۲ میلادی.
مجسمهٔ‌واسکو دو گاما در زادگاهش، ساینس، پرتغال.

واسکو دو گاما (به فرانسوی: Vasco de Gama) یا واسکو دا گاما (به پرتغالی: Vasco da Gama) (زاده ۱۴۶۹؟ - درگذشته ۱۵۲۴جهانگرد و کاشف پرتغالی بود که برای اولین بار از راه دریا از اروپا به هند رفت . او را از موفق‌ترین دریانوردان تاریخ می‌دانند.

زندگی[ویرایش]

واسکودوگاما در سال ۱۴۶۹م در ساینس، جنوب غربی پرتغال به دنیا آمد. و در سال ۱۵۲۴م در شهر کوچین ایالت کرالا(جنوب هند) درگذشت. دو گاما در در جوانی به ارتش پرتغال پیوست و به عنوان سرباز علیه امپراتوری اسپانیا جنگید. از جوانی او اطلاعات بسیار کمی در دست است. او در سال ۱۴۸۷م توسط ژان دوم به هندوستان اعزام شد و از جنوب آفریقا و دماغه امید نیک به هند رفت. بعد از بارتلمه دیاز که کاشف دماغه امید نیک در جنوب آفریقا است، دوگاما دومین دریانوردی بود که از این مسیر برای رسیدن به هند عبور کرد. این اکتشاف بزرگ جغرافیایی سرنوشت ملت‌های شرقی را در آینده تغییر داد و باعث ورود اروپائیان و استعمار مشرق زمین شد. واسکو در در ۱۴۹۸ میلادی به کالیکوت رسید و در ۱۴۹۹ به پرتغال بازگشت. اما بار دیگر در سال ۱۵۰۲م به عنوان دریاسالار به هند عزیمت کرد و در کالیکوت کشتار عظیمی از هندی‌ها، به انتقام کشته شدن بازرگانان پرتغالی، مرتکب شد. او نخستین مرکز بازرگانی پرتغال را در کوچین تاسیس کرد. دوگاما در سال ۱۵۲۴م از سوی پادشاه پرتغال به عنوان نایب‌السلطنهٔ هند انتخاب شد، اما پیش از آنکه در مسئولیت جدیدش کاری بکند در همان سال در کوچین درگذشت. شرح سفر واسکودوگاما در کتابی به نام لوزیاد توسط کاموئن تحریر شده‌است. هموطن او آلفونسو دالبو کرک هم تقریباً در همان ایام (۱۵۰۷م) و همزمان با روی کار آمدن صفویان از بندر گوا به خلیج فارس آمد و هرمز را تصرف کرد. قلعهٔ پرتغالی‌ها در هرمز یادگار همان ایام است. در این دوره امپراتوری پرتغال خود را امپراتور آفریقا- فارس و هند خواند.

آرامگاه واسکودوگاما در کلیسایی به نام سنت فرانسیس واقع شده. این کلیسا اولین کلیسای اروپائیان در هند است که حدود سال‌های ۱۵۰۳ میلادی توسط پرتغالی‌ها احداث شد و بعدها توسط هلندی‌ها و انگلیسی‌ها تغییراتی یافت. واسکو در ۱۵۲۴ در این کلیسا دفن شد و بعد از ۱۴ سال (۱۵۳۸ میلادی) بقایای جسد او از این کلیسا به پرتغال منتقل شد.

اعمال خشونت‌آمیز[ویرایش]

واسکو دو گاما برای اینکه حکام محلی حساب کار دستشان بیاید، صیادان بی‌سلاح را می‌گرفت و مُثله می‌کرد و سر و دست و پای آن‌ها را با پیامی کتبی برای حکام می‌فرستاد تا بفهمند مقاومت بی‌فایده است. او سروری پرتغال در اقیانوس هند را با روشی بدست آورد که امروزه تروریسم دولتی نامیده می‌شود.[۱]

او در سال ۱۵۰۲ راهی سفر استعماری به هند شد. یکی از خدمهٔ او دربارهٔ برخورد آن‌ها با کشتی مسلمانانی که از سفر حج برمی‌گشتند چنین نوشته‌است:

یک کشتی کاروان حج را گرفتیم که ۳۸۰ مرد و عدهٔ زیادی زن و بچه سرنشین داشت. لااقل ۱۲۰۰۰ سکه و دست‌کم به اندازهٔ ۱۰۰۰۰ سکه مال و اموال از آن‌ها گرفتیم. سپس کشتی و همهٔ سرنشینانش را با باروت آتش زدیم.[۱]

یکی از خصوصیات او این بود که مسلمانان را از دکل کشتی آویزان می‌کرد تا افرادش آنها را هدف تمرین تیراندازی با تیر و کمان خود کنند، ولی این حرکت وحشیانه از روی خباثت نبود، بلکه کاملاً حساب‌شده و بخشی از سیاست بود.[۲] واسکو دوگامای پرتقالی می‌خواست که مردم و حکمرانان محلی (شدت) آتش را ببینند و صدای التماس و عذاب را بشنوند. او با ترور حساب می‌کرد تا به تسلیم دست یابد. فرماندهان پس از گاما فرقی نکردند و راه او را در ارعاب و سرکوب مردم محلی ادامه دادند. از جمله آلفونزو د آلبوکرک که پس از فتح ایالت گوآ در ساحل هندوستان قتل عامی وحشیانه را به راه انداخت.[۲]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ کلیفورد کانر، تاریخ علم مردم، برگردان حسن افشار، صفحه ۱۰۳.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ «Is democracy really the 'natural' political system of Europeans?». ۱۹۸۵. ۱۷۷. بازبینی‌شده در ۲۳ آذر ۱۳۹۳. 

منابع[ویرایش]