وارونگی هوا

نمایی از شهر شانگهای در زمستان، که پس از وارونگی هوا دچار آلودگی شدید هوا شده است.

وارونگی هوا یا وارونگی گرمایی به پدیده‌ای گفته می‌شود که در آن برخلاف حالت طبیعی با افزایش ارتفاع دما نیز زیاد می‌شود و در این شرایط درجه حرارت پائین جو کمتر از طبقه فوقانی می‌باشد. در شهرهای بزرگ وارونگی هوا معمولاً باعث آلودگی هوا می‌شود.

عوامل ایجاد وارونگی هوا

عوامل زیر موجب می‌شود که هنگام شب تشعشع (از زمین) شدید شده و سطح زمین به سرعت حرارت خود را از دست دهد و خیلی زود سرد شود و وارونگی هوا پدید آید.

• وجود هوای سرد و خشک که باعث جذب تشعشع جزئی حرارت زمین می‌گردد.
• آسمان صاف و بدون ابر که عمل تشعشع را سرعت می بخشد.
• هوای آرام و بدون باد که باعث عدم تداخل هوای سرد و گرم شود.

در شهرهای گوناگون

طبق آماری که در طول ۵ سال از ایستگاه مهرآباد تهران گرفته شده است، بیشترین میزان ارتفاع وارونگی دما در فصل پاییز ۴۱۹ متر، در فصل زمستان ۴۰۴ متر، در بهار ۳۵۴ متر و در تابستان ۳۸۴ متر بوده است. همچنین میانگین مدت زمان وارونگی دما ۲۳۹ روز بوده است که در بهار، ۵۷ روز، در تابستان ۶۱/۲ روز، در پاییز ۵۸ روز و در زمستان ۶۱/۲ روز بوده است. هوای شهر مشهد بیش از ۲۷۰ روز در سال در حالت وارونگی قرار دارد.

منابع

• دانشنامه رشد
• پایگاه ملی داده‌های علوم زمین کشور
• ویکی‌پدیای انگلیسی

پیوند به بیرون

• دانشنامه رشد
• وارونگی هوا؛ باری برکوه مشکلات
• چه عواملی باعث آلودگی بیشتر هوا می‌شود

جستارهای وابسته

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ وارونگی هوا موجود است.

• هوا
• هواشناسی