نیلس هنریک آبل

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
تصویر نیلس آبل

نیلس هنریک آبل (زاده ۱۸۰۲ میلادی - درگذشته ۱۸۲۹ میلادی)، ریاضیدان نروژی، از پایه گذاران جبر مدرن. گروه جابجایی‌پذیر را به افتخار وی، گروه آبلی هم می‌نامند.

آبل ثابت کرد که معادلات چندجمله‌ای با درجهٔ بالاتر از چهار در حالت کلی با استفاده از رادیکال‌ها حل پذیر نیستند.

زندگینامه و آثار او[ویرایش]

((نیل هنریک آبل))متولد پنجم اوت ۱۸۰۲ در سال ۱۸۲۴ ثابت نمود که صرفنظر از معادلات درجه اول تا درجه چهارم هیچ دستور جبری که بتواندمعادله درجه پنجم را به نتیجه برساند وجود ندارد و برای اینکه کارهای خود را به دیگران بشناساند در سال ۱۸۲۵ به آلمان سفر کرد و چون در آنجا نشانی از زندگی به دست نیاورد به پاریس روی نهاد.آبل در این شهر در شاهکار بزرگ خود دست دیگری برد و مقاله ای ((درباره خاصیت عمومی طبقه بسیار وسیعی از توابع غیر جبری))انتشار داد.وی درنتیجه مکاشفه ای که تنها حاصل نبوغش بود توانست راه خود را کج کند و انتگرال‌های بیضوی لژاندر را مورد مطالعه قرار دهد و کشف او آنقدر استادانه بود که با نهایت سادگی کاری که استاد بزرگ مزبور در مدت چهار سال انجام داد تبدیل به هیچ کرد. آبل این کشف ذیقیمت خود را به کوشی سپرد.اما افسوس کوشی آنرا گم کرد و نروژی بیچاره درحالی که آخرین شاهی خود را مصرف کرده بود و اخرین امید خود را از دست داده بود ناچار شد به وطنش مراجعت کند، و هم در آنجا بود که آبل درنتیجه محرومیت‌ها و گرفتاری‌های فراوان به مرض سل مبتلا گشت و در ششم اوریل ۱۸۲۹ م.جان سپرد.دو روز پس از آن تاریخ کوشی نسخه خطی او را پیدا کردو آکادمی علوم از ارزش آن آگاه شد و جایزه بزرگ خود را به آبل و ژاکوبی آلمانی تخصیص داد ولی آبل آنچنان فراموش شده بود که نامی از او درمیان نبود و کسی نمی دانست که دو سال پیش مرده است.

نگارخانه[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

Encyclopedia Americana

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ نیلس هنریک آبل موجود است.