نیتروگلیسرین

نیتروگلیسرین
نام آیوپاک 1,2,3-Trinitroxypropane[نیازمند منبع]
نام‌گذاری اتحادیه بین‌المللی شیمی محض و کاربردی 2,3-Bis(nitrooxy)propyl nitrate[نیازمند منبع]
نام‌های دیگر	1,3-Dinitrooxypropan-2-yl nitrate Propane-1,2,3-triyl trinitrate
شناساگرها
CAS	55-63-0 Y
پاب‌کم	4510
کم‌اسپایدر	4354 Y
UNII	G59M7S0WS3 Y
شماره EINECS	200-240-8
شماره UN	0143, 0144, 1204, 3064, 3319
دراگ‌بانک	DB00727
KEGG	D00515 Y
MeSH	Nitroglycerin
ChEBI	CHEBI:28787 Y
ChEMBL	CHEMBL730 Y
کد اِی‌تی‌سی	C01DA02,C05AE01
بیلشتین	1802063
Gmelin Reference	165859
Jmol-3D images	Image 1 Image 2
SMILES o:n(:o)OCC(COn(:o):o)On(:o):o C(C(CO[N+](=O)[O-])O[N+](=O)[O-])O[N+](=O)[O-]
InChI InChI=1S/C3H5N3O9/c7-4(8)13-1-3(15-6(11)12)2-14-5(9)10/h3H,1-2H2 Y Key: SNIOPGDIGTZGOP-UHFFFAOYSA-N Y InChI=1/C3H5N3O9/c7-4(8)13-1-3(15-6(11)12)2-14-5(9)10/h3H,1-2H2 Key: SNIOPGDIGTZGOP-UHFFFAOYAR
خصوصیات
فرمول شیمیایی	C3H5N3O9
جرم مولی	‎ 227.0865 g mol−1
Exact mass	227.002578773 g mol−1
شکل ظاهری	Colorless liquid
چگالی	1.6 g cm−3 (at 15 °C)
دمای ذوب	‎14 °C, 287 K, 57 °F
دمای جوش	‎50-60 °C, 323-333 K, 122-140 °F (decomposes)
log P	2.154
ساختار
شکل هندسی	Tetragonal at C1, C2, and C3 Trigonal planar at N7, N8, and N9
شکل مولکولی	Tetrahedral at C1, C2, and C3 Dihedral at N7, N8, and N9
ترموشیمی
آنتالپی استاندارد تشکیل ΔfHo298	-370 kJ mol-1
Std enthalpy of combustion ΔcHo298	-1.529 MJ mol-1
داروشناسی
فراهمی زیستی	<1%
Routes of administration	Intravenous, Oral, Sublingual, Topical, Transdermal
دگرگشت	Hepatic
Elimination half-life	3 min
Legal status	Pharmacist Only (S3)(AU)
Pregnancy category	C(ایالات متحده آمریکا)
Explosive data
Shock sensitivity	high
Friction sensitivity	high
Explosive velocity	7700 m s−1
RE factor	1.50
خطرات
EU Index	603-034-00-X
طبقه‌بندی EU	E (Explosive) T+ N
شماره ایمنی	R۳, R26/27/28, R33, R51/53
شماره نگهداری	(S1/2), S۳۳, S۳۵, S36/37, S45, S61
لوزی آتش	3 3 4
Y (verify) (what is: Y/N?) تمامی داده‌ها مربوط به شرایط استاندارد(در  °C۲۵ و  kPa۱۰۰) است، مگر آنکه خلاف آن ذکر شده باشد.
Infobox references

نیتروگلیسرین (به انگلیسی: NITROGLYCERIN)‏

رده درمانی: گشادکننده عروقی . نیتروگلیسرین نام یک ماده منفجره نیز می‌باشد.

اشکال دارویی: قرص، برچسب پوستی، اسپری

موارد مصرف

نیتروگلیسرین در آنژین صدری تجویز می‌شود. این دارو در سه مورد کاربرد دارد:

(۱) تخفیف یک آنژین صدری با مصرف دارو و پس از شروع درد

(۲) جلوگیری از حمله قلبی با مصرف دارو و درست پیش از بروز حمله و

(۳) کاهش تعداد حملات با مصرف دائمی و منظم دارو. قرص‌های زیر زبانی نیتروگلیسرین، قرص‌هایی که در دهان بین لب یا گونه و لثه‌های فوقانی گذاشته می‌شوند، یا اسپری آئروسل که در زیر زبان زده می‌شود، همگی حملات آنژینی را تخفیف داده یا از آن‌ها جلوگیری می‌کنند.

مکانیسم اثر

این دارو از طریق گشاد نمودن عروق کرونر فلب عمل می‌کند؛ به همین علت آن را یک داروی ضد آنژین می‌نامند.

عوارض جانبی

تاری دید، خشکی دهان، سردرد شدید، یا بثورات جلدی. علایم مسمومیت در اثر مصرف بیش از حد نیتروگلیسرین عبارتند از: کبودی لب‌ها، بستر ناخن‌ها، و کف دست‌ها؛ سرگیجه شدید؛ احساس فشار در سر؛ مشکل در تنفس؛ خستگی شدید؛ ضربان قلب تند؛ تب؛ و تشنج. برخی از مصرف کنندگان نیتروگلیسرین همچنین ممکن است دچار سردرد خفیف، برافروختگی صورت و گردن و تهوع شوند. با استفاده مداوم از دارو، سردرد معمولاً طی چند روز یا هفته رفع خواهد شد. این سردردها را می‌توان با مسکن‌های معمولی تسکین داد.

جستارهای وابسته

آنژین صدری

منابع

• فرهنگ داروهای ژنریک ایران، دکتر حشمتی ، ۱۳۸۷