واروژ هاخباندیان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
واروژان
Varozhan 1.jpg
اطلاعات هنرمند
نام اصلی واروژ هاخباندیان
نام مستعار واروژان
زادروز ۱۳ آذر ۱۳۱۵
قزوین ۱۹۳۶
اهل کشور پرچم شاهنشاهی ایران (پیش از انقلاب ۱۳۵۷ خورشیدی) ارمنی‌های ایران
درگذشت ۲۶ شهریور ۱۳۵۶ (۴۰ سال)
تهران گورستان ارامنه تهران
سبک‌ها پاپ٬ راک
کار(ها) آهنگسازی
تنظیم
ساز(ها) سازهای زهی
مدت کار اوایل دهه ۴۰ تا زمان مرگ
سازهای برجسته
سازهای زهی

واروژ هاخباندیان ملقب به واروژان (۱۳۱۵ - ۱۳۵۶) آهنگ‌ساز و تنظیم کننده مشهور ایرانی قبل از انقلاب بود.

زندگینامه[ویرایش]

«واروژ هاخباندیان» ملقب به «واروژان» در خانواده‌ای ارمنی در قزوین متولد شد. در دو سالگی مادرش را از دست داد. بعد از اتمام تحصیلات مقدماتی، وارد مدرسه عالی موسیقی تهران شد و زیر نظر آموزگارانی چون: روبن، گریگوریان و لودویک وازل موسیقی را فرا گرفت. پس از پایان این دوره، با بورسیه‌ای که از رادیو و تلویزیون آن سال‌ها گرفت، راهی آمریکا شد.

«واروژان» در آمریکا مشغول به تحصیل در رشتهٔ «آرانژمان موسیقی و تنظیم آهنگ» شد و در سال ۱۳۴۳ به ایران بازگشت. بورسیهٔ رادیو و تلویزیون، تعهد خدمت در یکی از شهرهای جنوبی(اهواز)را برایش ارمغان داشت. بعد از گذراندن تعهدش، به تهران بازگشت. در سال‌های ابتدایی دههٔ پنجاه، ذائقهٔ موسیقی روز ایران کم‌کم به سمت موسیقی پاپ تمایل پیدا کرد و «واروژان» فردی بی‌رقیب در این نوع موسیقی گردید. وی چه با ساخت ملودی و چه تنظیم آثار دیگران، صاحب شناسنامه‌ای پربار در این حیطه شد.

در سال ۱۳۴۷ برای اولین بار برای فیلم «جهنم سفید» به کارگردانی ساموئل خاچیکیان موسیقی نوشت. علاقه‌اش به حیطه موسیقی فیلم باعث شد که این کار را به صورت حرفه‌ای ادامه دهد. در ادامه این تجربیات در فیلم حسن کچل ساختهٔ علی حاتمی که به عنوان اولین فیلم موزیکال سینمای ایران شناخته شده، همراه با بابک افشار، پرویز اتابکی و اسفندیار منفردزاده، موسیقی متن این اثر را خلق کرد. در این فیلم عهدیه، کوروس سرهنگ‌زاده، مهتاب، سوسن و افشین آواز خواندند.

«واروژان» برای اولین بار روی ترانهٔ «بدرود» ایرج جنتی عطایی و صدای ویگن، ملودی ساخت و آن را تنظیم کرد.

او کار خود را با انجام تنظیم آهنگ‌هایی برای رادیو آغاز کردو سپس برای ساخت آهنگ برای یکی از برنامه‌های تلویزیون «زنگوله‌ها» (کشف صداهای تازه در تلویزیون) انتخاب شد. این آغاز کار واروژان در ترانه بود. یکی از اولین آثار او ترانه «قصه دو ماهی» از ترانه‌های شهیار قنبری با صدای گوگوش بود که اولین ترانه «موسیقی نوین ایران» لقب گرفت. این همکاری ادامه پیدا کرد و روز به روز بر تعداد ترانه‌سرایان و آواز خوانانی که می خواستند با او همکاری کنند بیشتر می‌شد.

آلبومی به یاد واروژان به نام بغض با خوانندگی مانی رهنما ، قاسم افشار و... با آهنگسازی داریوش تقی پور و تمام ترانه ها سروده اردلان سرفراز در سال ۱۳۷۹ منتشر شد.

ترانه ماهی دلتنگ با شعر اردلان سرفراز و موسیقی پرویز مقصدی و تنظیم واروژان ساخته شد که در دهه ۵۰ ساخته شده بود، دست نخورده باقی ماند، تا این که توسط حمیدرضا حامی در سال ۱۳۸۶ در آلبوم فقط نگاه می کنم با تنظیم علی موثقی منتشر شد.

کارنامه هنری[ویرایش]

فعالیت‌های درخشان او با گوگوش و شهیار قنبری معجزه آفرید. این همکاری منجر به ساخت ترا نهٔ «حرف» گردید . ترانه‌ای که عنوان بهترین آهنگ‌ساز سال را در سال ۱۳۵۴ برای او به ارمغان آورد. در همان سال نیز جایزهٔ پنجمین جشنوارهٔ سپاس را برای ساخت موسیقی فیلم کندو (فریدون گله) از آن خود کرد.

واروژ
واروژان

در جشنوارهٔ موسیقی آتن در یونان برای ترانه «دهکدهٔ کوچک من» مدال و تقدیر نامه‌ای کسب کرد. این ترانه را شهیار قنبری سروده بود و ضیا آتابای اجرا کرده بود. همچنین جایزهٔ بهترین آهنگ‌ساز پنجمین دورهٔ جشنوارهٔ سپاس را برای آهنگ سازی فیلم صبح روز چهارم (کامران شیردل) از آن خود کرد. اما در مراسم حضور پیدا نکرد چرا که از مصاحبه و عکس انداختن بیزار بود.

