حوروس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از هورس)
پرش به: ناوبری، جستجو
اساطیر مصر باستان
Edfu39.JPG
حوروس
یونانی: Ώρος
فرانسوی: Horus
عنوان: خدای پادشاه، آسمان و انتقام
جنسیت: مذکر
پدر: ازیریس
مادر: ایزیس
همسر: حاثور
مکان فرقه: نخن،ادفو
ویژگی‌ها: او معمولا به صورت انسانی با سر عقاب به تصویر کشیده می‌شود. تاجی که بر سر دارد، نشانه‌ی پادشاهی بر تمام مصر علیا و مصر سفلی است.
اساطیر مصر

آ ا ب پ ت ج چ خ د ر ز ژ س
ش ف ک گ ل م ن و ه ی


حوروس یا حاروئریس (به انگلیسی: Horus) از ایزدان مصر باستان به شمار می‌رود. نام او لاتینی است که خود ماخوذ از horos یونانی و hor مصری می‌باشد. او «ایزد عقاب‌نما» یا خدای قوش‌سر بود که در میان یونانیان با آپولن یکی پنداشته می‌شد و در نگاره‌های بازمانده از مصر باستان، سر عقاب دارد. او با نام هور که در مصری تلفظ واژه‌ای دارد، به معنای آسمان در نظر مصریان باستان، عقاب‌نما می‌نمود که فراز سرشان در آسمان پرواز می‌کرد. بسیاری از آنان آسمان را هم چون عقابی ایزدی می‌پنداشتند که دو چشمش، یکی خورشید و دیگری ماه بود. پرستندگان ایزدعقاب‌نما را در نظام‌های پیش از تاریخ، «توتم» می‌دانستند و از نخستین زمان موجودی ایزدی و برجسته به شمار می‌آمد. تصویر نگارهٔ ایزد عبارت است از عقابی که بر تیرکی نشسته است.[۱]

سرگذشت حاروئریس[ویرایش]

در متون اهرام آمده است که حاروئیس فرزند راع (خدای خورشید)، و برادر ست بشمار می‌آید و مبارزه‌ی جاودانه‌ی میان نور و ظلمت، با نبردهایی شکل نمادین به خود می‌گیرد که در آن، ست چشم حوروس را می‌درد، در حالی که حوروس نیز دشمن شکست ناپذیرش را اخته می‌کند. اکنون خواهیم دید که شورای ایزدان به سود حوروس رای زده است، چون او از پایان سلسله‌ی دوم شهریاران مصر هم چون ایزدی فراعنه بشمار می‌رفت و در اسناد بدست آمده از آنان، او را هور نوبتی (Hor Nubti) لقب داده‌اند، یعنی "حوروس، نابودگر است".

نقش‌های اسطوره‌شناختی[ویرایش]

فرزند ازیریس و آیزیس[ویرایش]

براساس اسطوره شناسی مصری حوروس پسر ازیریس و ایزیس است. پس از کشته‌شدن ازیریس به دست برادرش ست؛ آیسیس قطعات تکه‌تکه‌ی ازیریس را به کمک تات (و در برخی روایت به کمک آنوبیس) جمع می‌کند و از این طریق ازیریس را دوباره زنده می‌کند و از طریق او صاحب فرزندی به نام حوروس می‌شود.

حوروس

خدای انتقام[ویرایش]

حوروس پس از بزرگ شدن برای انتقام گرفتن به جنگ با ست می‌رود. به همین خاطر حوروس را خدای انتقام نیز می‌دانند. ست به یکی از چشم‌های هورس ضربه می‌زند و آن را کور (و در برخی روایات ضعیف) می‌کند. حوروس نیز ضربه‌ای به بیضه‌های ست می‌زند.(به همین دلیل ست گاهی خدای نازایی نیز شناخته می‌شود.) در نهایت وقتی که هورس ست را شکست می‌دهد و قصد کشتن او را می‌کند، آیسیس که مادر هورس و خواهر ست است، او را از کشتن ست باز می‌دارد.

حوروس و فرعون[ویرایش]

فرعون‌های مصری، خودشان را نمود خدایان بر روی زمین می‌دانستند. آنان اعتقاد داشتند در هنگام زندگی، نمود هورس بر روی زمین‌اند و در هنگام مرگ، نمود ازیریس در دنیای مردگان به شمار می‌روند.

پرستشگاه‌ها[ویرایش]

هر جا پرستندگان عقاب می‌زیستند ، حوروس نیز در آن جا پرستیده می‌شد، اما در طول زمان، در پرستش گاه‌های گوناگونی که به او اختصاص داشت، نقش و خصوصیاتش دیگرگونه بود. بنابراین در ایزدستان مصری می‌توان حدود بیست هوروس را بازیافت که در میان آنان تشخیص حوروس بزرگ یا هاروئیس اهمیت بسیار دارد. دیگر عقاب‌های مربوط به یک شخصیت خورشیدی چون هوربهدتیت، هوروس ادفو، ازهوروس، فرزند ایزیس است که در افسانهٔ ازیری شرحش آمده است و هارسی سیس (به انگلیسی: Harsiesis)، کودک انتقام گیرندهٔ پدر، نیز چنین است.

حوروس به شکل عقاب به تصویر کشیده شده‌است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. اساطیر مصر، ژ.ویو. ترجمه دکتر ابوالقاسم اسماعیل پور. 1-62-7033-964 ISBN
جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ حوروس موجود است.