واروژان با تعدادی از آوازخوانان جوان دوران پیش از انقلاب کار کرد و شاید برای بعضی از آنان بهترین آثار دوران کاریشان را خلق کرد. او به خوبی جنس، توان ونوع صدای تمام کسانی که با آنان کار می‌کرد را می‌شناخت و بهترین و زیباترین و لطیف‌ترین آهنگ و تنظیمی را که ممکن بود برای آنها در نظر می‌گرفت. او همچنین سال‌ها رهبر گروه کر ارامنه تهران بود.

فیلم‌های سینمایی[ویرایش]

مجموعه تلویزیونی[ویرایش]

  • ۱۳۵۴ - سلطان صاحبقران

مشهورترین آهنگها[ویرایش]

  • بوی خوب گندم (ترانه‌سرا: شهیار قنبری؛ خواننده: داریوش)
  • هفته خاکستری (ترانه‌سرا: شهیار قنبری؛ خواننده: فرهاد)
  • حرف (ترانه‌سرا:شهیار قنبری؛ خواننده: گوگوش)
  • شام آخر (ترانه‌سرا: شهیار قنبری؛ خواننده: ستار)
  • پل (ترانه‌سرا:ایرج جنتی عطایی؛ خواننده: گوگوش)
  • چشم من(ترانه سرا:اردلان سرفراز؛ خواننده:داریوش)
  • دستای تو(ترانه سرا:اردلان سرفراز؛ خواننده:داریوش)
  • برادر جان (ترانه‌سرا: ایرج جنتی عطایی؛ خواننده: داریوش)
  • کندو (ترانه‌سرا: ایرج جنتی عطایی؛ خواننده: ابی)
  • باور کن (ترانه‌سرا: ایرج جنتی عطایی؛ خواننده: گوگوش)
  • فصل تازه (ترانه‌سرا: زویا زاکاریان؛ خواننده: گوگوش)
  • شب زده (ترانه‌سرا: زویا زاکاریان؛ خواننده: ابی)
  • پوست شیر، (ترانه‌سرا: ایرج جنتی عطایی، خواننده: ابی)
  • گهواره (ترانه‌سرا: زویا زاکاریان؛ خواننده: گوگوش)
  • وقتشه (ترانه‌سرا: ایرج جنتی عطایی؛ خواننده:گوگوش)
  • دریایی (ترانه‌سرا: ایرج جنتی عطایی؛ خواننده:گوگوش)
  • شب شیشه ای (ترانه سرا: ایرج جنتی عطایی؛ خواننده:گوگوش)
  • خوابم یا بیدارم (ترانه سرا: ایرج جنتی عطایی ؛ خواننده:گوگوش)
  • عشق من عاشقم باش (ترانه سرا : ایرج جنتی عطایی ؛ خواننده : داریوش )
  • ماه پیشونی (ترانه سرا:ایرج جنتی عطایی ؛ خواننده : گوگوش )
  • یک نفس عطر تو بس (ترانه سرا: شهیار قنبری ؛ خواننده : لیلا فروهر)
  • اجازه (ترانه سرا: رضا عطایی؛خواننده: داریوش)
تنظیم
  • یاور همیشه مومن (ترانه‌سرا: ایرج جنتی عطایی، آهنگ‌ساز: فرید زلاند، خواننده: داریوش)
  • قصهٔ دو ماهی (ترانه‌سرا: شهیار قنبری، آهنگ‌ساز: بابک افشار، خواننده: گوگوش)
  • قصه گوی پیر شهر (ترانه سرا: ایرج جنتی عطایی، آهنگساز: بابک افشار، خواننده: گوگوش)
  • کویر (ترانه‌سرا: اردلان سرفراز، آهنگ‌ساز: شماعی زاده، خواننده: گوگوش)
  • من و گنجشکای خونه (ترانه‌سرا:اردلان سرفراز، آهنگ‌ساز: شماعی زاده، خواننده: گوگوش)
  • دستای تو (ترانه‌سرا: اردلان سرفراز، آهنگ‌ساز: شماعی زاده، خواننده: داریوش)
  • دو پنجره (ترانه‌سرا:اردلان سرفراز، آهنگ‌ساز: شماعی زاده، خواننده: گوگوش)
  • همیشه غایب (ترانه‌سرا:شهیار قنبری، آهنگ‌ساز: ویلیام خنو، خواننده: فریدون فروغی / داریوش)
  • فریاد زیر اب (ترانه سرا:ایرج جنتی عطایی، آهنگ‌ساز: بابک بیات، خواننده: داریوش)
  • وطن (ترانه سرا:ایرج جنتی عطایی، آهنگ‌ساز: خوزه فلیسیانو، خواننده: داریوش)
  • دیگه رفت (ترانه سرا: سعید دبیری، آهنگ‌ساز: سیاوش قمیشی، خواننده: بتی)
  • کتیبه (ترانه سرا: ایرج جنتی عطایی، آهنگساز: بابک بیات، خواننده: گوگوش)
  • هیچکی مثل تو نبود (ترانه سرا: ایرج جنتی عطایی، آهنگساز: بابک بیات، خواننده: گوگوش)

درگذشت[ویرایش]

واروژان در شهریورماه سال ۱۳۵۶، در حال ضبط موسیقی فیلم «بر فراز آسمان‌ها»، سکته کرد و روز ۲۶ شهریور ۱۳۵۶ بعد از ده روز بستری بودن در بیمارستان جم تهران در سن ۴۰ سالگی درگذشت و یک روز بعد در گورستان ارامنه تهران به خاک سپرده شد.

جوایز[ویرایش]

برنده جایزه سپاس به خاطر موسیقی متن فیلم صبح روز چهارم در سال ۱۳۵۱

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]